Lidokaina


Lidokaina w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Uwaga

Lidokaina (łac. Lidocainum; lignokaina, ksylokaina[2][3]) – organiczny związek chemiczny, pochodna acetanilidu. Stosowana jako środek miejscowo znieczulający. Przeważnie podawana jest przezskórnie w formie aerozolu lub żelu. W stomatologii najczęściej używany w postaci dwuprocentowego roztworu chlorowodorku lidokainy w ampułkach (w czystej postaci lub z dodatkiem adrenaliny bądź noradrenaliny). W lecznictwie stosowana jest zarówno lidokaina w postaci wolnej zasady, jak i w postaci chlorowodorku.

Lidokaina jest również lekiem antyarytmicznym z grupy Ib[4]. Skraca czas trwania potencjału czynnościowego (wydłuża czas potencjału spoczynkowego). Nie przedłuża okresu refrakcji. Hamuje nieprawidłowy automatyzm w komorach.

Spis treści

Działanie | edytuj kod

Powoduje odwracalne zahamowanie przewodnictwa impulsów we włóknach nerwowych poprzez blokowanie pompy sodowo-potasowej i zahamowanie przepuszczalności błony neuronu dla jonów sodu[5]. Charakteryzuje się stosunkowo małym wpływem depresyjnym na mięsień sercowy i nie wpływa na częstość akcji serca. Efekt zastosowania lidokainy w aerozolu jest widoczny po upływie minuty i trwa przez 5–6 min. Metabolizowana jest w wątrobie, wydalana w 90% w formie nieaktywnych metabolitów.

Działania niepożądane | edytuj kod

  • obrzęk
  • zblednięcie lub zaczerwienienie skóry
  • uczucie pieczenia lub świąd, drgawki, porażenie ośrodka oddechowego, nudności, wymioty
  • methemoglobinemia

Zatrucie, po przedawkowaniu lidokainy objawia się nudnościami, wymiotami, obniżeniem ciśnienia i drżeniem mięśni. W ciężkich zatruciach pojawiają się drgawki, zaburzenia widzenia, zapaść i porażenie ośrodka oddechowego. U osób z zaburzeniami przewodzenia impulsów w sercu, może wystąpić zatrzymanie akcji serca[4].

Preparaty | edytuj kod

Przykładowe preparaty zawierające lidokainę dostępne w Polsce[6]:

Bobodent (żel), Lidocain-Egis (aerozol), Lidoposterin (maść doodbytnicza), Lignocain (roztwór do wstrzykiwań), Lignocainum Hydrochloricum WZF (roztwór do wstrzykiwań), Lignocainum Jelfa (żel), Lignox (żel), Lignox Spray (aerozol, roztwór), Trachisan (pastylki), Versatis (plaster leczniczy), Xylocaine (roztwór do wstrzykiwań), Gardimax (aerozol), Dentinox (żel)

Wskazania | edytuj kod

Miejscowe znieczulenie skóry przed bolesnymi zabiegami. Znieczulenie powierzchniowe przed drobnymi zabiegami. Miejscowe znieczulenie błon śluzowych. Czasami wykorzystywana jako składnik preparatów na ból gardła[7]. Rzadziej bywa stosowna jako lek przeciwarytmiczny, w niemiarowości komorowej. Według aktualnych wytycznych resuscytacji krążeniowo-oddechowej jest stosowana w resuscytacji w opornym na leczenie VF/VT jedynie wtedy, gdy amiodaron jest niedostępny, w dawce 100 mg (1–1,5 mg/kg).

Przeciwwskazania | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. CRC Handbook of Chemistry and Physics, David R.D.R. Lide (red.), wyd. 90, Boca Raton: CRC Press, 2009, s. 3-164, ISBN 978-1-4200-9084-0  (ang.).
  2. ksylokaina, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2016-04-01] .
  3. Ksylokaina – Intensywna terapia, www.medycynaratunkowa.com.pl [dostęp 2016-04-01] .
  4. a b c Frank Flake: Leki w medycynie ratunkowej i intensywnej terapii. Wrocław: Wyd. Medyczne Urban i Partner, 2005, s. 132–133. ISBN 83-89581-22-1.
  5. Catterall WA. Molecular mechanisms of gating and drug block of sodium channels. „Novartis Foundation symposium”, s. 206–218; discussion 218–32, 2002. PMID: 11771647
  6. Lidokaina – Medycyna Praktyczna: opis, ceny, refundacja, bazalekow.mp.pl [dostęp 2020-07-09]  (pol.).
  7. Preparat na gardło zawierający chlorowodorek lidokainy (pol.). Gardimax.pl. [dostęp 2015-01-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-10-19)].

Bibliografia | edytuj kod

Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.

Substancja lecznicza w klasyfikacji anatomiczno-terapeutyczno-chemicznej (ATC) C01: Leki stosowane w chorobach serca C05: Leki ochraniające ścianę naczyń D04: Leki przeciwświądowe, w tym przeciwhistaminowe, znieczulające itp. N01: Leki znieczulające R02: Leki stosowane w chorobach gardła S01: Leki oftalmologiczne S02: Leki otologiczne
Na podstawie artykułu: "Lidokaina" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy