Lemurek myszaty


Mikrusek myszaty w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z Lemurek myszaty) Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Mikrusek myszaty[10], lemurek myszaty[11] (Microcebus murinus) – gatunek ssaka naczelnego z rodziny lemurkowatych (Cheirogaleidae), wyglądem przypominający mysz.

Spis treści

Zasięg występowania | edytuj kod

Mikrusek myszaty występuje zachodnim i południowo-wschodnim przybrzeżnym Madagaskarze od poniżej rzeki Onilahy (być może aż do Parku Narodowego Tsimanampetsotsa na południu oraz do Parku Narodowego Ankarafantsika na północy); w oddzielna populacja w południowo-wschodniej części Madagaskaru występuje aż do lasów przybrzeżnych Mandena Conservation Zone[12].

Taksonomia | edytuj kod

Gatunek po raz pierwszy naukowo opisał w 1777 roku angielski przyrodnik John Frederick Miller nadając mu nazwę Lemur murinus[2]. Jako miejsce typowe odłowu holotypu Miller wskazał Madagaskar; ograniczone do Toliary, w południowej Andranomenie, 20 km na północny wschód od Morondavy, o szerokości 20°09’S, 44°33’E, na wysokości 40 m[13].

Chociaż nie są rozpoznawane żadne podgatunki, dalsze badania mogą ujawnić kilka odrębnych form, na przykład osobniki ze skarpy Angavo są całkowicie szare, z wyjątkiem kilku kontrastujących czerwonawych odcieni na głowie i wokół oczu[12]. Dane molekularne umiejscawiają M. murinus w pobliżu M. manitatra i M. ganzhorni, chociaż wydaje się być parafiletyczny[14]. Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World uznają ten takson za gatunek monotypowy[12].

Etymologia | edytuj kod

  • Microcebus: gr. μικρος mikros „mały”; κήβος kēbos „długoogoniasta małpa”[15].
  • murinus: nowołac. murinus „mysio-szary”, od łac. murinus „myszowaty”, od mus, muris „mysz”[16].

Morfologia | edytuj kod

Mikrusek myszaty należy do najmniejszych przedstawicieli rzędu naczelnych; długość ciała (bez ogona) 12–14 cm, długość ogona 13–14,5 cm; masa ciała 60 g[17]. Ma popielatoszarą sierść z białym brzuchem i pręgą między oczami.

Ekologia | edytuj kod

Tryb życia | edytuj kod

Prowadzi nocny tryb życia. Żyje w niewielkich stadach. Buduje gniazda na wysokich drzewach lub chroni się w dziuplach. Żywi się owadami, owocami i małymi ptakami. Zamieszkuje wilgotne lasy i trzciny. Spotykany na plantacjach.

Rozród | edytuj kod

Dwa razy w roku samica rodzi 1–4 młodych, które dojrzewają płciowo w wieku 10 miesięcy.

Ochrona | edytuj kod

Wszystkie lemurkowate (Cheirogaleidae) są objęte konwencją CITES[18].

Kultura masowa | edytuj kod

Gatunek został spopularyzowany dzięki serialowi „Pingwiny z Madagaskaru”, w którym występuje postać Morta, lemurka służącego królowi lemurów Julianowi.

Przypisy | edytuj kod

  1. Microcebus murinus, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online]  (ang.).
  2. a b J.F. Miller: Various subjects of natural history, wherein are delineated birds, animals and many curious plants: with the parts of fructification of each plant, all of which are drawn and coloured from nature. London: 1777, s. ryc. xiii. (ang.)
  3. R. Kerr: Class I. Mammalia, or animals which give suck to their young. W: C. Linnaeus: The animal kingdom, or zoological system, of the celebrated Sir Charles Linnæus. containing a complete systematic description, arrangement, and nomenclature, of all the known species and varieties of the mammalia, or animals which give suck to their young. Edinburgh: Printed for A. Strahan, and T. Cadell, London, and W. Creech, 1792, s. 88. (ang.)
  4. É. Geoffroy Saint-Hilaire. Observations sur une petite espèce de Maki (Lemur Linn.). „Bulletin des sciences, par la societé philomathique”. 1, s. 90, 1795 (fr.). 
  5. É. Geoffroy Saint-Hilaire. Suite au tableau des Quadrumanes. „Annales du Muséum d’histoire naturelle”. 19, s. 166, 1812 (fr.). 
  6. R.-P. Lesson: Species des Mammifères bimanes et quadrumanes; suivi d’un mémoire sur les Oryctéropes. Paris: J.B. Baillière, 1840, s. 215. (fr.)
  7. J.E. Gray. Descriptions of some new genera and fifty unrecorded species of Mammalia. „The Annals and Magazine of Natural History”. 10, s. 257, 1842 (ang.). 
  8. A. Grandidier. Sur les découvertes zoologiques faites récemment a Madagascar. „Annales des Sciences Naturelles, Zoologie”. Cinquième série. 10, s. 378, 1868 (fr.). 
  9. K.E. Reuter, M. Blanco, J. Ganzhorn & C. Schwitzer 2020, Microcebus murinus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2021 [online], wersja 2021-1 [dostęp 2021-07-17]  (ang.).
  10. Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 29. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  11. K. Kowalski (red.), A. Krzanowski, H. Kubiak, B. Rzebik-Kowalska & L. Sych: Ssaki. Wyd. IV. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991, s. 164–165, seria: Mały słownik zoologiczny. ISBN 83-214-0637-8.
  12. a b c C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 134. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.)
  13. D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Species Microcebus murinus. W: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-07-17].
  14. G.M. Sgarlata, J. Salmona, B. Le Pors, E. Rasolondraibe, F. Jan, T. Ralantoharijaona, A. Rakotonanahary, J. Randriamaroson, A.J. Marques, I. Aleixo-Pais, T. de Zoeten, D.S.A. Ousseni, S.B. Knoop, H. Teixeira, V. Gabillaud, A. Miller, M.T. Ibouroi, S. Rasoloharijaona, J.R. Zaonarivelo, N.V. Andriaholinirina & L. Chikhi. Genetic and morphological diversity of mouse lemurs (Microcebus spp.) in northern Madagascar: The discovery of a putative new species?. „American Journal of Mammalogy”. 81 (12), s. e23070, 2019. DOI: 10.1002/ajp.23070 (ang.). 
  15. T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 421, 1904 (ang.). 
  16. J.A. Jobling: Key to Scientific Names in Ornithology (ang.). W: Birds of the World [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. [dostęp 2021-07-17].
  17. Ch. Schwitzer, R.A. Mittermeier, E.E. Louis, Jr. & M.C. Richardson: Family Cheirogaleidae (Mouse, Giant Mouse, Dwarf and Fork-marked Lemurs). W: R.A. Mittermeier, A.B. Rylands & D.E. Wilson: Handbook of the Mammals of the World. Cz. 3: Primates. Barcelona: Lynx Edicions, 2013, s. 51–56. ISBN 978-84-96553-89-7. (ang.)
  18. CITES: Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora, Appendices I, II and III (ang.). 2010. [dostęp 7 lutego 2012]. Załączniki I, II i III w formacie pdf (pl)

Bibliografia | edytuj kod

K. Kowalski (red.), A. Krzanowski, H. Kubiak, B. Rzebik-Kowalska & L. Sych: Ssaki. Wyd. IV. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991, s. 164–165, seria: Mały słownik zoologiczny. ISBN 83-214-0637-8.

Identyfikatory zewnętrzne (takson):
Na podstawie artykułu: "Lemurek myszaty" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy