Lasy Państwowe


Na mapach: 52°12′00,4″N 20°58′03,8″E/52,200111 20,967722

Lasy Państwowe w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych w Warszawie Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Gdańsku

Państwowe Gospodarstwo Leśne „Lasy Państwowe” – państwowa jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, niebędąca przedsiębiorstwem, działająca na terenie Polski. Lasy Państwowe prowadzą gospodarkę leśną, dbając przy tym o stan zarządzanych terenów, tj. o zachowanie walorów przyrodniczych i krajobrazowych.

Od 2013 siedziba LP mieści się w biurowcu przy ulicy Grójeckiej 127 w Warszawie (wcześniej należącym do firm Prokom Software i Asseco Poland). Przedtem przez kilkadziesiąt lat był to gmach Dyrekcji Naczelnej Lasów Państwowych na ulicy Wawelskiej 52/54, a przejściowo budynek Instytutu Badawczego Leśnictwa na ulicy Bitwy Warszawskiej 1920 roku 3[4].

Lasy państwowe zajmują 7,6 miliona ha i na ich terenie możliwe jest zbieranie runa leśnego – jagód, grzybów itp. Lasy Państwowe reprezentują Skarb Państwa w zakresie zarządzania mieniem. Kontrolują również pozyskiwanie drewna z lasów prywatnych[5], jeśli wykonanie takiej działalności zleci i opłaci właściwe starostwo powiatowe.

Spis treści

Kierownictwo | edytuj kod

Historia | edytuj kod

Powstały w 1924 roku jako przedsiębiorstwo państwowe Polskie Lasy Państwowe (formalnie powołane Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 28 czerwca 1924[9]). Charakter przedsiębiorstwa państwowego Lasy Państwowe utraciły 1 lutego 1925 roku[10].

W wyniku upaństwowienia lasów po zakończeniu II wojny światowej wszystkie lasy o obszarze przekraczającym 25 hektarów znalazły się w rękach państwa[11]. W efekcie w 2005 roku około 85% powierzchni lasów należało do państwa.

Lasy Państwowe działają na podstawie ustawy z 28 września 1991 r. o lasach[12], jako państwowa jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej.

W grudniu 1990 roku zapadła decyzja w sprawie budowy Systemu Informatycznego Lasów Państwowych. Dostawcą sprzętu zostało przedsiębiorstwo Hewlett-Packard, a oprogramowania – Schnelldatenservice-SDS Austria. Wdrażanie systemu rozpoczęto w roku 1995, a funkcjonuje od 1997 roku we wszystkich nadleśnictwach w Polsce.

W 2010 rząd zaplanował włączenie Lasów Państwowych do sektora finansów publicznych[13]. Sprzeciw wyraziły liczne środowiska związane z leśnictwem[14]. Rozpoczęto również zbieranie podpisów pod wnioskiem o poddanie pod referendum ogólnokrajowe sprawy przyszłości PGL „Lasy Państwowe”[15]. W marcu 2010 dziennik „Rzeczpospolita” skrytykował Lasy Państwowe za umożliwienie wybranym pracownikom wykupu niektórych nieruchomości z 95% bonifikatą[16]. W 2012 roku tygodnik „Polityka” poruszył temat rozbudowy nieruchomości leżących na terenie rezerwatów i należących do osób z kierownictwa LP[17].

Drugi koalicyjny rząd Donalda Tuska powrócił do kwestii Lasów Państwowych w 2013/2014, proponując nałożyć na Lasy Państwowe w latach 2014–2015 obowiązek odprowadzenia do budżetu państwa łącznej kwoty 1,6 mld złotych. Od roku 2016 Lasy miałyby dokonywać wpłaty w wysokości 2 proc. od wartości sprzedaży drewna[18]. Szacowano, że byłaby to kwota 100–150 mln zł rocznie. W reakcji ruszyła kolejna akcja zbierania podpisów pod wnioskiem o referendum ogólnokrajowe.

Finanse | edytuj kod

Fundamentem ekonomicznym Lasów Państwowych jest zasada samofinansowania – PGL LP przeznacza wygospodarowane środki na własne potrzeby, nie płacąc właścicielowi (państwu) żadnej formy dywidendy (takie rozwiązania są powszechne w zachodniej Europie). W Polsce działalność związana z leśnictwem, a więc podstawowa działalność PGL LP, jest zwolniona z podatku dochodowego, a podlega pod podatek leśny[19]. Stąd w roku 2012, przy przychodach 7,355 mld zł, podatek dochodowy CIT zapłacony przez Lasy Państwowe wyniósł 42 mln zł, a podatek leśny 168 mln zł[20]. W sumie w roku 2012, podobnie jak w latach kolejnych, do skarbu państwa PGL LP odprowadziły mniej niż 3% przychodów.

Przychody Lasów Państwowych w 2018 r. mają sięgnąć 9 mld zł, z czego około 8 mld zł ma pochodzić ze sprzedaży drewna. [21].

PGL LP posiada także unikalny instrument wyrównywania niedoborów finansowych w poszczególnych nadleśnictwach – Fundusz Leśny. Zasilają go przede wszystkim środki pochodzące z nadleśnictw, tzw. odpis podstawowy, czyli ustalany corocznie procent przychodów od sprzedanego drewna (w roku 2013 14,5%). Dysponentem funduszu jest Dyrektor Generalny Lasów Państwowych. Typowym przykładem działania tego instrumentu jest wsparcie nadleśnictw, w których drzewostany zostały dotknięte klęską żywiołową. Niemniej istnieje także opinia, że fundusz działa demotywacyjnie, gdyż brak jest kryteriów oceny rentowności poszczególnych nadleśnictw[potrzebny przypis].

We wnioskach pokontrolnych z 2015 roku Najwyższa Izba Kontroli zwróciła uwagę na znaczny wzrost produkcji drewna przez LP, która przekłada się głównie na wzrost wynagrodzeń (o 29% od 2010 roku)[22].

Struktura organizacyjna | edytuj kod

Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Radomiu Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Toruniu Tablice informacyjne przed leśniczówka w Młotach

Jednostki Lasów Państwowych, takie jak nadleśnictwa czy dyrekcje regionalne LP, nie posiadają osobowości prawnej i nie są przedsiębiorstwami, posiadają natomiast zdolność do czynności prawnych (m.in. nadleśniczy reprezentuje Skarb Państwa, ale również wydaje decyzje administracyjne i jest osobiście odpowiedzialny za przestrzeganie prawa).

Od początku istnienia w Lasach Państwowych przyjęto trójstopniowy model organizacji. Lasami Państwowymi zarządza Dyrekcja Generalna kierowana przez powoływanego i odwoływanego przez ministra środowiska dyrektora generalnego Lasów Państwowych. W lutym 2012 został nim Adam Wasiak, który zastąpił sprawującego tę funkcję w latach 2008–2012 Mariana Pigana. Od listopada 2015 do stycznia 2018 dyrektorem generalnym był Konrad Tomaszewski. Od stycznia 2018 dyrektorem generalnym jest Andrzej Konieczny.

Drugim szczeblem organizacyjnym jest 17 regionalnych dyrekcji Lasów Państwowych. Ich siedziby znajdują się w następujących miastach:

Trzecim szczeblem w hierarchii administracji leśnej są nadleśnictwa, na których czele stoją nadleśniczowie. Nadleśnictw jest 430 (2013 r.). Nadleśnictwa podzielone są na 1–5 obrębów, a obręby dzielą się na kilka-, kilkanaście leśnictw, w których gospodarują leśniczowie i pomagający im podleśniczowie.

Lasy Państwowe posiadają swoją Orkiestrę Reprezentacyjną, która mieści się od roku 1998 w Technikum Leśnym im. Adama Loreta w Tucholi[23].

Lasy w Polsce | edytuj kod

 Osobny artykuł: Lasy w Polsce.

Skład gatunkowy lasów w Polsce w 2005 według gatunków panujących:

Struktura wiekowa polskich lasów w 2005:

  • od 1 roku do 20 lat – 11,0%
  • od 21 do 40 lat – 17,5%
  • od 41 do 60 lat – 23,9%
  • od 61 do 80 lat – 19,2%
  • od 81 do 100 lat – 13,5%
  • od 101 do 120 lat – 5,9%
  • pozostałe – 2,8%

Według wyników WISL 2009–2013 przeciętna zasobność lasów w Polsce wynosi 266 m³/ha[24]. Wcześniej, według stanu na 1 stycznia 2008, średnia zasobność drzewostanów w LP wynosiła 240 m³/ha[25].

Przypisy | edytuj kod

  1. Nowy dyrektor generalny Lasów Państwowych. lasy.gov.pl, 2018-01-19. [dostęp 2018-01-20].
  2. 02.02.2018 Nowy zastępca dyrektora generalnego LP. splgoluchow.pl. [dostęp 2018-02-04].
  3. Krzysztof Janeczko zastępcą dyrektora generalnego — Lasy Państwowe. www.lasy.gov.pl. [dostęp 2018-01-21].
  4. Anna Malinowska: Nowa siedziba Lasów Państwowych. Lasy Państwowe, 2013-07-03.
  5. Kiedy właściciel lasu może wyciąć drzew?. Nadleśnictwo Limanowa.
  6. a b c Kontakt – Lasy Państwowe. lasy.gov.pl. [dostęp 2018-01-21].
  7. Krzysztof Janeczko zastępcą dyrektora generalnego – Lasy Państwowe. www.lasy.gov.pl. [dostęp 2018-01-21].
  8. 02.02.2018 Nowy zastępca dyrektora generalnego LP. splgoluchow.pl. [dostęp 2018-02-04].
  9. Dz.U. z 1924 r. nr 56, poz. 570.
  10. Dz.U. z 1924 r. nr 119, poz. 1079.
  11. Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa. (Dz.U. 1944 nr 15, poz. 82).
  12. Dz.U. z 2018 r. poz. 2129.
  13. rp.pl: Lasy pomogą budżetowi. [dostęp 2010-11-10].
  14. lasy.gov.pl: „Nie” dla Lasów Państwowych w sektorze finansów publicznych. [dostęp 2010-11-10].
  15. naszdziennik.pl: Brońmy polskich Lasów Państwowych. [dostęp 2010-11-10].
  16. Wielki wyrąb lokali. Rzeczpospolita, 2010.
  17. Jak to się stało, że leśnicy mają piękne domy w rezerwatach przyrody?. Polityka, 2012.
  18. Polskie Radio Online
  19. Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz.U. z 2019 r. poz. 888).
  20. Lasy Państwowe: Sprawozdanie finansowo-gospodarcze za rok 2012. 2013. [dostęp 2015-07-09].
  21. Bartłomiej Mayer: Miliony na sprzątanie lasów. pb.pl, 2018-02-14. [dostęp 2018-02-16].
  22. NIK o Lasach Państwowych. Najwyższa Izba Kontroli.
  23. Szkoła leśna z Borami w tle, red. Anna Stybaniewicz-Pik, Aniela Czyżyk, Tuchola, 2015, s. 74-75. ​ISBN 978-83-937237-1-6
  24. RAPORT O STANIE LASÓW W POLSCE 2013.
  25. RAPORT O STANIE LASÓW W POLSCE O STANIE LASÓW W POLSCE 2008. bip.lasy.gov.pl, 2009-06. [dostęp 2015-11-21].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Informacja NIK o wynikach kontroli:

Kontrola autorytatywna (instytucja państwowa):
Na podstawie artykułu: "Lasy Państwowe" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy