Krzyż pokutny w Bytomiu


Na mapach: 50°19′18,86″N 18°55′44,65″E/50,321906 18,929069

Krzyż pokutny w Bytomiu w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Krzyż pokutny w Bytomiu – kamienna średniowieczna[2][3] rzeźba w Bytomiu-Łagiewnikach, wpisana do rejestru zabytków ruchomych województwa śląskiego[1].

Rzeźba, uważana przez niektórych badaczy za krzyż pokutny[2] postawiony jako zadośćuczynienie za popełnione morderstwo (wedle tej wersji byłby to najdalej wysunięty na północ krzyż pokutny w obrębie archidiecezji katowickiej[4]) oraz za najstarszy zabytek Bytomia[3], ma 57 centymetrów wysokości[5], zdaniem dra Edwarda Głuchowskiego obiekt powstał z piaskowca z okolic Kłodzka[3] (według innych źródeł materiałem miał być granit[1]), w formie litery T[1], przypominającej kowadło[3]. Prawdopodobnie jest to jego pierwotna forma[5], jednak na jego powierzchni widnieją ukośne znaki krzyżyków (można je uznać zdaniem dra Janowskiego za znaki solarne, które bywały umieszczane na brzuchach rzeźb zwierząt, a nie na ich grzbietach), mogące sugerować pogańską proweniencję rzeźby i świadczyć o jej fragmentaryczności[3].

Krzyż w 2009 roku

Rzeźba jest umieszczona na murowanym postumencie[5], w 1997 roku umieszczono na nim tablicę z napisem: KAMIENNY KRZYŻ POKUTNY Z WCZESNEGO ŚREDNIOWIECZA, / ZNAK WIARY POKOLEŃ, W TRADYCJI LUDU, / PAMIĄTKA APOSTOŁÓW SŁOWIAN / CYRYLA I METODEGO[6]. Treść napisu odwołuje się do tradycyjnych przekonań ludowych, gdyż rzeźba powstała prawdopodobnie później (chociaż dr Janowski sugeruje nawet IV wiek jako datę jej powstania[3]). Legenda ludowa wiąże rzeźbę z osobami świętych Cyryla i Metodego[7][8]. Nie ma jednakże żadnych informacji o obecności tychże świętych w Łagiewnikach[7][2].

W lipcu 2011 roku dokonano dewastacji obiektu poprzez oblanie go żółtą farbą[2], w tym samym roku krzyż został oczyszczony[6].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e Rejestr ↓.
  2. a b c d e f Jeleń 2011 ↓.
  3. a b c d e f g Ślęzak 1996 ↓, s. 83.
  4. Świerczek 1991 ↓, s. 281—282.
  5. a b c Świerczek 1991 ↓, s. 283.
  6. a b Marusa 2011 ↓.
  7. a b Ślęzak 1996 ↓, s. 84.
  8. Świerczek 1991 ↓, s. 279.

Bibliografia | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Krzyż pokutny w Bytomiu" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy