Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski


Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski (Checklist of Polish Larger Basidiomycetes) – pierwsze całościowe, krytyczne zestawienie grzybów wielkoowocnikowych zaliczanych do typu (klasy) podstawczaków (Basidiomycetes) występujących w Polsce. Jest to największe dzieło Władysława Wojewody. Pracował nad nim przez 14 lat w latach 1990–2003[1].

Książka ma 812 stron drobnego druku. Ujęto w niej około 400 rodzajów i około 2650 gatunków grzybów, których występowanie w Polsce do 2003 roku zostało stwierdzone. Nie jest to dokładna liczba. Około 100 taksonów bowiem to taksony nieformalne, czyli praktycznie nie istniejące, niektóre prawdopodobnie zostały błędnie rozpoznane i ich występowanie w Polsce jest niepewne. Po ich odliczeniu liczba występujących w Polsce podstawczaków wynosi około 2550[2].

Spis treści

Spis treści | edytuj kod

  1. Wstęp
  • Źródła informacji
  • Sposób prezentacji
  • Ujęcie taksonomiczne i nomenklatura łacińska grzybów oraz roślin
  • Gatunki wątpliwe
  • Liczba gatunków Basidiomycetes stwierdzonych dotychczas w Polsce
  • Potencjalna liczba polskich Basidiomycetes
  • Zbiorowiska roślinne
  • Podział fizycznogeograficzny Polski
  • Zagrożenie grzybów w Polsce i wybranych krajach europejskich
  1. Podział systematyczny Basidiomycetes
  2. Skróty
  3. Regiony fizyczno geograficzne Polski
  4. Lista gatunków
  5. Literatura
  6. Indeks polskich nazw (rodzaje i gatunki grzybów)
  7. Uzupełnienie

Lista gatunków | edytuj kod

Jest to główna część opracowania. Opisy poszczególnych gatunków sporządzone zostały według jednolitego schematu. Ze względu na ogromną ilość informacji i powtarzających się opisów opracowane zostały z użyciem licznych skrótów i kilku wielkości czcionki. Opisy te zawierają:

  • Nazwę naukową wraz z cytatem autora, nazwy zwyczajowe używane w piśmiennictwie naukowym, wraz z autorami tych nazw i rokiem ich podania. Przy rodzajach podano liczbę gatunków występujących w Polsce oraz informację o trybie życia (grzyb mikoryzowy, saprotrof, pasożyt);
  • Najczęstsze synonimy;
  • Siedlisko i ekologia: regiony fizyczno-geograficzne Polski, w których ten gatunek występuje, siedliska, gatunki roślin towarzyszących, zbiorowiska roślinne, siedliska, miesiące w których wytwarzane są owocniki;
  • Stanowiska. Przy gatunkach bardzo rzadkich podano wszystkie znane stanowiska, przy średnio pospolitych niektóre, przy pospolitych i bardzo pospolitych stanowisk nie podano. Przy wykazach stanowisk podane są: miejsce, autor opisu, rok, publikacja, czasem dokładniejsze informacje o miejscu występowania;
  • Częstość występowania: bardzo pospolity, pospolity, rzadki, bardzo rzadki, częstość występowania nieznana;
  • Kryterium zagrożenia w Polsce i niektórych krajach Europy;
  • Źródła opisów[2].

Opracowanie zawiera ok. 6 tysięcy nazw łacińskich i ponad 5 tysięcy nazw polskich (razem ponad 11 tysięcy nazw), setki nazwisk, miejscowości dat i innych liczb, liczne skróty. Przy tak ogromnej pracy nie udało się uniknąć błędów, jednak jest to jedyne tego rodzaju opracowanie o podstawowym znaczeniu w pracy mykologów, leśników, nauczycieli akademickich, studentów i hobbystów-mykologów. Wykaz literatury obejmuje kilkaset pozycji[1].

Nazwy zwyczajowe | edytuj kod

W. Wojewoda dokonał krytycznej analizy wszystkich nazw zwyczajowych grzybów występujących w polskiej literaturze naukowej. W licznych przypadkach uznał, że nazwy te są nieodpowiednie, mylące lub wręcz błędne i zaproponował nowe nazwy[2]. Zaproponowane przez W. Wojewodę nazwy zostały powszechnie zaakceptowane i na nich opiera się nazewnictwo grzybów w polskiej Wikipedii. Od czasu publikacji w wyniku badań filogenetycznych, opartych o analizę DNA i nowoczesne metody biologii molekularnej, wiele gatunków zostało przeniesionych do innych rodzajów, a nawet rodzin, wskutek czego niektóre zaproponowane przez W. Wojewodę nazwy polskie stały się niezpójne z nowymi nazwami naukowymi.

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Checklist of Polish Larger Basidiomycetes, Checklist of Polish Larger Basidiomycetes [dostęp 2020-10-11] .
  2. a b c Władysław Wojewoda, Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, ​ISBN 83-89648-09-1
Na podstawie artykułu: "Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy