Leon Niemczyk


Leon Niemczyk w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Odcisk dłoni i podpis L. Niemczyka w Alei Gwiazd w Międzyzdrojach Gwiazda Leona Niemczyka w łódzkiej Alei Gwiazd Grób Leona Niemczyka na Starym Cmentarzu w Łodzi

Leon Stanisław Niemczyk (ur. 15 grudnia 1923 w Warszawie, zm. 29 listopada 2006 w Łodzi) – polski aktor filmowy i teatralny. Jeden z najwybitniejszych i najpopularniejszych aktorów w historii polskiej kinematografii[1][2][3][4].

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Przed II wojną światową wraz z rodzicami i rodzeństwem (trzech braci, jedna siostra) mieszkał w Warszawie. Jego ojciec zmarł w 1936. W czasie wojny pracował w biurze kreślarskim, ukończył też podchorążówkę Armii Krajowej. Zagrożony aresztowaniem w 1942 wyjechał pod Wrocław, gdzie jako brygadzista pracował przy układaniu torów kolejowych. Wziął udział w powstaniu warszawskim, po jego upadku wrócił do pracy pod Wrocławiem[5].

Po ewakuacji w głąb Niemiec zgłosił się do armii amerykańskiej, służył w 444. batalionie przeciwlotniczym 97. Dywizji Piechoty 3. Armii dowodzonej przez gen. George’a Pattona[5]. Po wojnie wrócił do Polski i pracował w warszawskim Objazdowym Teatrze Komedii Muzycznej (1948), w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku (1949), a następnie w bydgoskim Teatrze Ziemi Pomorskiej (1950–1953). Od 1953 do 1979 występował w Teatrze Powszechnym w Łodzi. Od 1979 grał już tylko w filmie. Mieszkał w Łodzi.

Jego braćmi byli skrzypek Wacław Niemczyk i Ludwik Niemczyk, żołnierz Armii Krajowej, który po wojnie przeprowadzał na Zachód uciekinierów z Polski[6]. Był stryjem dla dzieci Wacława: aktorki Moniki Niemczyk i artysty Krzysztofa Niemczyka.

Jak sam twierdził, był sześciokrotnie żonaty[5][7]. Według jego córki Moniki Misiejuk, która nie utrzymywała kontaktów z ojcem, aktor miał dwie żony (drugą miała być Krystyna Niemczyk), przy czym drugie małżeństwo nie jest pewne[8]. Z małżeństwa z aktorką Tatianą Zuanar pochodzi jego jedyna córka Monika.

Był kibicem Łódzkiego Klubu Sportowego[9].

Zmarł na raka płuc. Prochy Niemczyka spoczęły na łódzkim Starym Cmentarzu przy ul. Ogrodowej.

Odznaczony Krzyżem Kawalerskim, Krzyżem Oficerskim[10] (1985), a także Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (1999)[11]. Wyróżniony Honorową Odznaką Miasta Łodzi i Nagrodą Państwową NRD II klasy[10].

W 1998, w nowo powstałej Alei Gwiazd na ulicy Piotrkowskiej w Łodzi, została odsłonięta jego gwiazda.

Kariera aktorska | edytuj kod

W ciągu ponad 50 lat kariery zagrał w około 400 filmach polskich i prawie 150 zagranicznych, głównie niemieckich. Grał także w filmach czechosłowackich, jugosłowiańskich i francuskich. Z zagranicznych wytwórni filmowych najbardziej był związany z wytwórnią DEFA z NRD. Zagrał dla niej w ponad 100 filmach, od ról epizodycznych do głównych. W 1969 otrzymał państwową nagrodę NRD za najlepszą rolę roku, za rolę Lorenza Regera w filmie Zeit zu leben, w reżyserii Horsta Seemanna[12].

Najbardziej znane filmy z udziałem Niemczyka to Baza ludzi umarłych (1958), Pociąg (1959) Jerzego Kawalerowicza, Krzyżacy (1960) Aleksandra Forda, nominowany do Oskara Nóż w wodzie (1961) Romana Polańskiego, Rękopis znaleziony w Saragossie (1964) Wojciecha Jerzego Hasa, Chudy i inni (1966), czy Wielki Szu (1982).

Pomimo iż był jednym z najbardziej znanych polskich aktorów, przyjmował niemal wszystkie propozycje, łącznie z rolami epizodycznymi. Od końca lat 90. grał również w bardzo popularnych serialach telewizyjnych, Złotopolskich, Klanie, Na dobre i na złe i Ranczu.

W 2000 wystąpił w teledysku do piosenki Stachursky’ego pt. Czuję i wiem.

Filmografia | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Niemczyk Leon - Encyklopedia PWN - źródło wiarygodnej i rzetelnej wiedzy, encyklopedia.pwn.pl [dostęp 2019-07-19]  (pol.).
  2. Leon Niemczyk w serwisie Culture.pl
  3. Przyjaciele Leona Niemczyka apelują o skrawek Łodzi dla wielkiego aktora - Warszawa - NaszeMiasto.pl, warszawa.naszemiasto.pl [dostęp 2019-07-19]  (pol.).
  4. Leon Niemczyk – mija 10 lat od śmierci aktora - WP Film, film.wp.pl [dostęp 2019-07-19]  (pol.).
  5. a b c Wojciech Staszewski: Nóż i już (pol.). wyborcza.pl. [dostęp 2016-12-02].
  6. Słynny „Kurier” nie żyje. Zmarł Ludwik Niemczyk. tvn24.pl, 5 stycznia 2013. [dostęp 2014-08-08].
  7. Anna Maria Guziewska: Leon Niemczyk: 10. rocznica śmierci (pol.). kulturaonline.pl. [dostęp 2016-12-01].
  8. Nieznana córka Leona Niemczyka. polki.pl, 5 lutego 2007. [dostęp 2014-08-08].
  9. TomaszT. Walczak TomaszT., 100 lat ŁKS, UM Łodzi [dostęp 2014-08-08] [zarchiwizowane z adresu 2014-08-11] .
  10. a b Kto jest kim w Polsce. Warszawa 1989, s. 906
  11. M.P. z 1999 r. nr 22, poz. 320
  12. Biografia Leona Niemczyka. DEFA. [dostęp 2014-08-08].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Leon Niemczyk" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy