Lozanna


Na mapach: 46°31′N 6°38′E/46,516667 6,633333

Lozanna w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Lozanna (fr., niem. Lausanne; wł., retorom. Losanna) – miasto w Szwajcarii, stolica kantonu Vaud, nad Jeziorem Genewskim, ok. 64 km na północny wschód od Genewy, ok. 100 km na południe od Berna.

Według danych z 2018 miasto liczyło 138 905 mieszkańców (czwarte pod względem liczby ludności miasto Szwajcarii)[1]. Obszar aglomeracji miasta liczy około 400 000 mieszkańców[2].

Miasto jest węzłem drogowym i kolejowym, funkcjonuje tu również port lotniczy Lozanna-La Blecherette.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Jako osada Lousonna otoczona drewnianą palisadą, znana od czasów Cesarstwa Rzymskiego[2][3]. Nazwa miasta ma pochodzenie celtyckie; w II wieku p.n.e. miejscowość była siedzibą Helwetów (starożytnego ludu celtyckiego)[2][3]. Przebiegał tu szlak handlowy z Italii do Galii[3]. Po upadku Cesarstwa Rzymskiego, Lozanna została przeniesiona na bardziej obronne wzgórza[2].

Znaczenie Lozanny jako ośrodka handlowego rosło[3]. W 1173 rozpoczęto budowlę gotyckiej katedry – jej poświęceniu w 1275 towarzyszyła msza dziękczynna, którą odprawił papież Grzegorz X, a w uroczystości uczestniczył Rudolf Habsburg (w 1938 koncertował tu Ignacy Paderewski)[3]. W latach 1400–1430 wybudowano z cegły i piaskowca zamek Château Saint Marie[4]. Pod koniec XVI wieku powstało w Lozannie biskupstwo[3].

W 1536 Lozannę, a później cały obecny kanton Vaud zajęło zbrojnie Berno, które już wcześniej przyjęło reformację protestancką[2].

W 1797 miasto ze swoimi wojskami odwiedził Napoleon Bonaparte[2].

W 1803 utworzono kanton Vaud ze stolicą w Lozannie[2]. Do rozwoju turystyki, przyczyniło się otwarcie linii kolejowej w 1856[5].

W okresie I wojny światowej Lozanna była jednym z ośrodków, wokół których grupowała się polska emigracja polityczna. 15 sierpnia 1917 z inicjatywy przebywającego tu wówczas Romana Dmowskiego został w Lozannie założony Komitet Narodowy Polski.

W latach 1922–1923 obradująca w tym mieście konferencja międzynarodowa opracowała traktat pokojowy po wojnie grecko-tureckiej.

Zabytki i miejsca historyczne | edytuj kod

Muzea | edytuj kod

Kantonalne Muzeum Zoologii

W Lozannie funkcjonuje dwadzieścia muzeów, jest to m.in.: Muzeum Olimpijskie, Kolekcja Art Brut (dzieła twórców samouków), Kantonalne Muzeum Archeologiczno-Historyczne, Kantonalne Muzeum Sztuk Pięknych, Muzeum Elizejskie (poświęcone fotografii), Muzeum Geologiczne, Muzeum Historyczne Lozanny, Muzeum Maszyn do Pisania, Muzeum & Ogród Botaniczny oraz Kantonalne Muzeum Zoologii[9].

Demografia | edytuj kod

Ludność | edytuj kod

W przeciągu 28 lat (od 1990[10]) w Lozannie odnotowano ponad 8% wzrost liczby mieszkańców[a]. Wśród mieszkańców Lozanny 43% stanowią obcokrajowcy[11]. Najliczniejszą grupę reprezentują Francuzi (18%), następnie Portugalczycy (17%) oraz Włosi (11%)[11]. Połowa gospodarstw domowych jest zamieszkana przez jedną osobę, około 20% stanowią pary z dziećmi[11].

Uczelnie | edytuj kod

Université de Lausanne

Transport | edytuj kod

Sport | edytuj kod

W Lozannie swoją siedzibę ma Międzynarodowy Komitet Olimpijski oraz Centrum Studiów Olimpijskich. W mieście rozgrywany jest mityng lekkoatletyczny Athletissima.

Drużyny sportowe | edytuj kod

Obiekty sportowe | edytuj kod

Miasta partnerskie | edytuj kod

Urodzeni w Lozannie | edytuj kod

Uwagi | edytuj kod

  1. Wg danych z 1990 Lozanna liczyła 128 112 mieszkańców.

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Federal StatisticalF.S. Office Federal StatisticalF.S., Lausanne, www.bfs.admin.ch [dostęp 2020-08-22]  (ang.).
  2. a b c d e f g Bureau de la communication-Web, Histoire, Site officiel de la Ville de Lausanne, 15 czerwca 2018 [dostęp 2020-08-23]  (fr.).
  3. a b c d e f ZenonZ. Kraska ZenonZ., Lozanna. Nad wodą wielką i czystą, wyborcza.pl, 14 lipca 2008 [dostęp 2020-08-22] .
  4. a b c Bureau de la communication-Web, Château Saint-Maire, Site officiel de la Ville de Lausanne, 31 stycznia 2018 [dostęp 2020-08-26]  (fr.).
  5. Bureau de la communication-Web, Château d'Ouchy, Site officiel de la Ville de Lausanne, 31 stycznia 2018 [dostęp 2020-08-26]  (fr.).
  6. Bureau de la communication-Web, Cathédrale de Lausanne, Site officiel de la Ville de Lausanne, 31 stycznia 2018 [dostęp 2020-08-26]  (fr.).
  7. Bureau de la communication-Web, Église Saint-François, Site officiel de la Ville de Lausanne, 31 stycznia 2018 [dostęp 2020-08-26]  (fr.).
  8. Bureau de la communication-Web, Château d'Ouchy, Site officiel de la Ville de Lausanne, 31 stycznia 2018 [dostęp 2020-08-26]  (fr.).
  9. Bureau de la communication-Web, Musées, Site officiel de la Ville de Lausanne, 26 września 2017 [dostęp 2020-08-29]  (fr.).
  10. Popularny Atlas Świata, Warszawa-Wrocław: Polskie Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych im. Eugeniusza Romera, 1995, s. 228 .
  11. a b c Bureau de la communication-Web, Population, Site officiel de la Ville de Lausanne, 15 czerwca 2018 [dostęp 2020-08-26]  (fr.).
Kontrola autorytatywna (gmina polityczna w Szwajcarii):
Na podstawie artykułu: "Lozanna" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy