Leucoagaricus leucothites


Pieczareczka różowoblaszkowa w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z Leucoagaricus leucothites) Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Starsze owocniki mają nieco tylko różowawe blaszki

Pieczareczka różowoblaszkowa (Leucoagaricus leucothites (Vittad.) Wasser) – gatunek grzybów z rodziny pieczarkowatych (Agaricaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo | edytuj kod

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Agaricaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w roku 1835 Carlo Vittadini nadając mu nazwę Agaricus leucothites. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w roku 1977 Solomon Wasser[1].

Synonimów ma około 30. Niektóre z nich[2]:

  • Agaricus holosericeus Fr. 1838
  • Agaricus leucothites Vittad. 1835
  • Lepiota holosericea Gillet 1874
  • Lepiota leucothites (Vittad.) P.D. Orton 1960
  • Lepiota naucina (Fr.) P. Kumm. 1871
  • Leucoagaricus holosericeus (Gillet) M.M. Moser 1967
  • Leucoagaricus leucothites (Vittad.) M.M. Moser ex Bon 1977
  • Leucoagaricus naucinus (Fr.) Singer 1951
  • Leucocoprinus holosericeus (Gillet) Locq. 1943

Nazwę polską nadał Władysław Wojewoda w 2003 r. dla Leucoagaricus cretaceus (Bull.:Fr.) M.M. Moser), ale przytoczony wykaz synonimów wskazuje, że chodzi o ten gatunek. Stanisław Domański opisywał ten gatunek pod nazwą czubajka drobna[3].

Morfologia | edytuj kod

Kapelusz

Średnica 5–10 cm, u młodych okazów zamknięty, o kulistym kształcie, później półkulistołukowaty, na koniec płaski, niehigrofaniczny[4]. Brzeg gładki i bez prążkowania. Powierzchnia jedwabiście gładka, wapiennobiała, do brudnobiałej, później bladokremowa, szarawa, czasami z cielistym lub fioletowawym odcieniem. W miejscach nasłonecznionych często powierzchnia pęka na poletka[5].

Blaszki

Gęste, wolne, u młodych okazów białe, u starszych różowawe[4].

Trzon

Wysokość 6–12 cm, grubość 1–2 cm, łatwo oddziela się od kapelusza, kształt walcowaty, podstawa zgrubiała lub bulwiasta. Początkowo pełny, później rurkowaty. W górnej części posiada biały, skórzasty i zwisający w dół pierścień. Powierzchnia biała, błyszcząca[4][5].

Miąższ

Biały, czasami lekko żółtawy, u starszych owocników brązowiejący. Smak łagodny, zapach grzybowy[5].

Cechy mikroskopowe

Wysyp zarodników biały, zarodniki mają rozmiary7–9 × 5–6 μm, kształt od owalnego do elipsoidalnego, powierzchnię gładką z małą ilością porów i są amyloidalne. Występują różnokształtne cheilocystydy o rozmiarach 28–39 × 7–12 μm[6].

Występowanie | edytuj kod

Najwięcej stanowisk podano w Ameryce Północnej i Europie, ponadto notowany jest w Afryce Północnej i Nowej Zelandii[7]. Jeszcze w latach 50. XX wieku gatunek ten był praktycznie nieznany i uważany za wielką rzadkość. Od tego czasu jednak znacznie się rozprzestrzenił. Obecnie w Europie Środkowej występuje w rozproszeniu, miejscami jest pospolity[5].

Rośnie na ziemi. Występuje głównie poza lasami: na trawnikach, nad brzegami wód, w parkach, na łąkach i pastwiskach, miedzach, w zieleni miejskiej, w zaroślach, sadach, na obrzeżach lasów. Owocniki wytwarza od lipca do października[4]. Często spotykany jest na siedliskach zmienionych przez człowieka, np. na poboczach szos, na skarpach. Preferuje gleby o odczynie obojętnym lub zasadowym i bogate w azot[5].

Znaczenie | edytuj kod

Saprotrof[3]. W niektórych atlasach grzybów uważany jest za grzyby jadalny[4], jednak w Szwajcarii zanotowano wiele przypadków niestrawności i zaburzeń pokarmowych po spożyciu tego grzyba, łatwo też pomylić go z śmiertelnie trującym muchomorem jadowitym. Z tych powodów obecnie nie zaleca się spożywania tego grzyba[5].

Gatunki podobne | edytuj kod

  • morfologicznie bardzo podobne są różne gatunki pieczarek (Agaricus), jednak wszystkie mają od samego początku blaszki różowe, z czasem coraz ciemniejsze, u dojrzałych owocników czekoladowobrązowe,
  • muchomor jadowity (Amanita virosa) ma zawsze białe blaszki, a przy podstawie trzonu posiada pochwę
  • biało ubarwione pochwiaki okazałe (Volvariella gloiocephala). Różnią się trzonem, który u nasady posiada skórzastą pochwę[4].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2014-10-05].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2014-10-05].
  3. a b Władysław Wojewoda: Checklist of Polisch Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. a b c d e f Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  5. a b c d e f Andreas Gminder: Atlas grzybów. Jak bezbłędnie oznaczać 340 gatunków grzybów Europy Środkowej. 2008. ISBN 978-83-258-0588-3.
  6. MushroomExpert (ang.). [dostęp 2014-04-25].
  7. Discover Life Maps. [dostęp 2014-09-15].
Na podstawie artykułu: "Leucoagaricus leucothites" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy