Kwas bromowodorowy


Bromowodór w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z Kwas bromowodorowy) Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Niebezpieczeństwo

Bromowodórnieorganiczny związek chemiczny, połączenie bromu i wodoru, bezbarwny gaz, mocno dymiący w powietrzu[6]. Jest analogiem chlorowodoru. Ma właściwości redukujące[7].

Spis treści

Otrzymywanie | edytuj kod

Skala przemysłowa | edytuj kod

Bromowodór (a także kwas bromowodorowy) jest wytwarzany w znacznie mniejszych ilościach niż chlorowodór (oraz kwas chlorowodorowy). W podstawowej metodzie przemysłowej wodór i brom są używane do bezpośredniej syntezy HBr w temperaturze 200–400 °C. Reakcja ta jest na ogół katalizowana na platynie lub azbeście[8][9].

Skala laboratoryjna | edytuj kod

HBr może być syntetyzowany na wiele sposobów w laboratoryjnej skali. Na przykład można go otrzymać przez destylację roztworu bromku sodu lub potasu z kwasem fosforowym lub rozcieńczonym kwasem siarkowym[10]:

2KBr + H
2SO
4 → K
2SO
4 + 2HBr

W reakcji powyższej stężony kwas siarkowy jest nieefektywny, gdyż powstający HBr będzie utleniany do gazowego bromu:

2HBr + H
2SO
4 → Br
2 + SO
2 + 2H
2O

Kwas bromowodorowy może być przygotowany także na kilka sposobów, włączając reakcję bromu zarówno z fosforem i wodą, jak i z siarka i wodą[10]:

2Br
2 + S + 2H
2O → 4HBr + SO
2

Alternatywnie, może być także przygotowany przez bromowanie tetraliny[11]:

C
10H
12 + 4Br
2 → C
10H
8Br
4 + 4HBr

Można również dokonać redukcji bromu kwasem fosfonowym[8]:

Br
2 + H
3PO
3 + H
2O → H
3PO
4 + 2HBr

Przygotowany w ten sposób bromowodór może być zanieczyszczony bromem, Br
2, który można usunąć przepuszczając gaz przez wiórki miedziane lub przez fenol[9].

Właściwości | edytuj kod

Bromowodór łatwo rozpuszcza się w wodzie tworząc kwas bromowodorowy, który służy do otrzymywania solibromków. Jest również używany w syntezie organicznej[7][6].

Zastosowanie | edytuj kod

Bromowodór jest wykorzystywany w wielu syntezach chemicznych. Na przykład jest używany w produkcji bromków alkilowych z alkoholi[12]:

ROH + HBr → RBr + H
2O

HBr ulega reakcji addycji do alkenów dając bromoalkany – ważną grupę związków bromoorganicznych[13]:

RCH=CH
2 + HBr → RCH(Br)sCH
3

HBr ulega także reakcji addycji do alkinów co daje w efekcie bromoalkeny:

RCCH + HBr → RC(Br)=CH
2

Addycja HBr do haloalkenów tworzy dihaloaklany. Reakcje tego typu zachodzą zgodnie z regułą Markownikowa:

RC(Br)=CH
2 + HBr → RC(Br
2)CH
3

Ponadto bromowodór katalizuje wiele reakcji organicznych[14][8][15].

Uwagi | edytuj kod

  1. Oznakowanie zostało uzupełnione na podstawie karty charakterystyki względem oznakowania zharmonizowanego o zwrot H280 (uwzględniając postać w jakiej gaz jest sprzedawany).

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f g h i j k Hydrogen bromide (ZVG: 001060) (ang. • niem.) w bazie GESTIS, Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung (IFA). [dostęp 2018-08-26].
  2. a b c d e CRC Handbook of Chemistry and Physics, William M.W.M. Haynes (red.), wyd. 97, Boca Raton: CRC Press, 2016, s. 4-65, 9-63, ISBN 978-1-4987-5429-3  (ang.).
  3. hydrogen bromide (ang.) w wykazie klasyfikacji i oznakowania Europejskiej Agencji Chemikaliów. [dostęp 2018-08-26].
  4. Hydrogen bromide (nr 295418) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) na obszar Polski. [dostęp 2018-08-26]. (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
  5. Hydrogen bromide (nr 295418) (ang.) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) na obszar Stanów Zjednoczonych. [dostęp 2018-08-26]. (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
  6. a b Encyklopedia popularna, wyd. 2, t. I, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1983, s. 365, ISBN 83-01-00000-7 .
  7. a b Podręczny słownik chemiczny, RomualdR. Hassa (red.), JanuszJ. Mrzigod (red.), JanuszJ. Nowakowski (red.), Katowice: Videograf II, 2004, s. 63, ISBN 83-7183-240-0 .
  8. a b c Norman N.N.N. Greenwood Norman N.N.N., AlanA. Earnshaw AlanA., Chemistry of the Elements, wyd. 2, Oxford–Boston: Butterworth-Heinemann, 1997, s. 809–812, ISBN 0-7506-3365-4  (ang.).
  9. a b John R.J.R. Ruhoff John R.J.R., Robert E.R.E. Burnett Robert E.R.E., E. EmmetE.E. Reid E. EmmetE.E., Hydrogen Bromide (Anhydrous), „Organic Syntheses”, 15, 1935, s. 35, DOI10.15227/orgsyn.015.0035  (ang.).c?
  10. a b PradyotP. Patnaik PradyotP., Handbook of Inorganic Chemicals, McGraw-Hill, 2002, ISBN 0-07-049439-8 .[potrzebny numer strony]
  11. Hydrogen Bromide, [w:] WebElements [online]  (ang.).
  12. A. Czerwiński i in. Chemia 2. Podręcznik dla Liceum (zakres rozszerzony), 2011, WSiP, s. 151–152.[niewiarygodne źródło?]
  13. A. Czerwiński i in. Chemia 2. Podręcznik dla Liceum (zakres rozszerzony), 2011, WSiP, s. 114–118.[niewiarygodne źródło?]
  14. A.A. Hercouet A.A., M.M. LeCorre M.M., Triphenylphosphonium bromide: A convenient and quantitative source of gaseous hydrogen bromide, „Synthesis”, 1988, s. 157–158 .c?
  15. K.P.C.K.P.C. Vollhardt K.P.C.K.P.C., N.E.N.E. Schore N.E.N.E., Organic Chemistry. Structure and Function, wyd. 4, New York: W.H. Freeman and Company, 2003 .
Kwasy nieorganiczne Kontrola autorytatywna (związek chemiczny):
Na podstawie artykułu: "Kwas bromowodorowy" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy