Krajowa Izba Rozliczeniowa


Na mapach: 52°09′03,4″N 21°01′28,2″E/52,150944 21,024500

Krajowa Izba Rozliczeniowa w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Krajowa Izba Rozliczeniowa S.A. (KIR) – instytucja infrastrukturalna polskiego sektora bankowego, działającą na podstawie art. 67 ustawy Prawo bankowe, której priorytetowym obszarem działania są usługi z zakresu rozliczeń i płatności, realizowane w ramach elektronicznych systemów: Elixir, Euro Elixir i Express Elixir oraz systemu bezpośrednich płatności internetowych Paybynet.

Z produktów i usług świadczonych przez KIR korzystają banki, przedsiębiorstwa, administracja publiczna, firmy działające w obszarze e-commerce oraz ich klienci. KIR został powołany z inicjatywy Związku Banków Polskich, 16 banków oraz Narodowego Banku Polskiego. Działalność operacyjną rozpoczął w 1992 roku.

Spis treści

Usługi | edytuj kod

  • Elixir – kluczowy dla funkcjonowania polskiego sektora bankowego system rozliczeń międzybankowych w złotych. Od 1994 r. umożliwia realizację przelewów, poleceń zapłaty oraz czeków. Każdego dnia roboczego w systemie Elixir odbywają się trzy sesje rozliczeniowe[1], dzięki czemu w ciągu kilku godzin możliwe jest przekazanie środków pomiędzy rachunkami w różnych bankach. System posiada status systemowo ważnego systemu płatności (Systemically Important Payment System)[2].
  • Euro Elixir – międzybankowy system rozliczeń w euro. Od 2005 r. umożliwia realizację płatności zarówno w relacjach krajowych, jak i międzynarodowych[3]. System spełnia wymogi standardów europejskich, funkcjonuje w ramach zintegrowanej infrastruktury Jednolitego Obszaru Płatności w Euro (Single Euro Payments Area – SEPA)[3].
  • Express Elixir – system rozliczeń płatności natychmiastowych. Dostępny dla klientów banków od 2012 r.[4] Umożliwia realizację przelewów międzybankowych w czasie liczonym w sekundach, 24 godziny na dobę, 365 dni w roku[5]. Środki do rozliczania płatności w systemie Express Elixir utrzymywane są na rachunku powierniczym prowadzonym na potrzeby tego systemu przez Narodowy Bank Polski[6].
  • mojeID – usługa uruchomiona przez KIR w 2019 r. mojeID to bezpieczne narzędzie potwierdzania tożsamości online. Umożliwia realizację wszelkich formalności, które dotychczas wymagały osobistego uwierzytelnienia danych drogą elektroniczną. Dzięki mojeID nie trzeba udawać się np. do urzędu, ubezpieczyciela, dostawcy energii, placówki medycznej czy firmy telekomunikacyjnej, by sfinalizować umowę lub podpisać dokumenty.
  • mSzafir – usługa uruchomiona przez KIR w 2020 r. To kwalifikowany podpis elektroniczny, który nie wymaga użycia karty kryptograficznej ani czytnika, dostępny w pełni online. Pozwala podpisywać dokumenty PDF na dowolnym urządzeniu i umożliwia generowanie certyfikatów jednorazowych oraz certyfikatów ważnych 1 rok lub 2 lata z wybranym limitem podpisów. Kwalifikowany podpis elektroniczny złożony w ramach mSzafir jest zgodny z wymaganiami eIDAS i ma moc prawną równoważną podpisowi własnoręcznemu[7].
  • Ognivo – aplikacja, która od 2007 r. usprawnia elektroniczną wymianę informacji pomiędzy bankami, ZUS, Pocztą Polską, urzędami skarbowymi, izbami celnymi, administracyjnymi organami egzekucyjnymi oraz komornikami sądowymi, zgodnie z ich uprawnieniami. Usługa umożliwia również obsługę zgód i odwołań poleceń zapłaty.
  • Paybynet – system bezpośrednich płatności internetowych[8], udostępniony przez KIR w 2007 r. Jest zintegrowany z elektroniczną Platformą Usług Administracji Publicznej (ePUAP) oraz innymi systemami e-urzędów[9]. Paybynet umożliwia dokonywanie online płatności za zakupy internetowe bezpośrednio pomiędzy klientem banku a odbiorcą, tj. sklepem internetowym lub e-urzędem oraz wnoszenie opłat administracyjnych i generowanie Elektronicznego Poświadczenia Opłaty.
  • Szafir – Centrum Obsługi Podpisu Elektronicznego utworzone przez KIR w 1994 r., oferujące usługi wydawania kwalifikowanych i niekwalifikowanych certyfikatów oraz znakowania czasem. Pakiet rozwiązań z zakresu podpisu elektronicznego umożliwia m.in. podpisywanie faktur VAT, umów i innych prawnie wiążących dokumentów w formie cyfrowej, przesyłanie do ZUS danych w ramach systemu Płatnik, składanie deklaracji podatkowych[10], pobieranie informacji i zgłaszanie zmian w KRS oraz komunikację z urzędami drogą elektroniczną[11].
  • Trwały nośnik – usługa wprowadzona w 2018 roku, umożliwia przechowywanie dokumentów w sposób zgodny z wymogami dla trwałego nośnika, wykorzystuje technologię blockchain w oparciu o Hyperledger Fabric. To pierwsze uruchomienie produkcyjne technologii blockchain w polskim sektorze bankowym. Aplikacja spełnia wszystkie wymogi regulacyjne i odpowiada na oczekiwania sektora bankowego w zakresie publikacji dokumentów przeznaczonych do szerokiej grupy odbiorców (dokumenty publiczne). Może być również wykorzystana do udostępniania indywidualnych dokumentów klientom. Trwały nośnik gwarantuje niezmienność dokumentów i ich niezaprzeczalność oraz łatwy dostęp do informacji w przyszłości przez czas odpowiedni do celów, jakim te informacje służą[12].
  • Usługi Swift – od 2004 r. KIR, jako jedyna instytucja w Polsce, posiada status SWIFT Service Bureau[13] nadawany przez organizację SWIFT SCRL[14]. KIR jest tym samym dostawcą usług dostępu do międzynarodowej platformy transmisji danych finansowych, która służy do realizacji krajowych i transgranicznych operacji pomiędzy bankami i innymi instytucjami finansowymi[15].

Do roku 2004 KIR obsługiwał także system SYBIR służący do rozliczeń za pomocą dokumentów papierowych.

Nagrody | edytuj kod

  • 2018: nagrody IT@Bank w kategorii Produkt Roku za trzy projekty: usługę trwały nośnik wdrożoną w oparciu o technologię blockchain, system STIR umożliwiający przeciwdziałanie przestępstwom skarbowym dzięki wykorzystaniu analizy big data oraz mechanizm podzielonej płatności VAT[16]
  • 2019: tytuł Partnera Roku (XIV Kongres Gospodarki Elektronicznej)[17]

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Jak działa system Elixir?. [dostęp 2015-08-26].
  2. Sprawozdania z działalności Rady ds. Systemu Płatniczego (pol.). nbp.pl. [dostęp 2015-05-05].
  3. a b Euro Elixir od 10 lat rozlicza przelewy w euro-PRNews.pl. PRNews.pl. [dostęp 2015-08-26].
  4. Ruszyły przelewy natychmiastowe. [dostęp 2015-08-26].
  5. Przelewy natychmiastowe na świecie – wyjątek nie reguła. [dostęp 2015-08-26].
  6. Diagnoza rozwoju obrotu bezgotówkowego w Polsce (pol.). nbp.pl. [dostęp 2015-05-05].
  7. Miesięcznik FinansowyM.F. BANK Miesięcznik FinansowyM.F., Karol JerzyK.J. Mórawski Karol JerzyK.J., Temat Numeru | Bezpieczeństwo Instytucji Finansowych – KIR | Bezpieczny podpis elektroniczny w chmurze to krok milowy ku cyfrowej gospodarce dla każdego, aleBank.pl - Portal ekonomiczny - Najbliżej Finansów [dostęp 2020-07-06]  (pol.).
  8. Kupujesz w sieci? Poznaj swoje nowe prawa – Biznes w INTERIA.PL. biznes.interia.pl. [dostęp 2015-08-26].
  9. Z Paybynet zapłacisz w e-urzędzie. [dostęp 2015-08-26].
  10. Bez e-podpisu nie rozliczysz w styczniu firmowych podatków. Jak go otrzymać? – Biznes – Biznes w INTERIA.PL. biznes.interia.pl. [dostęp 2015-08-26].
  11. Już nie musisz chodzić do urzędu – Biuro prasowe – Newseria Biznes. www.biznes.newseria.pl. [dostęp 2015-08-26].
  12. Miesięcznik FinansowyM.F. BANK Miesięcznik FinansowyM.F., StanisławS. Brzeg-Wieluński StanisławS., Przełomowy trwały nośnik, aleBank.pl – Portal ekonomiczny – Najbliżej Finansów [dostęp 2019-09-11]  (pol.).
  13. SWIFT bez tajemnic. Jak przelać pieniądze za granicę?. [dostęp 2015-08-26].
  14. Service Bureau. www.swift.com. [dostęp 2015-08-26].
  15. Dlaczego dostęp do sieci SWIFT ma wpływ na kondycję gospodarki? – Biuro prasowe – Newseria Biznes. www.biznes.newseria.pl. [dostęp 2015-08-26].
  16. IT@BANK: Znamy liderów technologii IT dla sektora finansowego, aleBank.pl – Portal ekonomiczny – Najbliżej Finansów [dostęp 2019-09-11]  (pol.).
  17. SławomirS. Dolecki SławomirS., SławomirS. Dolecki SławomirS., Kongres Gospodarki Elektronicznej 2019. Wyróżnienia dla użytecznej technologii, aleBank.pl – Portal ekonomiczny – Najbliżej Finansów [dostęp 2019-09-11]  (pol.).

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Krajowa Izba Rozliczeniowa" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy