La Paz


Na mapach: 16°29′47,792″S 68°08′02,530″W/-16,496609 -68,134036

La Paz w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Panorama miasta

La Paz (oficjalnie Nuestra Señora de La Paz) – miasto w Boliwii, siedziba rządu (stolicą konstytucyjną jest Sucre). W 2012 roku liczyło 758 845 mieszkańców[2]. Obecnie jest zamieszkiwane przez około 804.268 ludzi, a aglomerację (Conurbación La Paz lub Área metropolitana de La Paz), którą współtworzy (z miastami El Alto, Viacha i Achocalla), zasiedla około 1 874 493,00 mieszkańców (2018 rok)[3] Działa tu jedynie polski konsulat honorowy, najbliższa ambasada mieści się w Limie w Peru[4].

Miasto zostało założone w 1548 roku pod nazwą Ciudad de Nuestra Señora de la Paz. Pomimo że konstytucyjną stolicą jest Sucre, to La Paz od 1899 roku pełni w praktyce rolę stolicy – mieści się tutaj siedziba prezydenta, rządu oraz parlamentu[5]. Jest trzecim najliczniejszym miastem Boliwii[2], jednak tworzy aglomerację, która jest największym ośrodkiem miejskim tego kraju[5].

La Paz jest ośrodkiem gospodarczym i kulturalnym Boliwii. W mieście dominuje przemysł włókienniczy, spożywczy, chemiczny, skórzano-obuwniczy, papierniczy, metalurgiczny oraz cementowy. Jest ważnym węzłem kolejowym (posiada połączenia z portem morskim Arica w Chile) i drogowym (położone jest przy wariancie Drogi Panamerykańskiej). W sąsiednim El Alto mieści się Port lotniczy El Alto. W La Paz działają 2 uniwersytety (założone 1830 i 1966 roku), liczne biblioteki oraz muzea. Dzielnice reprezentacyjne są położone najniżej, na dnie doliny rzeki Choqueyapu, natomiast osiedla mieszkaniowe — na stokach okolicznych gór. W mieście zachowały się zabytki z okresu kolonialnego, między innymi bazylika św. Franciszka (hiszp. Basílica de San Francisco) z XVIII wieku[5].

Spis treści

Geografia | edytuj kod

Miasto położone jest w zachodniej Boliwii. Położona w Andach Środkowych, na skraju płaskowyżu Altiplano, w dolinie rzeki Choqueyapu, u podnóża Cordillera Real, na wysokości od 3200–4100 m n.p.m., w śródgórskiej dolinie rzeki Choqueyap. Jest to najwyżej położona stolica państwowa na świecie[4]. Na zachód od niego położone jest miasto El Alto[6].

Klimat | edytuj kod

Średnie dzienne temperatury wahają się w ciągu roku od 12 do 15 °C, natomiast średnie temperatury w nocy od -5 do 2 °C. Największe opady mają miejsce w styczniu (130 mm), natomiast najmniejsze są w czerwcu (4 mm). Średnie nasłonecznienie w ciągu roku waha się od 5 do 8 godzin dziennie[7].

Historia | edytuj kod

Założona w 1548 roku przez Alonso de Mendozę na miejscu osady Indian o nazwie Chuquiago. Z początku pełna nazwa miasta brzmiała Pueblo Nuevo de Nuestra Señora de la Paz (Miasto Matki Boskiej Pokoju). Pierwsze próby zniesienia dominacji hiszpańskiej to krwawo stłumione powstanie z 16 lipca 1809 dowodzone przez Pedro Domingo Murillo powieszonego na głównym placu miasta. Zmiana nazwy nastąpiła w 1827 roku dla uczczenia decydującej o niepodległości Boliwii bitwy pod Ayacucho, wygranej przez wojska gen. Sucre przeciw armii hiszpańskiej[4].

Demografia | edytuj kod

Źródło: City Population[2]

Zabytki | edytuj kod

  • bazylika Świętego Franciszka (hiszp. Basílica de San Francisco) – zbudowana w latach 1744–1784 w miejscu wcześniejszego kościoła z 1548 roku. Fasada jest bogato zdobiona płaskorzeźbami ptaków, owoców i kwiatów. Wnętrze urządzone jest w stylu barokowym – szczególnie bogato są zdobione ołtarze i ambona[4]
  • kościół św. Dominika (hiszp. Iglesia Santo Domingo) – zbudowany w 1760 roku. Ozdobiony jest dziełami rodzimej sztuki kamieniarskiej[4]

Transport | edytuj kod

Mapa linii kolejki gondolowej

Z uwagi na znacznie pofałdowanie terenu oraz fakt, iż duża część mieszkańców dojeżdża do pracy w La Paz z pobliskiego El Alto, system drogowy metropolii na początku XXI wieku był całkowicie niewydolny. Problem ten rozwiązać miała sieć kolei gondolowych - nowatorski na skalę światową system transportu publicznego[8]. Pierwsze trzy linie o łącznej długości ponad 10 kilometrów wybudowano w dwa lata i oddano do użytku w roku 2014 - już wtedy uznano je za najdłuższy i najwyżej położony system miejskiej kolejki linowej na świecie ("wiszące metro")[9][10]. Linie te przewoziły około 3000 pasażerów na godzinę[11].

Kolejne cztery linie kolejki oddano (etapami) do lipca 2018, a w budowie są następne odcinki[12]. Docelową planowaną długością wszystkich linii kolejki w roku 2019 jest prawie 34 kilometry[13].

System kolejek gondolowych nosi nazwę Mi Teleférico (es.) - moja kolejka[14].

Sport | edytuj kod

W mieście znajduje się najwyżej położony na świecie stadion piłkarski (3600 m n.p.m.), na którym reprezentacja Boliwii rozgrywa spotkania międzynarodowe, a lokalne drużyny regularne rozgrywki ligowe. (30 maja 2007 FIFA zabroniła rozgrywać oficjalnych meczów międzypaństwowych powyżej 2500 m n.p.m.[15], zakaz ten był mocno krytykowany m.in. przez prezydenta Evo Moralesa i legendę argentyńskiej piłki Diego Maradonę jako "dyskryminujący narody żyjące w wysokich górach, szczególnie te z rejonu Andów"[16], po miesięcznej kampanii protestacyjnej ze strony Boliwii, limit wysokości podniesiono do 3000 m n.p.m., a następnego dnia FIFA ogłosiła wyjątek od reguły dla tego stadionu). Ponadto zbudowano tu tor kolarski, który jest najwyżej położonym torem na świecie (3 477 m n.p.m.)[4].

Miasta partnerskie | edytuj kod

Bibliografia | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. La Paz (Bolivia) (ang.). Norwegian Meteorological Institute and Norwegian Broadcasting Corporation 2007-2015. [dostęp 18 czerwca 2016].
  2. a b c d Bolivia: Plurinational State of Bolivia (ang.). City Population. [dostęp 18 czerwca 2016].
  3. Instituto Nacional de Estadística deI.N.E. Bolivia Instituto Nacional de Estadística deI.N.E., BOLIVIA: PROYECCIONES DE POBLACIÓN, SEGÚN DEPARTAMENTO Y MUNICIPIO, 2012-2020, 2012 [dostęp 2018-11-12] .
  4. a b c d e f Kai Ferreira Schmidt: Przewodnik Peru i Boliwia. U podnóża Andów.. Wyd. I. Kraków: Bezdroża sp. z o.o., 2010, s. 672-675. ISBN 978-83-7661-079-5.
  5. a b c La Paz (pol.). PWN. [dostęp 18 czerwca 2016].
  6. La Paz, Boliwia. Google Maps. [dostęp 18 czerwca 2016].
  7. a b 2005-2016 Weather2Travel.com: La Paz climate guide (ang.). [dostęp 2016-06-18].
  8. Boliwia. Wiszące metro w La Paz. transport-publiczny.pl [dostęp: 2018-11-30]
  9. Subway in the sky: has La Paz's cable car made a real difference to the city? theguardian.com (en.) [dostęp: 2018-11-30]
  10. Tamara Hinson. 10 of the world's best cable car rides. CNN (en.) [dostęp: 2018-11-30
  11. Mi Teleferico: La Paz’s Cable Car System. lapazlife.com (en.) [dostęp: 2018-11-30]
  12. Evo Morales inaugura nueva línea del teleférico de La Paz. telesurtv.net (es.) [dostęp: 2018-11-30]
  13. La Paz Celebrates Three Years of Cable Car Operations. gondolaproject.com (en.) [dostęp: 2018-11-30]
  14. Oficjalna strona Mi Teleférico. (es.): miteleferico.bo
  15. FIFA EXECUTIVE COMMITTEE: Focus on 57th FIFA Congress (ang.). FIFA.com, 2007-05-27. [dostęp 2017-02-03].
  16. Associated Press: Anger Echoes in South America After FIFA Bans Games at Altitude. The New York Times, 2007-05-28. [dostęp 2007-05-29].
Kontrola autorytatywna (miasto):
Na podstawie artykułu: "La Paz" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy