Ludvík Svoboda


Ludvík Svoboda w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Gen. Ludvík Svoboda przed frontem żołnierzy I Czechosłowackiego Korpusu Armijnego w Związku Radzieckim Pomnik gen. Ludvíka Svobody w Svidníku na Słowacji

Ludvík Svoboda (ur. 25 listopada 1895 w Hroznatinie, zm. 20 września 1979 w Pradze) – czeski dowódca wojskowy, generał armii, działacz komunistyczny i polityk, minister obrony (1945–1950), członek Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Czechosłowacji, wicepremier (1950–1951) i prezydent Czechosłowacji (1968–1975), trzykrotny Bohater Czechosłowackiej Republiki Socjalistycznej (1965, 1970, 1975), Narodowy Bohater Jugosławii (1946) i Bohater Związku Radzieckiego (1965).

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Dzieciństwo i młodość | edytuj kod

Urodził się 25 listopada 1895 we wsi Groznatin ówcześnie na terenie Austro-Węgier (ob. w Czechach) w rodzinie chłopskiej. W 1915 ukończył studia w Wyższej Szkole Rolniczej. W czerwcu 1915 został powołany do służby wojskowej i skierowany na front wschodni.

I wojna światowa | edytuj kod

Podczas I wojny światowej walczył najpierw pod sztandarami c i k armii Austro-Węgier, we wrześniu 1915 przeszedł na stronę rosyjską i we wrześniu 1916 roku w Kijowie wstąpił do walczącego u boku Rosjan Legionu (Korpusu) Czechosłowackiego. Był oficerem tego Korpusu, dowodził kolejno plutonem, kompanią, batalionem. Brał udział w bitwie pod Zborowem (1917) i Bachmaczem (1918).

Podczas wojny domowej w Rosji uczestniczył w buncie Korpusu Czechosłowackiego przeciwko władzy radzieckiej, walczył z Armią Czerwoną w rejonie Czelabińska i Jekaterynburga.

Dwudziestolecie międzywojenne | edytuj kod

W 1920 powrócił do kraju w randze kapitana. Po wojnie był oficerem zawodowym armii czechosłowackiej w stopniu podpułkownika. Po okupacji Czechosłowacji przez Niemców krótko należał do konspiracyjnej organizacji wojskowej Obrona Narodu i zagrożony aresztowaniem przez Gestapo w czerwcu 1939 zbiegł do Polski. Został zastępcą dowódcy Legionu Czechów i Słowaków utworzonego 3 września z żołnierzy czeskich i słowackich, którzy uciekli z kraju.

II wojna światowa | edytuj kod

Podczas II wojny światowej brał udział w kampanii wrześniowej po stronie polskiej. Wzięty do niewoli przez żołnierzy radzieckich, został internowany.

Od 1942 dowodził jednostkami czechosłowackimi sformowanymi w ZSRR, walczącymi od marca 1943 przeciw Niemcom. Organizator i dowódca kolejno 1. Czechosłowackiego samodzielnego batalionu polowego, 1. Czechosłowackiej Samodzielnej Brygady i I Czechosłowackiego Korpusu Armijnego. W grudniu 1943 został awansowany przez emigracyjnego prezydenta Edvarda Beneša do stopnia generała brygady.

Jesienią 1944 dowodził oddziałami na froncie wschodnim podczas ofensywy dukielskiej. Następnie walczył na Słowacji i na Morawach.

Okres powojenny | edytuj kod

W maju 1945 otrzymał awans na generała dywizji, a w sierpniu generała armii. Od kwietnia był ministrem obrony Czechosłowacji.

Od października 1948 członek Komunistycznej Partii Czechosłowacji, w latach 1948–1949 i od 1968 członek Komitetu Centralnego KPCz. W latach 1950–1951 przewodniczący Państwowej Komisji Kultury Fizycznej i Sportu oraz wicepremier.

W 1952 został na krótko aresztowany. W 1954 wrócił do wojska i otrzymał stanowisko rektora Akademii Wojskowej im. Klementa Gottwalda w Hranicach, które sprawował w latach 1954–1959. Od 1959 przebywał na emeryturze. W 1960 wydał swoje wspomnienia Z Buzułuku do Pragi.

30 marca 1968 został prezydentem Czechosłowacji w miejsce skompromitowanego Antonína Novotnego. W 1975 został usunięty ze stanowiska dzięki noweli konstytucyjnej, pozwalającej obrać nowego prezydenta w przypadku niemożności wypełniania funkcji przez dotychczasowego. Zastąpił go wtedy Gustáv Husák.

Odznaczenia | edytuj kod

Na początku lat 90. utracił tytuł honorowego obywatela Krakowa[2]

Przypisy | edytuj kod

  1. M.P. z 1947 r. nr 62, poz. 456
  2. Tamara Barriga: Niechciani honorowi obywatele. Miasta zmagają się z przeszłością. tvn24.pl, 6 kwietnia 2015. [dostęp 2016-03-23].

Bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Ludvík Svoboda" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy