Kraśniczyn


Na mapach: 50°56′02″N 23°21′04″E/50,933889 23,351111

Kraśniczyn w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Kraśniczynwieś (dawniej miasto) w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie krasnostawskim, w gminie Kraśniczyn, nad rzeką Wojsławką (prawy dopływ Wieprza). Miejscowość jest siedzibą gminy Kraśniczyn.

Kraśniczyn uzyskał lokację miejską przed 1500 rokiem[3]. Prawa miejskie do 3 lipca 1821 roku[4][5].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.

Spis treści

Części wsi | edytuj kod

Historia | edytuj kod

Pierwsze wzmianki o Kraśniczynie pojawiły się w 1564. Był on wówczas najmniejszym miasteczkiem w powiecie krasnostawskim. Znajdował się w nim rynek i karczma[8].

Od 1772 miejscowość znajdowała się w zaborze austriackim, a od 1809 w Księstwie Warszawskim. Natomiast w 1815 r. w wieś leżała na terenie zaboru rosyjskiego (Królestwo Polskie). Prawa miejskie utraciła w 1824.

W 1867 utworzono gminę Czajki, w której skład wchodziła większość terenów obecnej gminy Kraśniczyn i m.in. wieś Kraśniczyn. Gubernia lubelska została podzielona na większą ilość powiatów – pozostał powiat Krasnystaw, w którego skład wchodziła gmina Czajki (w 1880 roku mieszkało tam 4008 mieszkańców).

W 1905 na terenie Królestwa Polskiego miały miejsce strajki fornali z majątków ziemskich. Odbyły się one m.in. w Kraśniczynie, Bończy, Czajkach i Olszance.

W latach 1915–1918 miejscowość znajdowała się na terenie okupacji austro-węgierskiej[9].

W 1919 wieś należała do województwa lubelskiego, powiatu krasnostawskiego i gminy Czajki składającej się z 31 miejscowości. Urząd gminy znajdował się w Kraśniczynie.

Ważniejsze miejsca i zabytki | edytuj kod

Zabytki:

  • pozostałości po zabudowaniach dworskich usytuowane w zakolu rzeki Wojsławki – aleja lipowa oraz fragmenty piwnic;
  • zajazd-karczma wjezdna z przełomu XVIII i XIX wieku, kilkukrotnie przerabiana, będąca obecnie własnością prywatną;
  • Cmentarz żydowski;
  • drewniana bożnica zniszczona w 1942 po likwidacji miejscowego getta.

W parku znajdującym się w centrum wsi stoi pomnik poświęcony pamięci poległych żołnierzy i partyzantów Armii Ludowej i Batalionów Chłopskich walczących w l. 1939–1944.

W znajdującym się niedaleko wsi lesie rosną modrzewie (o obwodzie pnia 240–375 cm), które są pomnikami przyrody. Jest tam także punkt widokowy (282 m n.p.m.), z którego można oglądać panoramę Kraśniczyna.

W jeziorze kraśniczyńskim, które ze względu na występujące wokół trzęsawiska i zarośla jest niedostępne, występuje żółw błotny.

Niedaleko Kraśniczyna znajduje się Skierbieszowski Park Krajobrazowy, wąwozy lessowe (Bończa, Olszanka – Rezerwat przyrody Głęboka Dolina o powierzchni 243,15 ha).

Przypisy | edytuj kod

  1. Wieś Kraśniczyn w liczbach. polskawliczbach.pl. [dostęp 2019-12-18].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  3. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 42-43.
  4. Postanowienie Xsięcia Namiestnika Królewskiego Nr 16,572 z dn. 3 lipca 1821; wg Wykazu Miast w Królestwie Polskiem na wieyskie osady zamienionych od dn. 1 lutego 1820 r., to iest od daty ustanowienia Kommissyi dla Miast; w Aktach Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych (KRSW) nr 201, k. 44 w Archiwum Głównym Akt Dawnych w Warszawie (AGAD)
  5. Rodecki, F.B., 1830. Obraz jeograficzno-statystyczny Królestwa Polskiego. Drukarnia Antoniego Gałęzowskiego i Kompanii. Warszawa
  6. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  7. GUS. Rejestr TERYT
  8. Powiat Kraśniczyn, Starostwo Powiatowe w Krasnymstawie
  9. Historia, Gmina Kraśniczyn

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Kraśniczyn" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy