Kult (zespół muzyczny)


Kult (zespół muzyczny) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Kult – polski zespół muzyczny, grający głównie rock alternatywny, założony w 1982 w Warszawie przez Kazika Staszewskiego i Piotra Wieteskę, na bazie zespołu Novelty Poland[a]. Muzyka Kultu ma swoje korzenie w punku i nowej fali, wykorzystuje też elementy rocka psychodelicznego, a nawet jazzu. Od początków istnienia grupa wyróżnia się charakterystycznym, rozpoznawalnym brzmieniem klawiszy i instrumentów dętych, a także głosem i często prowokacyjnymi tekstami wokalisty Kazika Staszewskiego.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Kult powstał na początku 1982 na bazie zespołów Poland (1979–1981) oraz Novelty Poland (1981), a do pierwszego składu weszli Kazik Staszewski (Poland, Novelty Poland), Piotr Wieteska (Poland), Tadeusz Bagan (Novelty Poland) i Dariusz Gierszewski (Poland, Novelty Poland). Pierwszy koncert grupy odbył się 7 lipca 1982 w studenckim klubie „Remont” w Warszawie; sprzedano na niego 14 biletów.

Zespół zasłynął atmosferą tworzoną na koncertach oraz niekonwencjonalnym przesłaniem piosenek. W latach 80. duży wpływ na ich teksty miało zainteresowanie Staszewskiego i pozostałych członków zespołu Biblią (jeden z członków zespołu – Piotr Wieteska – był Świadkiem Jehowy). Utwory Kultu uderzały w „system” rozumiany jako konglomerat socjalistycznego aparatu państwowego, Kościoła katolickiego i narodowych tradycji. W latach 90. Kult równie ostro rozprawiał się z nowym „systemem” opartym według niego na władzy pseudodemokratów, klerykałów i wielkich korporacji finansowych.

We wrześniu 1986 muzycy nagrali pierwszy album, nazwany po prostu Kult, który wydali w maju 1987. Znalazły się na nim przeboje, jak Krew Boga, O Ani czy Wspaniała nowina. Repertuar w dużym stopniu zależał od aparatu cenzury, który nie dopuszczał do publikacji wielu piosenek grupy. W październiku nakładem Klubu Płytowego „Razem” ukazał się album pt. Posłuchaj to do ciebie, na którym pojawiła się m.in. piosenka Wódka, opublikowana jako Na całym świecie źle się dzieje, koledzy. Album wyróżniał się lepszym brzmieniem od debiutanckiej płyty zespołu.

W grudniu 1988 muzycy wydali album pt. Spokojnie, z którego pochodzi jeden z największych przebojów Kultu – Arahja, jak też utwór Do Ani. Na reedycji płyty z 1993 znalazła się także piosenka Czarne słońca z filmu o tym samym tytule w reżyserii Jerzego Zalewskiego.

W 1989 zespół wydał kolejne dwa albumy. Pierwszy z nich, Kaseta, został nagrany po kolejnych zmianach składu, w zespole występował wtedy m.in. Rafał Kwaśniewski, który był również jednym z kompozytorów Kasety. Z płyty pochodzi przebój Po co wolność. Drugi album, Tan, był pierwszą płytą koncertową zespołu, na której znalazły się również niepublikowane dotąd utwory. Materiał zarejestrowano podczas dwóch pożegnalnych koncertów Kultu z sierpnia 1988, po których zespół postanowił zawiesić swoją działalność na trzy miesiące.

W 1990 Kult wydał album pt. 45–89, z którego pochodzi przebój Totalna militaryzacja z pacyfistycznym przesłaniem oraz tytułowa piosenka, opisująca minioną epokę socjalizmu za pomocą fragmentów autentycznych przemówień partyjnych dygnitarzy, nałożonych na podkład muzyczny. W latach 90. z zespołem współpracował menedżer i promotor Andrzej Bączyński. W 1991 wydali album pt. Your Eyes, z którego pochodzą m.in. piosenki Parada Wspomnień o stanie wojennym i antyklerykalna Zgroza.

W 1993 zespół zaistniał już w nowym, zmodyfikowanym składzie, w którym znaleźli się Kazik Staszewski, Janusz Grudziński, Ireneusz Wereński, Piotr Morawiec, Krzysztof Banasik i nowy perkusista Andrzej Szymańczak. Kult zdecydował się na nagranie płyty pt. Tata Kazika, na której znalazły się jedynie piosenki Stanisława Staszewskiego, ojca Kazika Staszewskiego. Płyta bardzo dobrze została przyjęta przez fanów, w mediach była promowana w stacjach radiowych utworem Baranek.

W 1994 ukazał się album pt. Muj wydafca, na którym znalazły się m.in. utwory Dziewczyna o perłowych włosach (cover piosenki zespołu OmegaGyöngyhajú lány”) oraz Pasażer (cover Iggy’ego Popa The Passenger). Dobrze znane przez wielbicieli zespołu są piosenki Ręce do góry czy balladowe Lewe lewe loff. Na krążku można usłyszeć też nową wersję Piosenki młodych wioślarzy. W 1996 muzycy postanowili wydać drugą część materiału z piosenkami Stanisława Staszewskiego, Tata 2. Na krążku, który został utrzymany w brzmieniu podobnym jak Tata Kazika, znalazły się też śpiewane wersje wierszy Gałczyńskiego, które niegdyś wykonywał właśnie Stanisław Staszewski.

W 1998 w sklepach pojawił się Ostateczny krach systemu korporacji. Na albumie po raz pierwszy pojawił się nowy członek zespołu, trębacz Janusz Zdunek. Na płycie znalazło się kilka przebojowych piosenek, takich jak Panie Waldku, Pan się nie boi czyli lewy czerwcowy, Gdy nie ma dzieci, Dziewczyna bez zęba na przedzie czy Komu bije dzwon, dedykowany Andrzejowi Szymańczakowi, perkusiście grupy, który zginął przez zadławienie się gumą do żucia podczas snu. Była to bezpośrednia przyczyna jego śmierci, pośrednią były narkotyki[2]. Na teledysku do tejże piosenki został uwieczniony po raz ostatni. Nowym perkusistą po tragicznie zmarłym Andrzeju Szymańczaku został Tomasz Goehs z formacji Kazik na Żywo. W 1998 zespół opuścił na rok Janusz Grudziński, którego miejsce zajął Jacek Rodziewicz, z zawodu konserwator zabytków. Również w 1998 muzycy uczestniczyli w tworzeniu pierwszej składanki Muzyka Przeciwko Rasizmowi[3], firmowanej przez Stowarzyszenie „Nigdy Więcej”, a także odbyli pierwszą Pomarańczową Trasę po największych miastach Polski, która od tamtej pory organizowana jest corocznie.

W 2001 światło dzienne ujrzał Salon Recreativo, który składał się z dwóch płyt CD, zawierających nowy materiał i stare piosenki grupy w odświeżonych aranżacjach[4]. Album promował singiel Brooklyńska Rada Żydów, do którego zrealizowali teledysk. Media obawiały się emitowania tej piosenki, choć odnosiła się ona w tekście z życzliwością do Żydów. Klip został zakazany w polskim MTV[5].

Tomasz Goehs, 2014

W maju 2003 do zespołu dołączył saksofonista Tomasz Glazik. 5 grudnia 2005 ukazał się nowy album Kultu pt. Poligono Industrial[6], który został wydany w dwóch wersjach: standardowej i i rozszerzonej o dodatkową płytę DVD z dziesięcioma teledyskami zespołu. Singlami z albumu były „Kocham cię a miłością swoją” oraz „Pan Pancerny”, który poruszał tematy religijne. Album już w pierwszym miesiącu sprzedaży osiągnął status złotej płyty. Sami muzycy, jak później przyznawali, nie do końca byli z niego zadowoleni.

W 2007 Kult zaczął pracować nad nowym wydawnictwem o roboczym tytule Concentrazion Gigantica. Album ukazał się w 2009 pt. Hurra![7], który promowany był singlami Marysia i Amnezja. Album osiągnął status podwójnie platynowej płyty za sprzedaż w nakładzie ponad 60 tys. egzemplarzy[8]. Płytę uzupełniał suplement Karinga – Hurra! Suplement. 5 lipca w Programie Trzecim Polskiego Radia odbył się jubileuszowy koncert na 25-lecie Kultu. Koncert trwał ponad trzy godziny i w całości był transmitowany przez Trójkę.

6 marca 2008 zespół opuścił Krzysztof „Banan” Banasik, a skład został uzupełniony przez Wojciecha Jabłońskiego (gitara) i Jarosława Ważnego (puzon). 22 września 2010 Kult nagrał dla telewizji MTV koncert MTV Unplugged[9]. Występ został zarejestrowany w Och-Teatrze w Warszawie i wydany na płycie MTV Unplugged[10]. Album został sprzedany w ponad 60 tys. nakładzie, a dodatkowo ponad 10 tys. na płytach DVD i blu-ray[8]. Sprzedaż wszystkich nośników w poszczególnych zestawach przekroczyła 200 tys., co dało albumowi status diamentowej płyty[11].

W maju 2013 ukazał się kolejny album zespołu pt. Prosto[12], który uzyskał status złotej płyty.

W październiku 2016 ukazał się album Wstyd. Do piosenki tytułowej nakręcono teledysk w stylu 360 stopni. W grudniu ukazał się minialbum pt. Wstyd. Suplement 2016.

W 2019 zespół wystąpił na 25. Pol’and’Rock Festival. 1 września 2020 za pomocą mediów społecznościowych Kult oraz Tomasz Glazik wydali oświadczenie, że muzyk opuszcza szeregi grupy, z którą związany był od 2003[13]. 9 września z zespołem rozstał się również wieloletni klawiszowiec Janusz Grudziński[14]. Ich miejsca zastąpili Mariusz Godzina (saksofony)[15] i Konrad Wantrych (instrumenty klawiszowe)[16]. 6 listopada ukazał się album koncertowy zawierający materiał zarejestrowany w trakcie Pol'And'Rock Festival 2019[17].

O Kaziku i Kulcie opowiadają książki Leszka Gnoińskiego Kult Kazika (wyd. listopad 2000) oraz Wiesława Weissa Kult. Biała Księga (wyd. 15 listopada 2009), zawierająca m.in. teksty i historię powstania wszystkich piosenek zespołu.

Muzycy | edytuj kod

Członkowie zespołu ze złotymi płytami za album „Prosto” w czasie podpisywania płyty 10 czerwca 2013 roku w warszawskim klubie Kosmos Kosmos  Osobny artykuł: Lista członków zespołu muzycznego Kult.
Obecny skład zespołu

Dyskografia | edytuj kod

Albumy | edytuj kod

Albumy koncertowe | edytuj kod

Single | edytuj kod

Notowane utwory | edytuj kod

Teledyski | edytuj kod

Filmy | edytuj kod

Uwagi | edytuj kod

  1. Zespół ten został założony we wrześniu w 1981 roku przez Kazika, a nazwa zespołu pochodziła od tytułu utworu Novelty, nagranego przez zespół Joy Division. W listopadzie 1981 odbył się jedyny koncert grupy, która po trzech miesiącach została rozwiązana.

Przypisy | edytuj kod

  1. Maciej Sienkiewicz: Kult (pol.). culture.pl. [dostęp 2016-10-29].
  2. Leszek Gnoiński, Kult Kazika, Poznań 2001.
  3. „MUZYKA PRZECIWKO RASIZMOWI” CIĄGLE GRA. KULTOWA PŁYTA 20 LAT PÓŹNIEJ, „Stowarzyszenie „Nigdy Więcej”” [dostęp 2018-01-16]  (pol.).
  4. a b SALON RECREATIVO – KULT (pol.). muzyka.interia.pl. [dostęp 2016-10-29].
  5. Robert Monik; red. Magda Głowala-Habel: Kult zagra w Radomiu (pol.). interia360.pl. [dostęp 2017-10-09].
  6. a b POLIGONO INDUSTRIAL – KULT (pol.). muzyka.interia.pl. [dostęp 2016-10-29].
  7. a b HURRA! – KULT (pol.). muzyka.interia.pl. [dostęp 2016-10-29].
  8. a b Paweł Kasa. Brutalna rzeczywistość sceny muzycznej. „Trendy – Art of Living”, s. 32–36, 2011-03-30. Warszawa. 
  9. Kult gwiazdą akustycznego koncertu „MTV Unplugged” (pol.). www.zloteprzeboje.tuba.pl. [dostęp 2017-10-09].
  10. a b MTV UNPLUGGED – KULT (pol.). muzyka.interia.pl. [dostęp 2016-10-29].
  11. MTV UNPLUGGED KULT DIAMENTOWĄ PŁYTĄ!!!. sprecords.com.pl. [dostęp 20 marca 2011].
  12. a b PROSTO – KULT (pol.). muzyka.interia.pl. [dostęp 2016-10-29].
  13. Wirtualna Polska MediaW.P.M. S.A Wirtualna Polska MediaW.P.M., Zmiany w składzie Kultu. Muzyk odchodzi po 17 latach w zespole, open.fm, 1 września 2020 [dostęp 2020-09-01]  (pol.).
  14. Kult, www.facebook.com [dostęp 2020-09-09]  (pol.).
  15. Kult, www.facebook.com [dostęp 2020-09-04]  (pol.).
  16. Kult, www.facebook.com [dostęp 2020-09-09]  (pol.).
  17. https://www.facebook.com/165059003536464/posts/4604594819582838/
  18. Kult, www.facebook.com [dostęp 2020-09-04]  (pol.).
  19. Kult, www.facebook.com [dostęp 2020-09-09]  (pol.).
  20. Kult w Discogs.com (ang.)
  21. OLiS – sprzedaż w okresie 07.09.2018 – 13.09.2018 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2018-09-20].
  22. OLiS – sprzedaż w okresie 09.11.2018 – 15.11.2018 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2018-11-22].
  23. S.P. Records (pol.). independent.pl. [dostęp 2013-03-12].
  24. Kult – Tata 2 (pol.). muzyka.wp.pl. [dostęp 2012-06-17].
  25. OLiS – sprzedaż w okresie 12.10.2018 – 18.10.2018 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2018-10-25].
  26. Platynowe płyty CD przyznane w 1998 roku, ZPAV [dostęp 2020-07-29] .
  27. OLiS – sprzedaż w okresie 01.10.2001 – 07.10.2001 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2010-08-10].
  28. OLiS – sprzedaż w okresie 12.12.2005 – 18.12.2005 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2010-08-10].
  29. Kult odebrał złota płytę (pol.). muzyka.onet.pl. [dostęp 2013-03-12].
  30. OLiS – sprzedaż w okresie 12.04.2010 – 18.04.2010 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2010-04-23].
  31. „Hurra” PLATYNĄ! (pol.). sprecords.com.pl. [dostęp 2017-10-09].
  32. OLiS – sprzedaż w okresie 13.05.2013 – 19.05.2013 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2013-05-24].
  33. Kult odebrał Platynową Płytę za album „Prosto” – TopGuitar (pol.). TopGuitar. [dostęp 2013-11-12].
  34. Kult zdradza szczegóły nowego albumu. „Wstyd” ukaże się 14 października (pol.). www.wprost.pl. [dostęp 2016-09-20].
  35. OLiS – sprzedaż w okresie 14.10.2016 – 20.10.2016 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2016-10-27].
  36. Platynowe płyty CD przyznane w 2017 roku, ZPAV [dostęp 2017-01-25] .
  37. Kult – Wstyd. Suplement 2016 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2016-12-15].
  38. OLiS – sprzedaż w okresie 02.12.2016 – 08.12.2016 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2016-12-15].
  39. OLiS – sprzedaż w okresie 22.11.2010 – 28.11.2010 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2010-12-14].
  40. MTV Unplugged Kult diamentową płytą (pol.). cgm.pl. [dostęp 2017-10-09].
  41. Przemysław Kokot: Kult przedstawia wyjątkowy album: „Made in Poland” (pol.). wyspa.fm. [dostęp 2017-08-28].
  42. OLiS – sprzedaż w okresie 08.09.2017 – 14.09.2017 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2017-09-21].
  43. Złote płyty CD przyznane w 2019 roku, ZPAV [dostęp 2019-06-13] .
  44. Kult – Made In Poland 2: Premiera nowej koncertówki zespołu (pol.). eskarock.pl. [dostęp 2018-01-04].
  45. OLiS – sprzedaż w okresie 15.12.2017 – 28.12.2017 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2018-01-04].
  46. Joanna Chojnacka: Kult z nowym wydawnictwem. Materiał trafi do sprzedaży 6 listopada (pol.). antyradio.pl. [dostęp 2020-10-07].
  47. OLiS – sprzedaż w okresie 06.11.2020 – 12.11.2020 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2020-11-19].
  48. a b Kult – Archiwum Listy Przebojów Trójki (pol.). www.lp3.pl. [dostęp 2010-08-10].
  49. Kult – Archiwum Szczecińskiej Listy Przebojów (pol.). www.radio.szczecin.pl. [dostęp 2010-08-10].
  50. Kult -Piloci / Do Ani (pol.). www.archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2014-05-27].
  51. Kult – 45 / 89 (pol.). www.archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2014-05-27].
  52. Kult – Panie Waldku, Pan się nie boi, czyli lewy czerwcowy (pol.). www.archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2014-05-27].
  53. Kult – Komu bije dzwon (pol.). www.archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2014-05-27].
  54. Kult – Gdy nie ma dzieci (pol.). www.archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2014-05-27].
  55. Kult – Dziewczyna bez zęba na przedzie (pol.). www.archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2014-05-27].
  56. Kult – Brooklyńska Rada Żydów (pol.). www.archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2014-05-27].
  57. Kult – Łączmy się w pary, kochajmy się (pol.). www.archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2014-05-27].
  58. Kult – Kazelot (pol.). www.archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2014-05-27].
  59. Kult – Kocham cię a miłością swoją (pol.). www.archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2014-05-27].
  60. Kult – Pan Pancerny (pol.). www.archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2014-05-27].
  61. Kult – Marysia (pol.). www.archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2014-05-27].
  62. Kult – Karinga – Hurra! Suplement (pol.). www.archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2014-05-27].
  63. Kult – Prosto (pol.). www.archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2014-05-27].
  64. DanielD. Wolak DanielD., Dzisiaj jest mojej córki wesele – Kult – SPCDS 01/15 / 5908294644441 – CDs – 2015 :: Archiwum Polskiego Rocka, Archiwum Polskiego Rocka [dostęp 2017-02-01]  (pol.).
  65. Madryt – Kult :: discogs, Discogs [dostęp 2017-02-15]  (ang.).
  66. Kult (2) – Wstyd, Discogs [dostęp 2018-06-18]  (ang.).
  67. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w Wiesław Weiss: Kult – biała księga, czyli wszystko o wszystkich piosenkach. Warszawa: Kosmos Kosmos, 2017. ISBN 978-83-942140-7-4.
  68. 15. Festiwal Polskich Wideoklipów Yach Film > Nominacje (pol.). www.stopklatka.pl. [dostęp 2010-08-10].
  69. Zobacz nowy teledysk Kultu (pol.). muzyka.dlastudenta.pl. [dostęp 2013-03-12].
  70. Kult – Układ Zamknięty (pol.). www.film.wp.pl. [dostęp 2017-10-09].
  71. PREMIERA: Kult „Prosto” – zobacz teledysk do najnowszego singla! (pol.). www.eskarock.pl. [dostęp 2016-10-29].
  72. Kult „Dobrze być dziadkiem” – teledysk do nowego singla (pol.). www.eskarock.pl. [dostęp 2016-10-29].
  73. Zobacz klip do piosenki „Madryt”. Kult powraca! (pol.). wpolityce.pl. [dostęp 2016-10-29].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (zespół muzyczny):Kontrola autorytatywna (Kazik Staszewski):
Na podstawie artykułu: "Kult (zespół muzyczny)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy