Krystyna Prońko


Krystyna Prońko w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Krystyna Prońko (ur. 14 stycznia 1947 w Gorzowie Wielkopolskim) – polska piosenkarka i wokalistka jazzowa, kompozytorka i pedagog muzyczny. Honorowy Obywatel Gorzowa Wielkopolskiego.

Krystyna Prońko (2016)

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Wczesne lata | edytuj kod

Jej rodzina wywodziła się z Łemkowszczyzny i przed II wojną światową mieszkała na kresach wschodnich (terenie obecnej Białorusi), a po wojnie osiedliła się w Gorzowie Wielkopolskim, gdzie Krystyna Prońko się urodziła[1].

Ukończyła technikum chemiczne (dziś: Zespół Szkół Technicznych i Ogólnokształcących w Gorzowie Wielkopolskim), następnie rozpoczęła pracę w jednym z gorzowskich laboratoriów jako chemik-analityk[2]. Później studiowała na Wydziale Jazzu i Muzyki Rozrywkowej Akademii Muzycznej w Katowicach, gdzie uzyskała dyplom magistra sztuki wraz z nagrodą rektorską rektora Mikołaja Góreckiego.

Kariera muzyczna | edytuj kod

Pracę artystyczną, amatorsko, rozpoczęła od rodzinnego zespołu „Reflex” (1968 r.) wraz z braćmi, Piotrem – saksofonistą, i Wojtkiem – kontrabasistą i gitarzystą basowym oraz z muzykującymi kolegami.[potrzebny przypis]

Debiutowała w 1969 z zespołem Respekt na I Ogólnopolskim Festiwalu Awangardy Beatowej w Kaliszu. W latach 70. współpracowała w chórku z Czesławem Niemenem [1], zespołami Skaldowie i Czerwone Gitary oraz jako solista w zespole Koman Band, prowadzonym przez Janusza Komana, a także z Warszawską Orkiestrą Polskiego Radia (Studio Jazzowe S1)[potrzebny przypis].

W 1973 wstąpiła na Festiwalu Wokalistów Jazzowych w Lublinie i na Krajowym Festiwalu Polskiej Piosenki w Opolu, gdzie wyróżniono jej interpretacje piosenek „Po co ci to chłopcze” oraz „Umarłe krajobrazy”. Dwa lata później, w 1975 zdobyła w Opolu główną nagrodę[1] za utwór „Niech moje serce kołysze Ciebie do snu”, czym powtórzyła swój pierwszy sukces. Przebój ten uzyskał także miano piosenki roku w plebiscycie prestiżowego magazynu muzycznego „Non Stop”. Występowała na Festiwalu Piosenki Radzieckiej w Zielonej Górze[3]. Na Krajowym Festiwalu Polskiej Piosenki w Opolu występowała jeszcze wielokrotnie, m.in. w roku 1979, 1980, 1981, 1986 czy 1987. Według plebiscytu pisma „Non Stop” Krystyna Prońko dwukrotnie – w roku 1975 i 1977 – została uznana za najpopularniejszą wokalistkę w Polsce[4]. W 1980 została okrzyknięta Piosenkarką Roku. Kilkakrotnie śpiewała także na jednym z największych festiwali jazzowych Jazz Jamboree, Praskim Festiwalu Jazzowym czy Festiwalu w Castlebar[5].

W latach 1979–1981 prowadziła klasę śpiewu w Akademii Muzycznej w Katowicach. Przez rok pracowała również z młodymi piosenkarzami w Teatrze Muzycznym w Gdyni. W 1981 brała udział w wystawionym przez Teatr oratorium Ernesta Brylla do muzyki Wojciecha Trzcińskiego Kolęda Nocka. Po wprowadzeniu stanu wojennego przedstawienie zostało zdjęte z afisza[6]. Wielokrotnie prowadziła warsztaty bluesowe dla wokalistów w Bolesławcu. Od października 2001 prowadziła klasę śpiewu na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej na Wydziale Artystycznym w Instytucie Muzyki w Lublinie[5].

W 1991 założyła własne wydawnictwo płytowe Power Music[1]. W okresie 1992–1995 zajmowała się dziennikarstwem muzycznym, prowadziła wiele autorskich programów radiowych[7].

W 2008 z rąk ministra kultury i dziedzictwa narodowego Bogdana Zdrojewskiego odebrała Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. Wraz z Markiem Kościkiewiczem i Markiem Tysperem wiosną 2010 zasiadała w jury pierwszej edycji programu Śpiewaj i walcz produkcji TVP1[8].

W 2013 wystąpiła na gali jubileuszowej – Opole! Kocham Cię! podczas 50. Krajowego Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu. W 2015 wystąpiła gościnnie na płycie Albo Inaczej z interpretacją utworów Oszuści oraz Dyskretny chłód. 10 listopada 2018 wystąpiła podczas Koncertu dla Niepodległej, gdzie razem z chórem Sound’n’Grace wykonała utwór Mury Jacka Kaczmarskiego. W 2019 otrzymała z rąk prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy Medal Stulecia Odzyskania Niepodległości[9].

Kariera polityczna | edytuj kod

W latach 2014-2018 była radną Rady m.st. Warszawy; mandat uzyskała z listy Platformy Obywatelskiej[10].

Dyskografia | edytuj kod

Albumy solowe | edytuj kod

Albumy koncertowe | edytuj kod

Kompilacje | edytuj kod

DVD | edytuj kod

Single winylowe 45 obr./min. | edytuj kod

Płyty zawierające nagrania Krystyny Prońko (lub z jej udziałem) | edytuj kod

  • 1970 – EP Respekt: „Cały maj”; „Górnik gola” / „Dziura”; „Daleko przed siebie” (PN Pronit N 0611)
  • 1970 – LP różni wykonawcy Discorama m.in. Respekt: „Oboje” (PN Pronit XL 0673)
  • 1971 – LP Czesław Niemen: Niemen (1. płyta; chórek z Z. Borcą i E. Linkowską) (PN Muza XL 0710)
  • 1974 – LP różni wykonawcy: Opole ’74 – Premiery (Polskie Nagrania „Muza” SXL 1131)
  • 1975 – LP różni wykonawcy Dyskoteka Polskich Nagrań 8 m.in. Krystyna Prońko: „Biedna” (PN Muza SX 1213)
  • 1976 – LP różni wykonawcy Opole ’76 – Premiery (Polskie Nagrania Muza SX 1357)
  • 1976 – LP różni wykonawcy Zapraszamy do Trójki 1 m.in. Krystyna Prońko: „Niech moje serce kołysze ciebie do snu” (PN Muza SX 1379)
  • 1977 – LP różni wykonawcy Zbudujemy nową Polskę m.in. Krystyna Prońko: „Deszcz w Cisnej” (PN Muza SX 1517)
  • 1978 – 3 x SP różni wykonawcy: „Interkosmos 1978” S 114, strona A: Krystyna Prońko – „Homokosmos” (Tonpress S 113, 114, 115)
  • 1978 – LP różni wykonawcy: Lato Muminków (bajka muzyczna) (Pronit SLP 4001–4002)
  • 1979 – LP różni wykonawcy Zapraszamy do Trójki 2 m.in. Krystyna Prońko: „Zaprzęgnę słońce, osiodłam chmury” (PN Muza SX 1738)
  • 1980 – LP różni wykonawcy Zapraszamy do Trójki 3 m.in. Krystyna Prońko: „Poranne łzy” (PN Muza SX 1869)
  • 1981 – LP różni wykonawcy: Kolęda Nocka (Wifon / Pronit SLP 4017, złota płyta)
  • 1983 – LP Halina Frąckowiak: Serca gwiazd (duet w utworze „Tam, gdzie lekki wieje wiatr”) (Wifon LP 051)
  • 1988 – LP Big Warsaw Band: Summertime – The Best of George Gershwin (Wifon LP 129)
  • 1993 – CD różni wykonawcy Nie zadzieraj nosa – Piosenki Marka Gaszyńskiego m.in. Respekt: „Cały maj” (PN Muza PNCD 248)
  • 2005 – DVD różni wykonawcy: Honor jest Wasz – Solidarni
  • 2013 – CD różni wykonawcy: REFlekcje o miłości
  • 2015 – CD różni wykonawcy: Albo Inaczej

Notowane utwory | edytuj kod

Odznaczenia | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d Wywiad Izy Michalewicz z Krystyną Prońko: Są Kryśki i jest Prońko, „Wysokie Obcasy” nr 49(808)/2014, 20 grudnia 2014, s. 29–33.
  2. HannaH. Halek HannaH., Moje małe szczęście, Weranda, grudzień 2010 [zarchiwizowane z adresu 2014-08-30] .
  3. XII Festiwal Piosenki Radzieckiej, Zielona Góra, 9–12 czerwca 1976, b.n.s.
  4. J. Kawecki, J. Sadłowski, M. Ćwikła, W. Zając: Encyklopedia polskiej muzyki rockowej. Kraków: Rock-Serwis, 1995, s. 303–304. ISBN 83-85335-25-0.
  5. a b Krystyna Prońko – oficjalny serwis internetowy.
  6. Krystyna Prońko: Nie sądziliśmy, że .... polskieradio.pl. [dostęp 1 maja 2014].
  7. Krystyna Prońko – strona oficjalna, pronko.pl [dostęp 2017-11-24] .
  8. Śpiewaj i walcz, TVP [dostęp 2010-03-05] [zarchiwizowane z adresu 2010-02-23]  (pol.).
  9. Prezydent wręczył Medale 100-lecia Odzyskanej Niepodległości, www.tvp.info [dostęp 2020-02-06]  (pol.).
  10. Wyborcza.pl, warszawa.wyborcza.pl [dostęp 2017-11-24] .
  11. Krystyna Prońko – Krystyna Prońko, discogs.com, 17 lipca 2012 .
  12. Archiwum Listy Przebojów Programu Trzeciego, lp3.pl [dostęp 2017-11-24]  (pol.).
  13. Archiwum Listy Przebojów Programu Trzeciego, lp3.pl [dostęp 2017-11-24]  (pol.).
  14. Archiwum Listy Przebojów Programu Trzeciego, lp3.pl [dostęp 2017-11-24]  (pol.).
  15. Archiwum Listy Przebojów Programu Trzeciego, lp3.pl [dostęp 2017-11-24]  (pol.).
  16. Archiwum Listy Przebojów Programu Trzeciego.
  17. Archiwum Listy Przebojów Programu Trzeciego, lp3.pl [dostęp 2017-11-24]  (pol.).
  18. Spotkanie twórców i artystów polskiej estrady. „Nowiny”. 146, s. 2, 2 lipca 1979. 
  19. Warszawa. Złoty medal Gloria Artis dla Beaty Tyszkiewicz. e-teatr.pl, 15 października 2008. [dostęp 29 czerwca 2011].
  20. Uchwała Nr XI/98/2007 Sejmiku Województwa Lubuskiego z dnia 9 lipca 2007 roku w sprawie nadania „Odznaki Honorowej za Zasługi dla Województwa Lubuskiego”, BIP UM Województwa Lubuskiego, 9 lipca 2007 [dostęp 2012-07-24] .
  21. Oficjalna strona Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej / Aktualności / Ordery i odznaczenia / Osoby zasłużone dla kultury odznaczone przez Prezydenta, www.prezydent.pl [dostęp 2019-10-23] .
Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Krystyna Prońko" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy