Linia kolejowa nr 351


Linia kolejowa nr 351 w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Linia kolejowa nr 351 Poznań GłównySzczecin Główny – magistralna linia kolejowa w północno-zachodniej Polsce, będąca fragmentem międzynarodowej magistrali E 59 ciągnącą się ze Skandynawii na południe Europy. Jest podstawową linią łączącą stolicę województwa zachodniopomorskiego z większością kraju. Położona jest w granicach trzech województw: wielkopolskiego, lubuskiego i zachodniopomorskiego oraz na obszarze oddziałów regionalnych PKP PLK w Poznaniu i w Szczecinie.

Spis treści

Przebieg | edytuj kod

Linia rozpoczyna bieg w centrum Poznania na węzłowej stacji Poznań Główny, skąd można dojechać m.in. do Wrocławia, Warszawy czy Katowic. Następnie wychodzi ze śródmieścia ciasnym łukiem o kącie 90 stopni, a w Kiekrzu linia łączy się z towarową obwodnicą Poznania. W Krzyżu bezkolizyjnie przecina dawną linię Berlin – Królewiec będącą jednocześnie punktem przesiadkowym w stronę Gorzowa Wielkopolskiego i Piły. W Stargardzie odgałęzia się linia z Trójmiasta. Ostatni, 23-kilometrowy fragment trasy przebiega przez teren Szczecina – w większości przez Prawobrzeże, Międzyodrze oraz Pomorzany i kończy się na powstałym w 1843 roku dworcu Szczecin Główny położonym nad rzeką Odrą na osiedlu Nowe Miasto.

Linia przebiega przez trzy duże puszcze. Są to: Puszcza Notecka pomiędzy Wronkami a Drawskim Młynem, Puszcza Drawska pomiędzy Drawinami a Mierzęcinem Strzeleckim oraz Puszcza Goleniowska pomiędzy Miedwieckiem a Szczecinem Zdunowem. Magistrala przecina też rzeki Wartę, Noteć, Drawę, Regalicę i Odrę Zachodnią.

Historia | edytuj kod

Do 1945 roku | edytuj kod

 Osobny artykuł: Kolej Stargardzko-Poznańska.

W maju 1846 Berlin-Stettiner Eisenbahn-Gesellschaft (BSE), czyli Towarzystwo Kolei Żelaznej Berlińsko-Szczecińskiej oddało do użytku odcinek ze Szczecina do Stargardu, który był przedłużeniem otwartej 3 lata wcześniej linii z Berlina do Szczecina. Odcinek ze Szczecina Gł. do Dąbia prowadził wówczas przez stację Finkenwalde[a].

4 marca[1] 1846, po akceptacji projektu przez króla Friedricha Wilhelma IV Hohenzollerna, koncesję na budowę linii w kierunku Poznania otrzymała spółka akcyjna Stargard-Posener Eisenbahn-Gesellschaft (SPE), czyli Towarzystwo Kolei Żelaznej Stargardzko-Poznańskiej. Budowę rozpoczęto 20 marca 1846 od strony Stargardu[1].

W ciągu 12 miesięcy powstały kolejne odcinki linii SPE:

Pierwszy pociąg wjechał do Poznania 10 sierpnia 1848[1].

W 1856 oddano do użytku ostatni fragment z Jeżyc do Poznania Gł., gdzie połączyła się z nowo wybudowaną linią Kolei Górnośląskiej z Wrocławia (linia Wrocław – Leszno – Poznań). W międzyczasie, w 1851 w Krzyżu powstał węzeł kolejowy z późniejszą linią z Berlina do Królewca (czyli tzw. Ostbahn). Linia ze Stargardu/Szczecina była pierwszą, która dotarła do Poznania.

W 1869 przekształcono dworzec Szczecin Gł. z czołowego w przelotowy, zmieniając przebieg torów w kierunku Dąbia, a dawne torowisko rozebrano. 10 lat później wybudowano odcinek między Poznaniem Wolą a dworcem głównym przez nową stację Jeżyce (obecnie podg „Poznań POD”) i podobnie jak w Szczecinie, nieużywane już tory rozebrano.

W 1912 roku zmieniono przebieg linii na szlaku DrawinyKrzyż, budując wiadukt nad linią kolejową nr 203 będącą fragmentem Ostbahnu. Stary przebieg linii został obecnie przekształcony w ulicę Długą w Krzyżu[2].

W 1918 (lub 1919) południowy fragment linii znalazł się w granicach nowo powstałego państwa – II Rzeczypospolitej. Stacjami granicznymi stały się: Kreuz (Krzyż) po stronie niemieckiej i Drawski Młyn po stronie polskiej. W 1936 otwarto obwodową linię towarową (Güterumgehungsbahn) pomiędzy stacjami Szczecin Dąbie i Szczecin Główny przez Dziewoklicz, ostatni odcinek dzisiejszej linii 351.

W 1936 według polskiego Urzędowego Rozkładu Jazdy Pociągów (tab. 222) na trasie kursowało 7 par pociągów, w tym 2 pary do Szczecina. Po 1 parze kończyło bieg w: Drawskim Młynie, Wronkach, 2 pary w Szamotułach, a 1 para kursowała tylko do Rokietnicy. W 1939, po wybuchu II wojny światowej, cała linia z powrotem znalazła się w granicach Niemiec. W 1944 według rozkładu jazdy Deutsches Kursbuch (tab. 129a) między Poznaniem a Stargardem kursowało 5 par pociągów (w tym 2 pospieszne: z/do Poznania do/z Hamburga i z/do Wrocławia do/ze Szczecina) oraz kilka osobowych między różnymi odcinkami linii. Podobnie jak obecnie, najwięcej pociągów kursowało na odcinku Stargard – Szczecin (tab. 124a) – 8 par pociągów pospiesznych oraz 14 par osobowych.

  1. Od 1945 stacja kolejowa przemianowana na Szczecin Lotnisko; Finkenwalde, to współczesne Zdroje.

Po 1945 roku | edytuj kod

Po wytyczeniu nowych granic zgodnie z ustaleniami konferencji poczdamskiej, Kolej Stargardzko-Poznańska przypadła w całości Polsce i stała się główną linią wyjazdową ze (lub: wjazdową do) Szczecina. Tą trasą do dziś kursuje większość pociągów łączących miasto z centrum (Poznań, Warszawa, Łódź) i z południem Polski (Wrocław, Katowice, Kraków, Przemyśl).

Daty elektryfikacji linii:

  • czerwiec 1975 r. z Poznania Gł. do Rokietnicy,
  • wrzesień 1977 r. z Rokietnicy do Krzyża,
  • lipiec-sierpień 1978 r. z Krzyża do Stargardu,
  • grudzień 1978 r. ze Stargardu do Szczecina Gł.

Linia z Poznania była pierwszą w szczecińskim węźle kolejowym oraz obecnym województwie zachodniopomorskim, nad którą zawisła sieć trakcyjna.

W 1980/81 r. między Poznaniem Gł. a Szczecinem Gł. kursowało 11 par pociągów pospiesznych (plus 3 w kierunku Świnoujścia z pominięciem Szczecina Dąbia) oraz 6 par osobowych. Dodatkowo między Poznaniem Gł. a Krzyżem kursowało 6 par, a z Krzyża do Stargardu 3 pary. Najwięcej pociągów kursowało między Stargardem a Szczecinem Gł. – w sumie 15 par pociągów pospiesznych i 22 pary osobowych.

W 1985 wpisano linię Poznań – Szczecin (nr linii E-59) jako ważną dla transportu międzynarodowego do umowy europejskiej AGC.

25 kwietnia 2017 podpisano umowę na wykonanie wyprzedzających robót remontowych torów i sieci trakcyjnej na odcinku SłoniceSzczecin Dąbie, które wykona Zakład Robót Komunikacyjnych DOM w Poznaniu. Łączna wartość inwestycji to ponad 69 milionów złotych[3].

W sierpniu 2018 PKP Polskie Linie Kolejowe podpisały z firmą AŽD Praha umowę na budowę urządzeń sterowania ruchem kolejowym oraz urządzeń kolejowej sieci telekomunikacyjnej między Poznaniem a Wronkami[4], a w grudniu na odcinku SłoniceSzczecin Dąbie[5].

Parametry techniczne | edytuj kod

Statystyki i podziały linii | edytuj kod

Dla pociągów pasażerskich i szynobusów prędkość maksymalna 150 km/h jest dozwolona na niespełna 9-kilometrowym odcinku (z czego na 1 km szlaku występuje ograniczenie do 140 km/h z powodu nieprzystosowania sygnalizacji przejazdowej) od Wronek do Miałów (od 60,442 do 69,100 km). Na pozostałej trasie prędkość dozwolona wynosi od 100 do 140 km/h, poza fragmentami na odcinku Poznań Główny – Poznań POD, Wronki – Miały gdzie maksymalna prędkość waha się pomiędzy 70 a 100 km/h. Pociągi towarowe od Krzyża do Stargardu mogą rozwijać prędkość do 100 km/h, a na pozostałych odcinkach od 60 km/h do 80 km/h.

Hipotetyczny czas przejazdu (nie uwzględniając postojów oraz ograniczeń czasowych) całej linii z maksymalną dozwoloną prędkością wynosi 1:52 h dla toru nieparzystego (pasażerskie i szynobusy – średnio 114,1 km/h) oraz 2:32 h dla towarowych (śr. 84,4 km/h). Na torze parzystym 1:48 h dla pasażerskich i szynobusów (118,5 km/h) oraz 2:24 h dla towarowych (89 km/h).

Porównanie czasu przejazdów dla pociągów osobowych w wybranych latach (wartości uśrednione):

Najkrótszy czasu przejazdu pociągu na całej trasie w wybranych latach:

Podział linii według obszarów działania Zakładów Linii Kolejowych spółki PKP Polskie Linie Kolejowe:

  • od początku linii 0,0 do 80,3 km: Oddział Regionalny w Poznaniu, Zakład Linii Kolejowych Poznań
  • od 80,3 do 87,1 km: Oddział Regionalny w Szczecinie, Zakład Linii Kolejowych Zielona Góra
  • od 87,1 km do końca linii 213,5 km: Oddział Regionalny w Szczecinie, Zakład Linii Kolejowych Szczecin

Numery tabel w rozkładzie jazdy:

  • Tabela 360
  • Tabela 361 – rozkład szczegółowy od Stargardu do Szczecina Gł.

Podział linii według województw:

Ruch pociągów pasażerskich | edytuj kod

Dane w tym dziale aktualne na rozkład jazdy 2016/2017

Połączenia dalekobieżne | edytuj kod

Linia 351 to podstawowe połączenie kolejowe Szczecina z większością Polski, dlatego na sporej części linii dominuje ruch dalekobieżny. Całą trasę pokonują 3 pary pociągów kategorii Express InterCity, 8 par pociągów kategorii InterCity, oraz 7 par pociągów kategorii TLK[8] – wszystkie obsługiwane przez spółkę PKP Intercity. Dodatkowo na odcinku Stargard – Szczecin Główny pojawia się 5 par pociągów jadących od strony Gdańska oraz Piły, oraz 3 pary pociągów na odcinku Poznań Główny – Poznań POD jadących w stronę Kołobrzegu. Jednakże ze względu na remont tej linii na odcinku Poznań - Wronki liczba pociągów każdej kategorii została ograniczona a większość pociągów została skierowana na inne linie np. na nadodrzankę lub skrócona.

Pociągi jeżdżące po całej linii:

  • EIC Chrobry Warszawa Wschodnia – Szczecin Główny – Warszawa Wschodnia
  • IC Mewa Warszawa Wschodnia – Szczecin Główny – Warszawa Wschodnia
  • IC Barbakan Kraków Główny – Szczecin Główny – Kraków Główny
  • IC Barnim Katowice – Świnoujście – Katowice
  • IC Przemyślanin Przemyśl Główny – Szczecin Główny – Przemyśl Główny
  • IC Merkury Poznań Główny – Szczecin Główny – Poznań Główny
  • TLK Gałczyński Warszawa Wschodnia – Szczecin Główny – Warszawa Wschodnia
  • TLK Podhalanin Zakopane – Szczecin Główny – Zakopane
  • TLK Osterwa Przemyśl Główny – Szczecin Główny – Przemyśl Główny
  • TLK Uznam Warszawa Wschodnia – Świnoujście – Warszawa Wschodnia[9]

Pociągi jeżdżące na części linii:

  • IC Malczewski Przemyśl Główny – Słupsk – Przemyśl Główny[10]

[11]

  • IC Albatros Gdańsk Główny – Szczecin Główny – Gdańsk Główny[12]
  • TLK Gryf Olsztyn Główny – Szczecin Główny – Olsztyn Główny[12]
  • TLK Gwarek Katowice – Słupsk – Katowice[13]

[11]

  • TLK Moniuszko Warszawa Wschodnia – Szczecin Główny – Warszawa Wschodnia[12]
  • TLK Rybak Białystok – Szczecin Główny – Białystok[12]
  • TLK Stańczyk Olsztyn Główny – Szczecin Główny – Olsztyn Główny[12]
  • TLK Szkuner Katowice – Kołobrzeg – Katowice[11]
  • TLK Żuławy Olsztyn Główny – Szczecin Główny – Olsztyn Główny[12]

Połączenia regionalne | edytuj kod

Jedynym przewoźnikiem regionalnym na linii 351 są Przewozy Regionalne – zarówno w aglomeracji poznańskiej, jak i w szczecińskiej. Cała trasa jest pokonywana przez 4 pary pociągów Regio obsługiwanych jednostkami serii ED78 należącymi do województwa zachodniopomorskiego. Na krótszych odcinkach ofertę uzupełniają połączenia aglomeracyjne. Poza tym z linii 351 na pewnych odcinkach korzystają pociągi Regio m.in. relacji Poznań Główny – Kostrzyn, Poznań Główny – Kołobrzeg, Słupsk – Szczecin Główny, Szczecinek – Szczecin Główny czy Piła Główna – Szczecin Główny. Na odcinku p.odg Regalica – Szczecin Główny większość pociągów regionalnych zjeżdża na równoległy odcinek linii 855 i 273 przez stację Szczecin Port Centralny.

Wypadki | edytuj kod

5 maja 1997 roku wydarzyła się jedna z najtragiczniejszych, katastrofa kolejowa na stacji w Reptowie koło Szczecina, w której zginęło 12 osób.

Najwięcej wykolejeń na trasie miało miejsce na stacji Miały – tylko od 1989 roku zdarzało się to trzykrotnie. 18 stycznia 1991 roku nastąpiło wykolejenie pociągu pospiesznego z Kielc do Szczecina Niebuszewa, 24 lutego 2001 roku wykoleił się pociąg towarowy jadący ze stacji Poznań Franowo do stacji Szczecin Port Centralny, a 4 stycznia 2004 roku około godziny 1:00 na szlaku przed stacją od strony Wronek doszło do wykolejenia 12 wagonów pociągu towarowego relacji Wrocław BrochówŚwinoujście, czego konsekwencją chwilę później było uderzenia w nie pociągu pospiesznego relacji Szczecin Główny – Terespol. W tych trzech katastrofach nikt nie zginął, ale 22 osoby (w tym 21 w ostatniej z nich) zostały ranne.

W sierpniu 1992 roku iskry z osi pociągu jadącego tą linią spowodowały pożar Puszczy Noteckiej – jeden z największych pożarów lasów w nowożytnej historii Polski.

Ciekawostki | edytuj kod

  • Obecna linia 351 była pierwszą, która dotarła do Poznania. Dopiero 8 lat później (w 1856 roku) Poznań stał się stacją przelotową, kiedy otwarto linię z Wrocławia, a w 1870 roku stał się węzłem po wybudowaniu linii z Berlina.
  • Po otwarciu pierwszej linii kolejowej do Poznania, dzięki masowym wycieczkom, do tego miasta została zawleczona epidemia cholery.
  • W latach 1936–1945 istniały 3 linie łączące Szczecin Dąbie ze Szczecinem Głównym. Pierwsza powstała w 1846 roku (w 1869 roku przebieg częściowo zmieniono) przez stacje Szczecin Lotnisko i Szczecin Port Centralny. W 1936 roku zbudowano trasę przez stację (obecnie posterunek odgałęźny) Dziewoklicz, a także łącznicę z linią z Wrocławia, tworząc tym samym trzecie połączenie. Pierwsza trasa nie została uruchomiona po wojnie, gdyż wycofujący się Niemcy wysadzili mosty nad Cegielinką i Martwą Wodą, a nowe władze nie podjęły decyzji o odbudowie. Dwie ostatnie trasy istnieją i są używane do dziś.
  • Pociągi jadące od strony Goleniowa oraz Świnoujścia, przez Szczecin Główny i zmierzające dalej w kierunku Stargardu i Poznania dwukrotnie przejeżdżają odcinkiem p. odg. Regalica – Szczecin Dąbie. Część z nich dwukrotnie zatrzymuje się także na przystanku Szczecin Zdroje i stacji Szczecin Dąbie.

Galeria zdjęć | edytuj kod

Linia kolejowa nr 351 Krzyż, peron 4 Na odcinku Choszczno – Szczecin Za stacją Choszczno w kierunku Szczecina Odcinek Choszczno – Stary Klukom (widok w kierunku Poznania) Po lewej magistrala kolejowa 351, po prawej nieczynna już linia kolejowa 410 (wjazd przed stacją Choszczno) Odcinek tuż za stacją Szczecin Dąbie (widok w kierunku Poznania) Wyjazd pociągu pospiesznego ze stacji Szczecin Gł.

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c Szwajlik S., Dzieje Kolei Stargardzkiej, Stargard 2002.
  2. http://wielkopolskie.atlaskolejowy.pl/?id=linia&kraj=PL&poz=351b.
  3. Platforma Zakupowa PKP Polskie Linie Kolejowe S.A, zamowienia.plk-sa.pl [dostęp 2017-11-18]  (ang.).
  4. Jest pierwsza umowa na odcinku Poznań – Szczecin. Czas ucieka [dostęp 2018-11-28]  (pol.).
  5. Szybciej między Poznaniem a Szczecinem, jest kolejna umowa, inforail.pl [dostęp 2018-12-25]  (pol.).
  6. Regulamin PKP PLK 2016/2017. [dostęp 2017-09-27].
  7. Przez Wzgórze Hetmańskie i Pomorzany; po odbudowie łącznicy 1:20 h.
  8. Stan na styczeń 2017 roku.
  9. Z wagonami relacji Warszawa Wschodnia – Gorzów Wielkopolski – Warszawa Wschodnia oraz Kraków Główny – Świnoujście – Kraków Główny.
  10. Z wagonami relacji Przemyśl Główny – Kołobrzeg – Przemyśl Główny.
  11. a b c Kursuje na odcinku Poznań Główny – Poznań POD.
  12. a b c d e f Kursuje na odcinku Stargard – Szczecin Główny.
  13. Z wagonami relacji Katowice – Kołobrzeg – Katowice.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Linia kolejowa nr 351" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy