Księga Strachów


Księga strachów w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z Księga Strachów) Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Księga strachów (w późniejszych wydaniach Pan Samochodzik i dziwne szachownice) – powieść dla młodzieży autorstwa Zbigniewa Nienackiego, wydana po raz pierwszy w roku 1967. Utwór wchodzi w skład cyklu Pan Samochodzik, opisującego przygody historyka sztuki - detektywa noszącego to przezwisko.

Książka była przed rokiem 1999 lekturą szkolną dla VII klasy szkoły podstawowej (8-klasowej).

Spis treści

Fabuła | edytuj kod

Akcja powieści rozgrywa się w sierpniu 1965 r. nad jeziorem Jasień (nazwa nieistniejącego jeziora w obrębie Pojezierza Zachodniopomorskiego). Harcerze opowiadają panu Samochodzikowi o zabawie nazwanej „ksiegą strachów”, w którą bawili się na obozie harcerskim. Polegała ona na odwiedzaniu w nocy miejsc, gdzie rzekomo straszyło – jeśli nie spotkali tam ducha, stawiali tabliczkę z napisem: „Sprawdzone. Strachów nie ma”. Zauważyli jednak, że każde z tych miejsc było oznaczone zagadkową szachownicą. Pan Samochodzik podejrzewa, że może ona mieć związek z rodem von Haubitz oraz zaginionym pamiętnikiem hrabiego Konrada. Znalezienie owego pamiętnika mogłoby wyjaśnić ponurą przeszłość jego autora.

Związki z innymi częściami cyklu | edytuj kod

  • W Księdze strachów Pan Samochodzik twierdzi, że miesiąc wcześniej zajmował się Tajemnicą tajemnic (albo Golemem w starszych wydaniach Księgi strachów), którą Nienacki opisał dopiero w 1975 roku. Postać Baśki, starego znajomego w Tajemnicy tajemnic, pojawia się dopiero w Nowych Przygodach, napisanych po Księdze strachów, jako nowy znajomy. Otóż w Księdze strachów harcerze mają po czternaście lat, podczas gdy w Nowych Przygodach, Wilhelm Tell jest już dowódcą drużyny i po maturze. Czyli:
    • Tajemnica tajemnic poprzedza Księgę strachów
    • Nowe Przygody poprzedzają Tajemnicę tajemnic
    • Księga strachów poprzedza Nowe Przygody

Zmiany tekstu w kolejnych wydaniach | edytuj kod

Nienacki w kolejnych wydaniach powieści dokonywał drobnych zmian redakcyjnych i merytorycznych tekstu. W wydawanej od 1993 r. przez Wydawnictwo Warmia tzw. „czarnej serii” książek o Panu Samochodziku - za zgodą autora lub jego spadkobierców - dokonano „uwspółcześnienia akcji” (o około 20 lat naprzód), sprowadzającego się do wielu poprawek ideologicznych oraz geograficznych (nazwy instytucji, firm czy państw itp.). Dokonano również zmiany tytułu powieści z Księga strachów na Pan Samochodzik i dziwne szachownice.

Przykłady zmian:

  • w Księdze strachów, Pan Samochodzik jest „pracownikiem muzeum i ochrony zabytków”; w Dziwnych szachownicach, tzn. po zmianie tytułu, jest już „pracownikiem Naczelnego Zarządu Muzeów w Ministerstwie Kultury i Sztuki”; jednak dalej w książce znowu staje się oprowadzającym wycieczki pracownikiem muzeum;
  • w Dziwnych szachownicach Pan Samochodzik nie jest już w ORMO; samochód Warszawa kontrwywiadu został zastąpiony Ładą; daty zostały przesunięte na początku książki, jednak w dalszej treści nie zostało to konsekwentnie kontynuowane – np. wiek bohaterów, zwłaszcza 30-letniej Hildy, która miała 8 lat w 1945 roku i samego Konrada von Haubitza, który wobec tego robi karierę polityczną mając już siedemdziesiąt lat, nie pasuje.

Wydania | edytuj kod

  • I - Instytut Wydawniczy „Nasza Księgarnia”, 1967, il. Teresa Wilbik
  • II - Instytut Wydawniczy „Nasza Księgarnia”, 1972, il. Teresa Wilbik
  • III - Instytut Wydawniczy „Nasza Księgarnia”, 1973, il. Teresa Wilbik
  • IV - Instytut Wydawniczy „Nasza Księgarnia”, 1975, il. Teresa Wilbik
  • V - Wydawnictwo Poznańskie, 1976, w serii Biblioteka Młodych
  • Wydawnictwo Pojezierze, Olsztyn 1981, 1989 il. Szymon Kobyliński
  • Euro, Olsztyn 1990, il. Michał Träger
  • Instytut Wydawniczy "Nasza Księgarnia" 1987, 1989
  • Wydawnictwo „Alfa”, Warszawa 1987, il. Teresa Wilbik
  • Wydawnictwo Literatura, Łódź 2001, 2003, 2008, 2013, il. Jan Zieliński
  • Wydawnictwo Siedmioróg, Wrocław 1997, 2002, 2006, 2012
  • Wydawnictwo Edipresse-Kolekcje SA, Warszawa 2015 (w serii: Klub Książki Przygodowej tom 3; ​ISBN 978-83-7989-749-0​)


Linki zewnętrzne | edytuj kod

Forum Miłośników Pana Samochodzika

Na podstawie artykułu: "Księga Strachów" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy