Lwówek Śląski


Na mapach: 51°06′37″N 15°35′05″E/51,110278 15,584722

Lwówek Śląski w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii To jest najnowsza wersja przejrzana, która została oznaczona 4 gru 2019. Od tego czasu wykonano 1 zmianę, która oczekuje na przejrzenie. Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Lwówek Śląski wymowa i (pol. hist. Lwów[6][7][8], też Lwów Śląski, Lwów Szlązski[9] czes. Lemberk, Lwówek Šlaski;[10] niem. Löwenberg in Schlesien, Löwenberg i, łac. Leopolis[11]) – miasto leżące na Dolnym Śląsku, w woj. dolnośląskim, w powiecie lwóweckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Lwówek Śląski, Agatowa Stolica Polski[12]. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. jeleniogórskiego. Miasto leży nad Bobrem oraz jego dopływami: Płóczką, Srebrną i Widnicą, na granicy Pogórza Izerskiego i Kaczawskiego, w obrębie Niecki Lwóweckiej[13]. Jest głównym miastem w powiecie lwóweckim leżącym na Ziemiach Odzyskanych. Największe pod względem liczby ludności (8869 mieszkańców) i powierzchni (16,65 km²) miasto w powiecie lwóweckim.

Dawna stolica księstwa lwóweckiego. Od 1975 roku miasto w województwie jeleniogórskim. Od 1 stycznia 1999 miasto weszło w skład województwa dolnośląskiego.

W 2016 r. Lwówek Śląski brał udział, jako jedno z sześciu miast Dolnego Śląska towarzyszących Wrocławiowi, w rządowym programie pt. „Europejska Stolica Kultury[14]. Lwówek Śląski współtworzył wraz Boguszowem-Gorcami, Wołowem, Obornikami Śląskimi, Bogatynią, Dzierżoniowem i Wrocławiem Europejską Stolicę Kultury Wrocław 2016[15][16].

Według danych z 27 listopada 2019 r. miasto liczyło 8869 mieszkańców[17]. Znajduje się ok. 20 km na płd. od Bolesławca i 35 km na płn. od Jeleniej Góry. Jedno z najstarszych miast na Dolnym Śląsku. W mieście istnieje przypuszczalnie najstarszy browar w Polsce, „Browar Lwówek” z tradycjami piwowarskimi sięgającymi 1209 roku[18].

Spis treści

Nazwa | edytuj kod

Polska nazwa Lwow oraz niemiecka Lewenberg wśród innych nazw śląskich miejscowości w urzędowym pruskim dokumencie z 1750 roku wydanym w języku polskim w Berlinie[19].

Najstarszą zanotowaną w historycznych dokumentach nazwą miasta jest Lwow, która wymieniona została w 1158 roku i oznaczała „miasto lwa”. Pochodzi od polskiej nazwy drapieżnego kota lwa. W swoim dziele o nazwach miejscowości na Śląsku w 1888 roku wymienił ją wraz ze znaczeniem „Stadt des Leo oder Lew” śląski językoznawca Heinrich Adamy[6].

W dziele Matthäusa Meriana pt. „Topographia Bohemiae, Moraviae et Silesiae” z 1650 roku miejscowość wymieniona jest pod nazwami Lemberg oraz Lewenberg[20]. W 1750 roku polska nazwa „Lwow” oraz niemiecka Lewenberg wymieniona jest w języku polskim przez Fryderyka II pośród innych miast śląskich w zarządzeniu urzędowym wydanym dla mieszkańców Śląska[21].

Polską nazwę Lwia Góra oraz niemiecką Lewenberg w książce „Krótki rys jeografii Szląska dla nauki początkowej” wydanej w Głogówku w 1847 wymienił śląski pisarz Józef Lompa[22]. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego wydany pod koniec XIX wieku wymienia dwujęzyczne nazwy miejscowości – polską Lwów oraz niemieckie Loewenberg, Lemberg[7]. Obecna nazwa obowiązuje od 7 maja 1946 r.[23]

Położenie | edytuj kod

Położenie Lwówka Śląskiego na mapie Polski

Lwówek Śląski to miejscowość położona w południowo-zachodniej Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie lwóweckim. Miasto znajduje się 20 km na południe od Bolesławca i 35 km na północ od Jeleniej Góry. Lwówek Śląski znajduje się na pograniczu Pogórza Izerskiego i Pogórza Kaczawskiego. Lwówek Śląski leży głównie na lewym brzegu Bobru, w niecce lwóweckiej, w odległości około 40 km w linii prostej od szczytu Śnieżka w Karkonoszach i ok. 320 km od Morza Bałtyckiego. Lwówek Śląski znajduje się również na pograniczu Ziemi Łużyckiej.

Miasto leży po obu stronach Bobru i jest wydłużone wszerz rzeki (rozciąga się na ok. 7,5 km w kierunku wschód-zachód i ok. 3,3 km w kierunku północ-południe). W obrębie miasta znajduje się ok. 5,5 km biegu rzeki. Szerokość koryta Bobru waha się od ok. 12 m w miejscu nowego koryta Bobru do 50 m w miejscu kamiennego mostu na Bobrze oraz tamy na Bobrze za ogródkami działkowymi.

Lwówek Śląski położony jest w Dolinie Bobru. Lewobrzeżna część Lwówka Śląskiego (głównie Stare Miasto) jest położona w Kotlinie Lwóweckiej. Prawobrzeżna część Lwówka Śląskiego – Płakowice – znajduje się w Dolinie Widnicy. Pozostała, południowo-zachodnia, część miasta leży w Dolinie Płóczki.

Lwówek Śląski stanowi główny punkt monocentrycznej aglomeracji lwóweckiej[24]. Aglomerację Lwówecką tworzy nieprzerwany teren zabudowany następujących miejscowości: Lwówek Śląski, Brunów, Chmielno, Dworek, Mojesz, Płóczki Dolne, Płóczki Górne, Radłówka, Rakowice Małe, Rakowice Wielkie, Skorzynice i Zbylutów[25], czyli część miejscowości tworzących Gminę Lwówek Śląski. Liczba mieszkańców aglomeracji lwóweckiej wynosi 13 315 osób.

Warunki Naturalne | edytuj kod

Rzeźba terenu | edytuj kod

Miasto jest położone na Pogórzu Sudeckim na wysokości od 205 do 299 m n.p.m. (wzgórze Skałka), między Wzgórzami Dwóch Dębów na północy, a Górą Szpitalną (265 m n.p.m.) na południu. Najwyższym szczytem jest znajdująca się na pograniczu Lwówka Śląskiego (Płakowic) i wsi Chmielno góra Jaglarz mierząca 301 m n.p.m.[26] Miasto leży nad rzeką Bóbr i trzema jej dopływami, które zasilają ją w granicach miasta: Płóczką, Srebrną i Widnicą. Dodatkowo na terenie miasta znajduje się kilka strug. Lwówek Śląski czerpie wodę pitną z obszaru terenów wodonośnych zasilanych wodami podziemnymi. Miasto posiada oczyszczalnię ścieków przy wyjeździe w kierunku Bolesławca. Południowo-wschodnia część miasta graniczy z Parkiem Krajobrazowym Doliny Bobru, w którym znajduje się masyw skalny Szwajcaria Lwówecka. Najniżej w Lwówku Śląskim położonym punktem jest brzeg Bobru przy granicy z Brunowem (205 m n.p.m.)[27].

Klimat | edytuj kod

Kamienny most na Bobrze Góra Jaglarz w Płakowicach Pogórze Izerskie w okolicach Lwówka Śląskiego

Lwówek Śląski według podziału Gumińskiego należy do podsudeckiej dzielnicy rolniczo-klimatycznej. Według rejonizacji pluwiotermicznej Polski Schmucka położony jest w obrębie podgórskiego regionu klimatycznego. W regionie występują warunki pośrednie pomiędzy klimatem Sudetów a Niziny Śląskiej. Decydujący dla klimatu jest wpływ polarno-morskich mas powietrza znad Oceanu Atlantyckiego. Mniejszy wpływ mają masy powietrza polarno-kontynentalne docierające znad Europy północno-wschodniej. Najcieplejszym miesiącem jest lipiec ze średnią temperaturą 17 °C a najzimniejszym styczeń z temperaturami na poziomie od −2 do −3 °C. Średnie roczne temperatury leżą w granicach od 6 do 8 °C. Opady atmosferyczne wynoszą rocznie, średnio pomiędzy 600 a 900 mm. Maksimum opadów przypada w lipcu (128 mm) i sierpniu (110 mm), minimum w lutym (59 mm), w marcu i listopadzie po 65 mm. Lato i zima mają zbliżoną długość – około 12 tygodni. Śnieg pada zwykle od początku listopada do kwietnia. Potencjalnie śnieg może padać 160–170 dni. Przeciętna liczba dni z tym opadem wynosi 45. Okres wegetacyjny ma długość pomiędzy 180 a 200 dni[29].

Parki i skwery | edytuj kod

Fauna | edytuj kod

We Lwówku Śląskim zarejestrowano obecność ponad wielu gatunków ptaków, z których większość ma tu swoje miejsca gniazdowania. Podobnie jak w innych miastach polski, najliczniejsze są gołębie. Inne spotykane gatunki to: wróbel, mazurek, czyżyk, gawron, wrona, kawka, sroka, jaskółka, łabędź niemy, kaczka krzyżówka, mewa śmieszka, sikorka, szpak, zięba, sójka, gil, kukułka, dzięciołek, dzięcioł duży, puchacz.

Ponadto na terenie miasta żyją szczury, jeże, lisy, dziki, wiewiórki, sarny, bobry, borsuki.

Lwówek Ślaski, Pogórze Kaczawskie, góra Wietrznik Rzeka Bóbr i jej dopływy

Historia | edytuj kod

Mury obronne i strażnica

Osadnictwo na Ziemi Lwóweckiej[33] sięga epoki brązu (1800700 lat p.n.e.). Pod koniec pierwszego tysiąclecia naszej ery okolice te zamieszkiwało plemię Bobrzan – jedno z wielu śląskich plemion słowiańskich. Swoją nazwę wzięli od rzeki Bóbr, w której to dolinie zaczęto wydobywać złoto i na gdzieniegdzie zaludnione tereny w szybkim tempie zaczęło przybywać nowych mieszkańców[34].

Lwówek Śląski należy do grupy najstarszych miast Dolnego Śląska. Miejscowi kronikarze podają jako datę rozpoczęcia budowy zamku książęcego w Lwówku Śląskim rok 1140[35]. Brak jest jednak na to datowanie wiarygodnych źródeł. Według dokumentu znanego z odpisu z 1407 r., w 1209 książę Henryk l Brodaty nadał Lwówkowi prawo warzenia piwa i prawo mili[36]. Miasto było własnością książęcą, a później otrzymało miano miasta królewskiego[37]. Już we wczesnym średniowieczu Lwówek stał się lokalnym centrum gospodarczym i ośrodkiem osadnictwa wiejskiego. Jego rozwój przyspieszyło także dogodne położenie przy znanym szlaku handlowym zwanym Królewską Drogą (Via Regia) łączącym Ruś z Saksonią[37] oraz eksploatacja złota na obszarze dawnych Płakowic. Czynniki te przyczyniły się do wczesnej lokacji – już w 1217 roku Henryk l Brodaty nadał Lwówkowi Śląskiemu prawa miejskie wzorowane na magdeburskich. Data ta pochodzi wprawdzie ze sfałszowanego przywileju lokacyjnego, ale dokument ten opierał się istniejących w mieście zapisach, zawierających decyzje i nadania książęce od czasów Henryka Brodatego aż do Bolesława Rogatki[38]. Henryk Brodaty miał zwyczaj wydawać uprawnienia i posiadłości bez dokumentów. Później, gdy pisemna dokumentacja okazała się potrzebna, mieszczanie zestawili swoje nadania w popularnej formie przywileju lokacyjnego[39]. Zasadźcami i pierwszymi znanymi wójtami Lwówka byli Tomasz i Hartlieb. Tomasz towarzyszył później Henrykowi Pobożnemu w walce z Mongołami i poległ pod Legnicą[40]. Hartlieb prawdopodobnie założył również Skorzynice (niem. Hartliebsdorf)[41]. Według badań z końca lat 90. XX wieku, Lwówek na przełomie XIII/XIV w. był większy od Poznania czy Legnicy.

Lokacja i związane z nią przywileje spowodowały szybki rozwój miasta. Lwówek nie tylko rozwijał się gospodarczo – wzrosła także jego rola jako ośrodka władzy. W 1243 roku książę Bolesław Rogatka zorganizował w mieście pierwszy na Śląsku turniej rycerski, a w latach 1278–1286 Lwówek był siedzibą kolejnego z Piastów świdnicko-jaworskich, Bernarda Zwinnego i stolicą samodzielnego księstwa. W następnym okresie miasto stało się integralną częścią księstwa świdnicko-jaworskiego i dzieliło jego losy. Stopniowo, w miarę wyczerpywania się złóż złota, podstawą utrzymania mieszkańców stało się rzemiosło, głównie sukiennictwo i tkactwo, handel oraz obróbka kamienia budowlanego (piaskowiec).

W 1327 r. miasto uzyskało przywilej bicia własnej monety. W 1329 roku miasto liczyło około 11 tysięcy mieszkańców i należało do najludniejszych ośrodków miejskich na Śląsku. W miarę rozwoju miasta lwóweccy mieszczanie uzyskiwali różne przywileje. W 1340 r. miasto nabyło prawo organizowania targu solnego i uzyskało monopol handlu solą w okręgu[37]. We Lwówku istniało kilka cechów, z których najbardziej znaczącym był cech skupiający sukienników.

W 1392 roku, po śmierci księżnej Agnieszki, Lwówek przeszedł pod panowanie czeskie. Sto lat później, w 1498 roku, król czeski Władysław Jagiellończyk nadał Lwówkowi herb, który, z wyjątkiem krótkiej przerwy, jest używany do dnia dzisiejszego.

W 1442 r. miasto wykupiło urząd wójta, przez co lwówecka Rada stała się niezależna. W XVI w. trwał największy rozkwit miasta, tzw. złoty wiek Lwówka. Miasto opasane było podwójnym murem obronnym. Działały liczne cechy: sukienników, piekarzy, rzeźników, krawców, szewców i wiele innych. Miasto było znane w regionie z produkcji piwa[37].

Na początku XVII wieku miasto liczyło ponad 8 tysięcy mieszkańców. Funkcjonowało w nim 450 warsztatów sukienniczych, które wspaniale prosperowały.

Wojna trzydziestoletnia (1618-1648) | edytuj kod

Kres prosperity przyniosła wojna trzydziestoletnia (1618-1648), w trakcie której Lwówek został spustoszony i dokumentnie zniszczony. Zniszczenia wojenne, straty ludnościowe oraz pożary w latach 1659 i 1704, spowodowały, że prawie przez cały wiek XVIII miasto wegetowało. Niewielkie ożywienie gospodarcze nastąpiło pod koniec XVIII wieku. Lwówek, liczący wówczas nieco ponad 2600 mieszkańców, skorzystał z koniunktury, jaka zapanowała w Prusach. Rozwój gospodarczy został zahamowany w trakcie wojen napoleońskich.

Z 450 mistrzów sukienniczych działających w Lwówku Śląskim przed 1618, w 1654 roku pozostało ich zaledwie 14.

Wojna babska[42] | edytuj kod

Na przełomie XVI i XVII wieku zaczęła się kontrreformacja na Śląsku. Kościół katolicki rozpoczął działania uderzające w protestantów, gdyż pragnął odzyskać dawne wpływy. Szukając wsparcia sięgnęli m.in. po pomoc władców europejskich. Protestanci z Czech, oburzeni takim postępowaniem wyrzucili 23 maja 1618 r. w Pradze królewskich przedstawicieli przez okno. Wydarzenie to stało się początkiem powstania zbrojnego przeciw rodowi Habsburgów, które doprowadziło do wielonarodowego konfliktu zbrojnego, zwanego wojną trzydziestoletnią.

Przez pierwsze lata różne wojska, pojawiające się od czasami nad Bobrem i Kwisą oczekiwały tymczasowego kwaterunku oraz wyżywienia. Pod koniec lat 20. pojawił się na ziemi lwóweckiej dragonów pruskich gen. Lichtensteina. Efektem ich pobytu była przymusowa katolicyzacja ewangelickich świątyń oraz wygnanie z miast i wsi protestanckich duchownych. Dopełnieniem tych działań była decyzja starosty księstwa, który kilka razy wysyłał zakon jezuitów do Lwówka Śląskiego. Oprócz codziennych mszy w obydwu kościołach mieli

wywierać nacisk na rajców, by wszyscy urzędnicy miejscy przyjmowali komunię świętą. Po kilku dniach przyszedł czas na członków cechu rzeźników i piekarzy, którzy wraz z rodzinami musieli udawać się do kościołów katolickich i aktywnie uczestniczyć w mszach. Takie doprowadziły do opuszczenia miasta przez część mieszczan, gdyż woleli wynieść się, niż być zmuszanymi do zmiany wyznania. Z tego powodu dragoni pruscy prawie każdego dnia wykonywali patrole w celu schwytania i doprowadzenia do miasta uciekinierów, zmuszając ich do nawrócenia.

Obraz upamiętniający „Babską Wojnę” znajdujący się w Sali Ławy lwóweckiego ratusza Pobyt Napoleona Bonapartego (na ilustracji) w Lwówku Śląskim został upamiętniony pomnikiem na Górnym Rynku

Podczas kilkunastu miesięcy w okolicach Lwówka Śląskiego pojawiały się różne oddziały, co doprowadzało do tego, że miastem na przemian władali protestanci lub katolicy. Najgorszy okres nastąpił wiosną 1640 r. Szwedzki komendant nakazał wówczas przygotować przedpole do walki obronnej. Dla zrealizowania tego planu wyburzono znaczną część budynków położonych przy (obecnie nieistniejącej) Bramie Złotoryjskiej. Następnie wokół murów obronnych, bram, wież, a także bastei przygotowywano wilcze szańce, w których umieszczano rowy strzelnicze. Do jednych z największych walk o miasto doszło dnia 16 lipca, jednak stacjonującym tutaj żołnierzom udało się je przetrwać. Szwedzi przebywali we Lwówku Śląskim do 1642 r. Wówczas to nad Bobrem przebywało 5 regimentów wojsk cesarskich. Dnia 6 lutego przystąpiono do oblężenia miasta. Dziewięć dni później wojska katolickie wkroczyły do podbitego miasta. Wielu mieszczan sądziło, iż po tych wydarzeniach nastanie spokój w zniszczonym przez działania wojenne Lwówku Śląskim. Niestety, pod koniec września tego samego roku pod miastem znów pojawiły się szwedzkie oddziały. Po zniszczeniu części zabudowań miasta, na skutek ostrzału z Góry Szpitalnej na południu miasta i pokonaniu wojsk cesarskich na szańcach, oddziały szwedzkie wkroczyły do miasta dokonując rozlicznych grabieży posesji prywatnych, jak i budynków publicznych. Dnia 1 grudnia 1643 r. miało miejsce kolejne oblężenie Lwówka Śląskiego, jednak tym razem pod murami stanęli cesarscy rajtarzy oraz piechota. Po zaopatrzeniu wojsk w artylerię, przystąpiono do kilkudniowego ostrzału miasta. Skutkiem ubocznym tych działań wojennych było zniszczenie wielu zabytkowych budynków oraz pożary trawiące poszczególne ulice. Wystraszone kobiety i dzieci chroniły się w kościołach, zaś mężczyźni zostali zagonieni do zasypywania i naprawy wyrw w murach miejskich po ostrzale artyleryjskim. Po tygodniu krwawego oblężenia miasto wywiesiło białą flagę.

W 1648 r. po podpisaniu pokoju westfalskiego w Osnabrück kończącego wojnę trzydziestoletnią, znaczna część Lwówka Śląskiego znajdowała się stanie kompletnej ruiny, a ponadto część mieszczan wyemigrowała z miasta. Z prężnego ośrodka produkcyjno-handlowego i jednego z bardziej liczących się miast na Dolnym Śląsku Lwówek Śląski zmienił się w prowincjonalny ośrodek jedynie o znaczeniu lokalnym. Długie dekady musiały upłynąć zanim opanowano gwałtowny wzrost przestępczości, zaczęto uprawiać porzucone ziemie i odbudowano domy… Wydarzenia, które miały miejsce we Lwówku Śląskim podczas wojny trzydziestoletniej wiosną 1631 r. określa się w niemieckiej i polskiej literaturze mianem „Babskiej wojny” (niem. Weiberkrieg). Jedną z ciekawszych pozostałości po religijnym buncie odważnych kobiet jest obraz umieszczony w Sali Ławy lwóweckiego ratusza upamiętniający owe wydarzenia[43].

Bitwy nad Bobrem | edytuj kod

W okolicy miasta zostały rozegrane dwie bitwy podczas kampanii śląskiej Wojny VI Koalicji. W roku 1813, w czasie wojen napoleońskich, wojska francuskie stoczyły nad Bobrem pod Lwówkiem Śląskim (Płakowice) dwie bitwy. Po stronie Napoleona walczyły wojska polskie. Pierwsza bitwa nad Bobrem 22 sierpnia zakończyła się zwycięstwem Napoleona nad wojskami pruskimi. Jednak już siedem dni później 29 sierpnia miała miejsce druga bitwa nad Bobrem, która przyniosła Francuzom klęskę. Dywizjon generała Puthoda, który nie brał udziału w bitwie nad Kaczawą wycofywał się w kierunku Jeleniej Góry, aby tam przeprawić się na lewy brzeg Bobru. Wezbrana rzeka pozrywała jednak mosty i Francuzi ruszyli w dół rzeki. W Płakowicach chcieli zbudować przeprawę, ale wzburzone wody im to uniemożliwiły. Naciskani przez korpus Langerona Francuzi podjęli próbę przebycia rzeki wpław. Skończyło się to tragicznie. W nurtach Bobru zginęło 2000 żołnierzy w tym generał i pułkownik. Przez rzekę podobno udało przeprawić się jedynie 40 żołnierzom[44]. Przez kilka następnych dni ciała topielców były wyrzucane na brzegi rzeki. Pochowano je w zbiorowej mogile na łące pod Brunowem[45].

Pierwsza bitwa nad Bobrem (21.08.1813) | edytuj kod

 Osobny artykuł: Pierwsza bitwa nad Bobrem.

Pierwsza bitwa nad Bobrem, 21 sierpnia 1813 r. wstępne natarcie wojsk Armii Bobru (marszałek Macdonald) dowodzonych przez gen. Lauristona[46] zakończyło się taktyczną porażką na skutek silnego ostrzału artylerii Armii Śląskiej dowodzonej przez Gebharda Blüchera zlokalizowanej na wzgórzach w okolicach Płakowic oraz Brunowa. Na skutek tej bitwy ucierpiało też samo miasto ostrzeliwane przez wojska pruskie, by zmusić Francuzów do ataku przez rzekę Bóbr w miejscu bardziej dogodnym dla obrońców, w końcu wojska pruskie wycofały się na skutek ataku flankowego w okolicach Wlenia przez brygadę stacjonującą wcześniej w okolicach Lubania i Lubomierza oraz szybki atak w okolicach Brunowa, a także zgodnie z wytycznymi z Trachenbergu. Te okoliczności spowodowały że pomimo przegranej potyczki, Francuzi odnieśli zwycięstwo strategiczne poprzez sforsowanie Bobru[47].

Druga bitwa nad Bobrem (29.08.1813) | edytuj kod

Uwięzienie dywizji pod dowództwem generała Jacques’a Pierre Louis Puthoda, koło Płakowic w rozlewisku rzeki Bóbr. Lwówek Śląski, 29 sierpnia 1813 r.  Osobny artykuł: Druga bitwa nad Bobrem.

Druga bitwa nad Bobrem (29 sierpnia 1813 roku)[48] miała miejsce na skutek porażki wojsk francuskich w bitwie nad Kaczawą. Brygada dowodzona przez generała Jacques’a Pierre Louis Puthoda wycofująca się w okolice Lwówka Śląskiego, została zaatakowana przez przednią straż Blüchera, poszukując przeprawy przez rozlewisko wezbranego Bobru, otoczona, ostrzelana lekką artylerią w dużej mierze została zmuszona do poddania się do niewoli po ataku na bagnety. Sam Puthoud wraz z grupką żołnierzy i oficerów przeprawił się wpław i uszedł. W bitwie zginęło, utopiło lub poddało się blisko 3000 żołnierzy, z czego blisko 1000 znalazło śmierć w wodach rzeki[47]. Niektóre źródła podają również informacje że w tym czasie w mieście broniły się oddziały francuskie, najprawdopodobniej próbujące przyjść z odsieczą oddziałom Pacthouda, bitwa zakończyła się porażką Francuzów, którym co prawda udało się utrzymać miasto, ale nie mieli wpływu na przebieg działań za rzeką[46].

W pobliżu miało też miejsce mniejsze starcie wojsk generała von Yorck’a a wojskami kontyngentu Wirtembergii, wojska von Yorck’a przeprawiły się przez młyńską odnogę Bobru we wsi Żerkowice (w pobliżu zakładu wytwarzania oklein), a po spotkaniu silnego oporu w potyczce, wycofały[49].

Często jest mylnie podawane że Napoleon przebywał we Lwówku w tym okresie, co jest skutkiem odezwy do żołnierzy Generała Blüchera[47], oraz przeświadczeniem Generała Langerona, że to cała armia Napoleona atakuje, co spowodowało jego przyspieszone wycofanie z okolic Pielgrzymki po napotkaniu przedniej straży wojsk francuskich, pomimo wyraźnych rozkazów że ma wieś utrzymać. Niewykluczone też że wojska francuskie miały rozkaz informować wroga[49], że to Cesarz osobiście dowodzi aby zdemoralizować przeciwnika lub zmusić do bezładnego wycofania co nie pozwoliłoby Armii Śląska na wzięciu udziału w działaniach w Saksonii (rozkazy Macdonalda były aby unikał bitwy chyba że będzie pewny że jest w stanie ją wygrać – Macdonald dał się więc złapać we własną pułapkę, zaatakował bo był pewien że Armia Śląska jest w słabej dyspozycji na skutek zachowania Langerona który wycofywał się dość bezładnie). Sam Blücher około 24 sierpnia zdał sobie sprawę że Napoleon najprawdopodobniej odmaszerował z jednym z korpusów w kierunku Chojnowa[49], a na skutek sprzeczek z Langeronem i von Yorckiem zdecydował się wydać bitwę w okolicach Jawora (bitwa nad Kaczawą).

W rzeczywistości Cesarz był wtedy w okolicach Żytawy, a następnie zebrał swoje oddziały z okolic Lubania i Zgorzelca i ruszył z odsieczą na Drezno[50][51].

Informacje zawarte w odezwie Blüchera były później wielokrotnie powtarzane przez innych autorów.

Od połowy XIX wieku | edytuj kod

Lwówek Śląski, pocztówka z XX w.

Dopiero w drugiej połowie XIX nastąpiło pewne ożywienie gospodarcze. Lwówek uzyskał połączenie kolejowe ze Złotoryją (1884) i Gryfowem Śląskim (1885) oraz znacznie później z Jelenią Górą (1909). W mieście i okolicy zaczęła rozwijać się turystyka wspierana przez aktywne koło Towarzystwa Karkonoskiego (Riesengebirgsverein – RGV), a dzięki kapeli dworskiej, koncertującej w pałacu Hohenzollernów, stał się centrum kulturalnym. Także w tym okresie rozwijał się przemysł spożywczy – w mieście powstały między innymi nowoczesny browar Hohbergów oraz wytwórnia wódek. Nastąpił dalszy rozkwit lokalnych kamieniołomów, powstała kopalnia gipsu i anhydrytu.

W okresie międzywojennym nadzieje na bardziej aktywny rozwój nie spełniły się. Wprawdzie liczba ludności wzrosła do ponad 6 tysięcy, ale zmalała liczba zakładów przemysłowych i rzemieślniczych. Procesu degradacji gospodarczej miasta nie zdołał nawet zatrzymać specjalny program pomocy prowincjom wschodnim Rzeszy Niemieckiej wdrożony w 1937 roku. W czasie II wojny światowej pogłębił się zastój gospodarczy miasta, które w 1945 r. zostało zniszczone w 40%.

Lwówek Śląski, został zdobyty przez wojska radzieckie 16 lutego 1945 roku, został na mocy ustaleń konferencji poczdamskiej przekazany Polsce. Dotychczasową ludność miasta wysiedlono do Niemiec. Już w maju 1945 miasto stało się ośrodkiem polskiej administracji powiatowej, funkcję tę pełniło do czerwca 1975 roku i ponownie od roku 1999. Ponadto od 1973 roku jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej, obejmującej aktualnie miasto Lwówek Śląski i 28 wsi.

Przynależność administracyjna | edytuj kod

Demografia | edytuj kod

Wykres liczby ludności miasta Lwówek Śląski na przestrzeni kilku ostatnich stuleci[65]

Piramida wieku mieszkańców Lwówka Śląskiego w 2014 roku[66].

Lwówek Śląski jest 40. miastem w województwie dolnośląskim, pod względem liczby mieszkańców (na całkowitą liczbę 91 miast). Szczegółowe dane z 30 czerwca 2014 r.[67]

Lwówek Śląski jest 44. miastem w województwie dolnośląskim, pod względem powierzchni (na całkowitą liczbę 91 miast). Szczegółowe dane z 30 czerwca 2014 r.

Lwówek Śląski jest 54. miastem w województwie dolnośląskim, pod względem gęstości zaludnienia (na całkowitą liczbę 91 miast). Szczegółowe dane z 30 czerwca 2014 r.

Administracja | edytuj kod

Symbole Lwówka Śląskiego | edytuj kod

Herbem Lwówka Śląskiego jest wizerunek lwa i orła. Symbolem miasta jest lew. Aktualnie stosowany wzór herbu został przyjęty przez Radę Miejską w Lwówku Śląskim w 1996 r.

 Osobny artykuł: Herb Lwówka Śląskiego.

Barwami Lwówka Śląskiego są kolory: żółty, biały wywodzące się z herbu Lwówka Śląskiego i błękitny[Uwaga 1].

 Osobny artykuł: Flaga Lwówka Śląskiego.

Codziennie o godz. 12:00 z Wieży Zegarowej (Ratuszowej) Ratusza Miejskiego w Lwówku Śląskim odgrywany jest hejnał lwówecki.

 Osobny artykuł: Hejnał Lwówecki.

Wybory | edytuj kod

 Osobny artykuł: Rada Miejska w Lwówku Śląskim.

Samorząd | edytuj kod

Budynek Urzędu Gminy i Miasta w Lwówku Śląskim

Mieszkańcy miasta wybierają do Rady Miejskiej we Lwówku Śląskim 15 radnych[76]. Organem wykonawczym samorządu jest burmistrz miasta.


Burmistrzowie | edytuj kod


Wydziały | edytuj kod

W Lwówku Śląskim znajdują się następujące wydziały jednostek strukturalnych[81]:


Podział administracyjny | edytuj kod

Lwówek Śląski oficjalnie dzieli się administracyjnie na 2 dzielnice, stanowiące jednostki pomocnicze miasta (Lwówek Śląski i Płakowice). Niegdyś miasto nie składało się z żadnych dzielnic.

Oficjalne dzielnice miasta:

W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Lwówka Śląskiego wyróżniamy podział miasta na 4 obręby. Jest to przymiarka władz miejskich do podzielenia miasta na dzielnice wraz z rozwojem Lwówka Śląskiego w przyszłości. Niektóre z obrębów już dziś pełnią funkcję dzielnicy/osiedla. Obręby w Lwówku Śląskim:

Obręby posiadające nieoficjalne nazwy to: centralna część obrębu I – Stare Miasto/Centrum i obręb III – Bucholec. Nie są to nazwy urzędowe, a jedynie używane przez mieszkańców w mowie potocznej.

Lwówek Śląski jest członkiem Związku Miast Polskich.

Zabytki, architektura i urbanistyka | edytuj kod

 Osobny artykuł: Zabytki w Lwówku Śląskim.

We Lwówku Śląskim mimo zniszczeń wojennych i powojennych dewastacji (75% budynków[87]) zachowała się część budowli w stanie pierwotnym, bądź odrestaurowano je po wojnie.

Do wyróżniających się należą:

Oprócz tego w mieście zachowało się wiele zabytkowych kamienic reprezentujących style historyczne pochodzących z XIX i początków XX wieku, które władze samorządowe starają się w ramach specjalnych programów rewitalizacyjnych sukcesywnie poddawać renowacjom.

Jako jedno z nielicznych miast w Europie Lwówek Śląski ma niemalże w pełni zachowane dwa pierścienie średniowiecznych murów obronnych, przez co często nazywany jest polskim Carcassonne.

Lwówecki ratusz z XIII wieku jest jednym z najstarszych ratuszy w Polsce. Wielokrotnie przebudowywany, jest to obecnie zabytek 1. klasy[89].


Atrakcje turystyczne Lwówka Śląskiego | edytuj kod

Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Lwówku Śląskim | edytuj kod

Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny  Osobny artykuł: Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Lwówku Śląskim.

Kościół zbudowany ok. 1300 roku przez Joannitów, w miejscu stojącego tu już w XII wieku kościoła drewnianego. Murowany z kamienia ciosowego, z masywną fasadą zwieńczoną dwoma wieżami rozdzielonymi portalem z czerwonego piaskowca z ok. 1300 roku. We wnętrzu kościoła wiele cennych elementów wyposażenia min.; w przedsionku lewego wejścia do kościoła, najstarszy na Śląsku drewniany krzyż z 1410 roku ; obraz „Koronacja Matki Boskiej” z 1771 roku ; kamienna renesansowa chrzcielnica z 1560 roku ; 40-głosowe organy z XVIII wieku ; drewniana ambona ; trzy kamienne ołtarze ; ołtarz Matki Boskiej Ostrobramskiej ; oraz konfesjonały.

Kościół Ewangelicki | edytuj kod

Wieża po nieistniejącym kościele ewangelickim  Osobny artykuł: Wieża kościoła poewangelickiego w Lwówku Śląskim.

Kościół Ewangelicki z poł. XVIII w., XIX w., obecnie istnieje tylko wieża. Wieża z 1846 r. jest jedyną pozostałością po nieistniejącym już kościele.

Wieża z 1846 r. jest jedyną pozostałością po nieistniejącym już kościele.

Kaplica Świętego Krzyża | edytuj kod

 Osobny artykuł: Kaplica Świętego Krzyża w Lwówku Śląskim. Kaplica Świętego Krzyża

Późnogotycka kaplica Świętego Krzyża zbudowana w 1496 roku na czas przebudowy kościoła parafialnego pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. Postawiono ją na miejscu ówczesnej kaplicy cmentarnej pw. św. Szczepana i Wawrzyńca. Do czasu wybudowania kościoła w kaplicy odbywały się msze. W 1682 roku została odbudowana po wcześniejszym zniszczeniu i zwrócona fundatorowi, którego w niej później pochowano. Po spaleniu podczas wielkiego pożaru miasta w 1752 roku kaplica została ponownie odbudowana w 1755 roku. Trzyosiowe wnętrze budowli pokrywa sklepienie sieciowe z 1496 roku (data na zworniku), wsparte na wspornikach wyciętych w części na kształt ludzkich głów. Całość jest nakryta czterospadowym dachem zwieńczonym barokową sygnaturką z małym dzwonem. Z czasu budowy kaplicy pochodzi też znajdujący się na północnej ścianie niewielki gotycki portal ostrołukowy. Okna kaplicy rozszerzają się na zewnątrz. Część z nich ma zachowane maswerki. Na wyposażenie wewnętrzne składają się klasycystyczny, drewniany ołtarz z trzeciego kwartału XVIII wieku z obrazem Ukrzyżowania, dwa rokokowe epitafia z XVIII wieku i płyta nagrobna z ok. 1500 roku[90].

Kościół św. Franciszka z Asyżu

Kościół św. Franciszka z Asyżu | edytuj kod

 Osobny artykuł: Parafia św. Franciszka z Asyżu w Lwówku Śląskim.

Kościół budowany w latach 1264–1320, pierwotnie jednonawowy. W XV wieku dobudowano nawę południową, a następnie północną. W 1810 roku po kasacie zakonu, zespół klasztorny przeszedł we władanie państwa pruskiego. Od XIX wieku często zmieniali się włodarze zespołu klasztornego. W latach 1873–1875 budynek klasztorny przebudowano i nadano mu obecny wygląd. W latach 1905–1945 w murach kościelnych mieściło się Muzeum Historyczne Powiatu Lwóweckiego. Po wojnie w budynku siedzibę miała straż pożarna, a potem urządzono magazyn materiałów budowlanych i składnicę maszyn rolniczych.

Zespół klasztorny franciszkanów w Lwówku Śląskim | edytuj kod

 Osobny artykuł: Zespół klasztorny franciszkanów w Lwówku Śląskim.

Zespół Klasztorny z XIII-XIV w.

Dawna Komandoria Joannitów | edytuj kod

Dawna Komandoria Joannitów

Barokowa komandoria joannitów zbudowana została w 1728 r. przez miejscowego komtura zakonu hr. Jana Józefa von Götzen na miejscu poprzedniej renesansowej komandorii. Świadczy o tym piękny barokowy portal z kartuszem herbowym z 1728 r. Budynek komandorii został przebudowany w 1752 r. oraz w 1782 r., kiedy otrzymał obecny wygląd. Potwierdza to znajdujący się nad oknem I piętra kartusz herbowy hrabiego Józefa Wenegerskiego, składający się z herbu, krzyża i orderu joannitów. Od momentu powstania, aż do kasaty tego zakonu rycerskiego w r. 1810, budowla znajdowała się w posiadaniu joannitów. Po sprzedaży majątku joanitów przez komisarza pruskiego, włascicielem byłej komandorii stał się żydowski kupiec – Dawid Meier Löwenberg. W budynku przebywały znakomite osobistości, m.in. 23 maja 1813 r. kwaterował car Rosji Aleksander I. Przebywali w nim również generałowie i oficerowie sztabowi wojsk napoleońskich. Od 1860 r. w obiekcie mieścił się szpital w którym pracowały siostry Boromeuszki z Trzebnicy. Następnie od początku XX wieku do 1945 r. mieściło się w nim przedszkole katolickie. Po wojnie budynek wykorzystywała parafia, m.in. odbywały się w nim lekcje religii. Obecnie w dawnej komandorii znajduje się Ośrodek Kolonijno-Szkoleniowy „Caritas”.

Cmentarz komunalny | edytuj kod

Mauzoleum Hohbergów na cmentarzu komunalnym  Osobny artykuł: Cmentarz Komunalny w Lwówku Śląskim.

Cmentarz komunalny znajduje się przy ul. Wojska Polskiego, po południowej stronie miasta, poniżej Szpitalnej Góry (256 m n.p.m.). Założono go w XV wieku, kiedy zabrakło miejsc do pochówku na cmentarzach przykościelnych. W I połowie XVI w. wzniesiono na nim kościół cmentarny św. Mikołaja, który wielokrotnie niszczony podczas wojen i odbudowywany, ostatecznie został zniszczony przez żołnierzy szwedzkich w czasie wojny trzydziestoletniej. Dopiero w XIX w. pobudowano neogotycką kaplicę cmentarną, do dzisiaj użytkowaną. Główne wejście na cmentarz prowadzi od ul. Wojska Polskiego przez kamienny mostek nad rzeką Płóczką, lewym dopływem Bobru. Na bramie cmentarza i ścianach kaplicy cmentarnej znajdują się epitafia z XVII i XVIII w.; część z nich przeniesiono z kościoła franciszkańskiego. Dużo starych grobowców zachowało się na starym południowym i zachodnim murze cmentarza. Są tu epitafia z XVII i XVIII w., ale także groby poległych w czasie I wojny światowej oraz zmarłych w latach 30-tych XX w. Najbardziej okazałym grobowcem jest mogiła rodu Hohberg, która znajduje się w centralnej części cmentarza. Wykonana jest w formie okrągłej otwartej kaplicy wspartej na doryckich kolumnach z napisem przed wejściem „Familie Hohberg”. Pochowani są w niej byli właściciele lwóweckiego browaru, m.in. Julius Hohberg (1839-1907), który nabył browar miejski w 1861 r., a w latach 1882–1892 zbudował nowy duży zakład, Edward Hohberg (1872-1935), Paweł Hohberg (1873-1940). Po wielu mogiłach zaginął ślad. Nie zachowały się groby wybitnych postaci pochodzących ze Lwówka, np. Moritza Hanemanna (1808-1875) – pierwszego muzyka kapeli królewskiej oraz Hansa Pfuhla (1846-1914) – wybitnego artysty rzeźbiarza, autora wielu monumentalnych kompozycji rzeźbiarskich, m.in. w Berlinie, Atenach, Poznaniu. W niewielkiej odległości od kaplicy cmentarnej znajduje się pomnik osadników wojskowych z dwoma mieczami i napisem „W hołdzie osadnikom wojskowym, kombatantom II wojny światowej w roku 40-lecia PRL 19 maja 1984 – Społeczeństwo miasta i gminy Lwówka Śl.”

Planty Miejskie | edytuj kod

Planty Miejskie  Osobny artykuł: Planty w Lwówku Śląskim.

Lwówek Śląski to jedno z najstarszych miast Dolnego Śląska. W średniowieczu należał do najlepiej rozwijających się ośrodków miejskich. Jego założenie urbanistyczne w drugiej połowie XIII wieku otoczyły kamienne obwarowania. W XV stuleciu poprzedził je drugi ciąg murów. Pomiędzy nimi znajdowała się fosa. Obwarowania straciły na znaczeniu w XVIII wieku. W następnym stuleciu rozpoczęto sukcesywną ich rozbiórkę. W drugiej połowie XIX wieku zasypano fosę. Władze miejskie podjęły wówczas decyzję o przekazaniu tego terenu pod ciąg spacerowy. W 1870 r. wzdłuż wewnętrznego muru obronnego oddano do użytku miejskie planty. Teren zasypanej w większości fosy obsadzono drzewami i krzewami, wytyczono ścieżki i ustawiono ławki. Mieszkańcy zyskali doskonałe miejsce do spacerów i wypoczynku. Zieleń doskonale uzupełniła pozostawione elementy obwarowań, które w pierwszej połowie XX wieku odnowiono i poddano częściowej rekonstrukcji. Planty i dziś stanowią ozdobę Lwówka Śląskiego. 22 czerwca 1995 r. podjęto decyzję o objęciu plant ochroną konserwatorską.

Mury obronne | edytuj kod

 Osobny artykuł: Mury Obronne w Lwówku Śląskim. Fragment murów obronnych

Lwóweckie mury obronne składają się z dwóch pierścieni otaczających miasto i zachowały się niemal w całości. Należą one do najciekawszych na Dolnym Śląsku. Najciekawsze zachowane odcinki murów przy wieżach bramnych – Bolesławieckiej i Lubańskiej.

Baszta Bramy Lubańskiej | edytuj kod

Baszta Lubańska  Osobny artykuł: Baszta Bramy Lubańskiej.

Zbudowana w XIII wieku jako jedna z trzech wież broniących bram miejskich. Wielokrotnie przebudowywana. XVI-wieczne błędy konstrukcyjne sprawiły, że w 1616 r. runęła. Remont wieży przerwała wojna trzydziestoletnia, więc dopiero w 1661 r. osadzono na niej barokowy hełm. W 1752 r. wieżę strawił pożar, podobnie jak większą część miasta. Po 32 latach odbudowy uzyskała swój stan podobny do dzisiejszego. W 1809 r. w wieżę uderzył piorun, oszczędzając budowlę, zniszczył jedynie barokowy hełm, który szybko odrestaurowano. Około 1935 r. dokonano kompleksowej, lecz niezbyt wiernej rekonstrukcji wieży i przybramnego odcinka murów, odtwarzając średniowieczny pomost i kryty ganek straży. Podczas II wojny światowej przechowywano w wieży zbiory biblioteki wrocławskiej. Po wojnie zabytkiem opiekowali się harcerze, a po remoncie z lat 1966–1977 utworzono tu Izbę Pamięci. Obecnie wieża znajduje się pod opieką lwóweckiego Oddziału PTTK.

Baszta Bramy Bolesławieckiej | edytuj kod

 Osobny artykuł: Baszta Bramy Bolesławieckiej. Baszta Bolesławiecka

Wieża Bramy Bolesławieckiej, mniejsza od Lubańskiej, powstała w XIII wieku, przebudowana w wieku XVI. Swoją górną część straciła podczas wojny 1641 r. Po odbudowaniu urządzono tu więzienie z izbą tortur i lochem głodowym. Strawiona przez pożar w 1752 roku, straciła barokowy hełm i odtąd popadała w ruinę. W 1905 wykuto w przyziemiu wieży dolne wejście, natomiast loch głodowy wykorzystywano do przechowywania lodu. Prace mające na celu odbudowę wieży prowadzono w latach 1959–1960, wówczas wieża została przykryta płaskim dachem. Ponowna konserwacja dokonana przez Powiatowy Ośrodek Sportu, Turystyki i Wypoczynku miała miejsce w latach 1971–1972, prowadzono prace adaptacyjne do celów użytkowych i turystycznych. Nowy (obecny) hełm przykrył wieżę w 1986 roku.

Ratusz w Lwówku Śląskim | edytuj kod

Ratusz z XIII wieku, jeden z najstarszych w Polsce – widok od północnego zachodu Sień w ratuszu  Osobny artykuł: Ratusz w Lwówku Śląskim.

Ratusz pierwotny wzniesiono w połowie XIII w., co potwierdzają wzmianki z wieku następnego.

Najstarsze partie budowli obecnej pochodzą z ok. 1480 r. obok wieży dostawionej do nich w latach 1500–1504. Obecną formę otrzymał ratusz po przebudowie w latach 1522–1524, projektowanej niewątpliwie przez Wendela Roskopfa przy współpracy monognamisty T.L., a obejmującej dekoracyjne sklepienia parteru, oraz po dalszych pracach przy elewacjach rozpoczętych ok. 1546 r. Ostatnia przebudowa z lat 1902–1905 powiększyła obiekt o handlowe podcienia w parterze i nową klatkę schodową od północy. Częściowo spalony w 1945 r., został odbudowany w latach 1955–1958. Obecnie jest to budynek murowany na rzucie prostokąta, dwukondygnacjowy, dwutraktowy, z wieżą od zachodu. Fasady wschodnia i zachodnia ujęte są w pary szczytów o geometrycznych podziałach wewnętrznych. Fasadę południową akcentuje portal i szereg zdwojonych okien prostokątnych o ozdobnych obramieniach z kanclowanych pilastrów o roślinnej i maszkaronowej dekoracji. We wnętrzach szereg sal nakrytych skomplikowanymi w rysunku żeber sklepieniami sieciowymi oraz obszerna sień z centralnym filarem. Zgromadzono tu w pocz. XX w. szereg płyt nagrobnych z dawnego klasztoru franciszkańskiego z najciekawszą z nich – płytą księcia Henryka jaworskiego i jego żony Agnieszki, pochodzącą z ok. 1350 r. Pierwszym budynkiem pełniącym funkcję ratusza miejskiego był piętrowy Dom Kupców, wzniesiony na placu targowym w połowie XIII wieku, za czasów panowania Bolesława Rogatki. Ostatni wielki remont z przebudową dokonano w latach 1902–1905, pod okiem Hansa Poelziga. Wtedy też stworzono reprezentacyjną siedzibę burmistrza – obecnie Sala Ślubów oraz zamontowano wewnątrz wszystkie płyty epitafijne, przeniesione z klasztoru franciszkanów. Na trzecim co do wielkości rynku w Polsce, stoi gotycko-renesansowy ratusz lwówecki. Jest to budowla dwukondygnacyjna, na rzucie wydłużonego czworoboku, nakryta wysokim dachem dwuspadowym. Do elewacji zachodniej dostawiona jest kamienna wieża, o podstawie kwadratowej z galerią, z której wyłania się część walcowa z czterema zegarami, a wyżej część ośmioboczna z małymi otworami okiennymi, zwieńczona hełmem z prześwitem. W rozczłonkowanej bryle można dostrzec najstarszą cześć budowli – fragmenty dawnego Domu Kupców, z połowy XIII wieku. Jest to zachodnia cześć ratusza, przylegająca do wieży, z łukowymi oknami. Na północnej ścianie tego budynku, w płytkiej wnęce, zamontowano rzeźbę XVI wiecznego lwa, z łacińskim napisem: „który tłumaczy się: „sprawiedliwy jak lew”. Do Domu Kupców przylega budynek Ławy Sądowej. Jego szczyt widoczny jest tylko w połowie, gdyż drugą, południową stronę fasady, zasłoniła wieża, dostawiona później. Renesansowa elewacja południowa jest najefektowniejszą elewacją lwóweckiego ratusza. Ciekawe obramienia okienne, wzorowane na dojrzałym rzymskim renesansie, są czymś tak wyjątkowym na Śląsku, co każe przypuszczać, że twórcami tej kamieniarki musiał być zapewne jakiś mistrz włoski. Do dziś robią wrażenie podwójne renesansowe okna parteru. To właśnie południowy portal z bogatym obramieniem, od XVI wieku był głównym wejściem do ratusza. Główne wejście od strony południowej wiedzie przez renesansowy, efektowny portal do obszernej sieni, która była węzłowym miejscem ruchu wewnętrznego. Stąd można było wejść do winiarni w piwnicach, do Mieszczańskiej Sali Obrad lub schodami na piętro, do Ławy Sądowej i Sali Rajców. W sieni znajdują się dwie prostokątne, kamienne płyty nagrobne członków rodu rycerskiego – Talkenbergów. Obie płyty pochodzą z franciszkańskiego kościoła klasztornego. Nad schodami do piwnicy, średniowiecznej winiarni, znajdują się dwie kamienne rzeźby. Jedna z nich przedstawia męską postać z cyrklem w dłoniach i monogramem T.L. Co może symbolizować domniemanego budowniczego, ostatnio zidentyfikowanego, jako Tomas Lindener. Druga rzeźba przedstawia parę młodych w objęciach, ze splecionymi dłońmi. Z lewej strony sieni znajduje się wejście do Mieszczańskiej Sali Obrad. Było to największe pomieszczenie budynku, a jego główną ozdobą pozostało dziś sklepienie sieciowe Schody z sieni wiodą na pierwsze piętro, gdzie znajdują się następne trzy płyty epitafijne. Najefektowniejszą salą pierwszego pietra jest Sala Ślubów, wyłożona ciemnym drewnem, z drewnianym pseudosklepieniem. W rogach sali stoją cztery ozdobne filary, do których przylegają metalowe, ornamentowe kraty podtrzymujące spływy łuków sklepienia. Wnętrze ozdobione jest wieloma snycerskimi detalami oraz interesującymi neogotyckimi witrażami. Z Salą Ślubów sąsiadują pomieszczenia obecnie wykorzystywane jak Biblioteka Miejska. Na zachodniej stronie korytarza, od strony południowej, znajduje się pomieszczenie Ławy Sądowej. Na ścianie wschodniej zachowało się malowidło z uskrzydlonymi, kobiecymi alegoriami. Z ławy Sądowej przechodzi się do sali tortur i usytuowanego w najniższej kondygnacji wieży lochu więziennego. Naprzeciwko Ławy Sądowej znajdują się dwa pomieszczenia, w których eksponuje się dziś zbiory tworzonego muzeum lwóweckiego, którym zarządza obecnie Lwówecki Ośrodek Kultury[91][92].

Codziennie w południe we lwóweckim rynku wybrzmiewa melodia hejnału lwóweckiego granego z wieży ratusza.

Neorenesansowy Pałac Hohenzollernów | edytuj kod

Pałac Hohenzollernów – obecny Urząd Miasta i Gminy Lwówek Śląski

Pałac z drugiej poł. XIX w., siedziba władz miejskich i powiatowych. W latach 50. XIX stulecia Lwówek Śląski stał się prawdziwą potęgą na koncertowej mapie Śląska, a nawet Europy. Wszystko za sprawą wielkich miłośników muzyki, księcia Konstantyna von Hohenzollern-Hechingen (chrześniaka samego Napoleona Bonaparte), oraz jego żony Amalii. W 1851 r. pochodzący z Wirtembergii książę osiadł w odziedziczonym po matce pałacu w niedalekiej Skale, sprowadzając ze sobą własną orkiestrę symfoniczną. Po przeprowadzce, zgodnie z obowiązującą wśród ówczesnej arystokracji modą, zapragnął wybudować rezydencję zimową. Tak doszło do powstania we Lwówku Śląskim klasycystycznego pałacu, którego głównym, reprezentacyjnym pomieszczeniem była sala koncertowa. Z występami gościli w niej jedni z największych kompozytorów tamtej epoki: Liszt, Wagner i Berlioz. Na koncertach obowiązywały eleganckie stroje: panie pojawiały się w kosztownych sukniach, panowie we frakach. Czasami książę po powrocie do Skały chciał jeszcze posłuchać kwartetu smyczkowego. Zespół dowożono wówczas specjalnym powozem zwanym „harfą”. Obecnie w pałacu mieści się siedziba władz gminnych i powiatowych, więc sala koncertowa zamiast melomanom służy urzędnikom jako miejsce obrad, a jedynym śladem po Hohenzollernach jest umieszczony nad wejściem kartusz herbowy księcia, trzymany przez stojące po bokach psy.

Basteja Archonattiego | edytuj kod

Basteja Archonattiego

Basteja Archonattiego w Lwówku Śląskim to dawny element średniowiecznych fortyfikacji miejskich. W XVI wieku została przebudowana i dostosowana do ówczesnych wymogów wojennych.

Basteja do dziś posiada otwory strzelnicze dostosowane do broni palnej i armat[93].

Browar Lwówek | edytuj kod

Browar „Lwówek”  Osobne artykuły: Browar LwówekMuzeum Browarnictwa Dolnośląskiego w Lwówku Ślaskim.

Tradycje warzenia piwa w Lwówku Śląskim sięgają co najmniej roku 1209, kiedy to Henryk Brodaty nadał miastu przywilej „mili piwnej”. Oprócz mieszczan korzystał z niego także miejscowy zakon joannitów. Ich wyrób nie cieszył się jednak najlepszą opinią – aż do dnia, gdy po mieście rozeszła się wieść, że dotychczasowy cienkusz nabrał nieoczekiwanie znakomitego smaku. Podobno w kadzi utopił się jeden z mnichów. Czy później korzystano z tej przypadkowo odkrytej „receptury”, nie wiadomo. Lwóweckie tradycje piwowarskie podtrzymuje do dziś browar wybudowany pod koniec XIX wieku przez Juliusa Hohberga na dawnych terenach zamkowych. W 1999 r. podupadającą firmę przejął niemiecki przedsiębiorca, który zmodernizował zakład, zachowując tradycyjne metody produkcji z wykorzystaniem oryginalnych przedwojennych kadzi i otwartych basenów fermentacyjnych. Na efekty nie trzeba było długo czekać – w ciągu następnych lat piwo ze Lwówka zdobyło uznanie największych smakoszy, potwierdzone licznymi nagrodami. Niestety, poza regionem trudno je dostać, dlatego warto odwiedzić działający przy browarze sklep firmowy, w którym można nabyć także pamiątkowe kufle i inne piwne gadżety. Dla grup zorganizowanych istnieje możliwość zwiedzenia zakładu.

Krzyż pokutny | edytuj kod

Krzyż pokutny

Krzyż pokutny znajduje się przy wjeździe do miasta od strony Rakowic Wielkich.

Zbór Betania Kościoła Zielonoświątkowego | edytuj kod

Murowana budowla z końca XIX w., z ryzalitem i trójkątnym szczytem. Ma ostrołukowy portal i okna w opaskach[58].

Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych | edytuj kod

 Osobny artykuł: Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych w Lwówku Śląskim.

Budynek obecnego Zespołu Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych został wzniesiony w latach 1912–1913 według planów architekta miejskiego Möllera. W budynku mieściły się ewangelicka szkoła i szkoła średnia dla dziewcząt. Budowla była tak rozplanowana, że wszystkie klasy miały okna od strony wschodniej, skierowane na znajdujący się obok cmentarz. Na dachu była platforma do obserwacji nieba. Na południowej fasadzie znajduje się duży zegar słoneczny ze znakami Zodiaku. Nad jednym z dwóch wejść do szkoły są rzeźby ze scenami z niemieckich bajek braci Grimm: Szczęśliwy Jaś, Stoliczku, nakryj się, Siedmiu zuchów ze Szwabii. Po wojnie w niezniszczonym budynku uruchomiono w 1946 r. Szkołę Podstawową i Liceum Ogólnokształcące, tzw. „11-latkę”, której dyrektorem w latach 1948–1972 był Stanisław Brutkowski. W roku 1960 Szkoła Podstawowa została przeniesiona do innego budynku, a Liceum Ogólnokształcące otrzymało imię Henryka Brodatego. W ostatnich latach nastąpiło połączenie pod jednym kierownictwem Liceum Ogólnokształcącego z Zespołem Szkół Zawodowych. Przy głównym wejściu znajdują się dwie tablice pamiątkowe odsłonięte z okazji 50-lecia i 60. rocznicy powstania Liceum.

Kamienny most na Bobrze | edytuj kod

 Osobny artykuł: Kamienny Most na Bobrze w Lwówku Śląskim.

Most z 1558 roku.

Szwajcaria Lwówecka | edytuj kod

Masyw Skalny „Szwajcaria Lwówecka”  Osobny artykuł: Szwajcaria Lwówecka.

Skałki „Szwajcaria Lwówecka” to zgrupowanie piaskowcowych form skalnych, największe poza Górami Stołowymi w całych Sudetach. Ciąg baszt i murów skalnych na długości ok. 200 m. wznosi się nad głęboko wciętą doliną potoku Srebrna /lewostronny dopływ Bobru/. W północnej ścianie skalnej o łącznej wysokości do 20 m. znajdują się cztery wolnostojące baszty skalne oraz szereg ambon, półek skalnych, szczelin i jaskiń szczelinowych. „Szwajcaria Lwówecka” od wielu dziesięcioleci była zapleczem rekreacyjnym dla mieszkańców Lwówka Śląskiego i turystów. Skałki te są udostępnione schodami i ścieżkami. W ich zasięgu są szlaki turystyczne, znajdują się tam również punkty widokowe pozwalające podziwiać piękno Ziemi Lwóweckiej. Skałki „Szwajcaria Lwówecka” ze względu na swoje walory przyrodnicze i geomorfologiczne – przed II wojną światową były uznane jako państwowy rezerwat przyrody, jednakże w okresie powojennym ochrona rezerwatowa nie była kontynuowana. „Szwajcaria Lwówecka” znajduje się na terenie Parku Krajobrazowego Doliny Bobru.

Inne | edytuj kod

Miejsca pamięci[94] | edytuj kod

Fontanny | edytuj kod

Fontanna z Sową

Na płycie lwóweckiego rynku, oprócz zabytkowego ratusza i kilku kamienic, zachowały się trzy fontanny, które stanowią dziś ciekawą atrakcję turystyczną miasta.

Lista fontann we Lwówku Śląskim:

  • Fontanna Sukienników (Dolny Rynek)
 Osobny artykuł: Fontanna Sukienników w Lwówku Śląskim.

Najstarszą z fontann jest fontanna sukienników, która jest również największą z wszystkich fontann. Wcześniej w miejscu tym stała studnia miejska, którą w XVIII wieku przerobiono na fontannę. Przebudowy dokonał niemiecki architekt Paul Schulz z Wrocławia. W dwudziestoleciu międzywojennym w fontannie umieszczono pomnik Sukienników, od którego pochodzi nazwa tejże fontanny.

  • Fontanna z Lwem (Górny Rynek);
 Osobny artykuł: Fontanna z Lwem w Lwówku Śląskim.

Fontanna z lwem znajduje się w zachodniej części rynku. Swoją nazwę zawdzięcza figurze lwa, która jest jej zwieńczeniem. Powstała w XVIII wieku w miejscu studni, gdzie wzniesiono betonowy murek z głową delfina. W centralnym miejscu wzniesiono toskańską kolumnę z rzeźby lwa trzymającą herb miasta z wyrytym na cokole 1711 rokiem. Figurę lwa na początku XXI wieku zdemontowano i zastąpiono kopią. Oryginał mieści się w budynku ratusza.

  • Fontanna z Sową (na południowej ścianie ratusza);
 Osobny artykuł: Fontanna z Sową w Lwówku Śląskim.

Najmniejszą i najmłodszą fontanną jest fontanna z sową, mieszcząca się w narożniku ratusza. Powstała w czasie prac renowacyjnych, które przeprowadzono w pierwszej połowie XX wieku. Jest to fontanna przykryta owalnym daszkiem, u podłoża zamieszczono niski murek, który otacza miskę fontanny. Na szczycie fontanny zamontowano rzeźbę sowy, która w pewnym stopniu odzwierciedla nazwę i kształt fontanny.

  • Fontanna przy ul. Szkolnej;
  • Fontanna na wschodniej ścianie Zespołu Szkół (ul. Brodatego 1).

Byłe fontanny | edytuj kod

  • Fontanna na placu Zespołu Szkół Ogólnokształcących i zawodowych (na terenie dzisiejszego boiska);
  • Fontanna na Skwerze Żołnierzy Wyklętych (przed budynkiem byłego aresztu śledczego).

Kamienice | edytuj kod

Agatowa Kamienica i Budynek Ław Szewskich i Chlebowych Z prawej – Kamienica z Końską Głową

W bloku śródrynkowym znajdują się renesansowe domy. Między kamienicami, a ratuszem przebiega wąska uliczka.

Zabytkowe kamienice w Rynku:

Ponadto na terenie miasta w obrębie murów obronnych zachowały się m.in.:

  • Dom Johannes’a Titz’a[96] przy ul. Krawczyńskiego 6;
  • Kamienice przy ul. Kościelnej;
  • Kamienice przy ul. Malinowskiego;
  • Kamienice przy ul. Orzeszkowej;
  • Kamienice przy ul. Sienkiewicza;
  • Kamienice przy ul. Szpitalnej;
  • Kamienice przy ul. Traugutta.

Atrakcje Turystyczne w dzielnicy Lwówka Śląskiego – Płakowicach | edytuj kod

Zamek w Płakowicach | edytuj kod

 Osobny artykuł: Zamek w Płakowicach. Pałac w PłakowicachPałac w Płakowicach – dzielnicy Lwówka ŚląskiegoDziedziniec Pałacu w PłakowicachPortal Pałacu w Płakowicach

Na skraju Lwówka Śląskiego w malowniczej dolinie rzeki Bóbr znajduje się wyjątkowa rezydencja. Wzniesiona w połowie XVI w. należy obecnie do grupy największych i najpiękniejszych budowli rycerskich na Dolnym Śląsku. Renesansowa siedziba jest również doskonałym przykładem szczytowego rozwoju murowanych dworów szlacheckich tego okresu. Początki średniowiecznej osady zwanej Płakowicami sięgają końca XII w., kiedy to w okolicy pojawili się liczni koloniści poszukujący złotonośnego piasku. Po założeniu wsi (1217) obok mostu na rzece Bóbr postawiono drewnianą komorę celną. Jej zadaniem było pobieranie opłat od kupców przyjeżdżających do Lwówka Śl., a zarazem podróżujących po wielkim szlaku handlowym – „Drodze Królewskiej” (Via Regia) z Rusi na zachód Europy. Wieś początkowo stanowiła własność książęcą. Sytuacja ta zmieniła się w XIV stuleciu, kiedy książę jaworski Henryk podarował ją dla zasłużonego rodu von Raussendorf. Mieszczańsko-rycerska rodzina była wówczas najbogatszą i najbardziej wykształconą w okolicy. Przedstawiciele tego rodu pełnili funkcje sędziów nadwornych, kanoników wrocławskich i legnickich oraz wójtów i burgrabiów lwóweckich. Najprawdopodobniej w miejscu dawnej komory celnej nowi dziedzice wznieśli w XIV w. gotycki dwór obronny. Dotychczas we wszystkich opracowaniach początki istnienia drugiej płakowickiej rezydencji przesuwano na połowę XVI stulecia. Zupełnie niesłusznie, albowiem z 1480 r. zachował się dokument podający, że w tym czasie we wsi stały dwa dwory, do których doprowadzono ciek wodny w celu utworzenia fosy. Ostatnim właścicielem jednej z gotyckich siedzib był rycerz Gunczel, który chciał ułatwić sobie pośmiertną drogę do nieba, opłacając w lwóweckim kościele franciszkańskim dwie msze w tygodniu (1482). Jego córka wyszła za mąż za Krzysztofa von Talkenberga, starostę głogowskiego (1480), a później radcę królewskiego i starostę Królestwa Czech (1490). Pod koniec życia Gunczel von Raussendorf nakazał sporządzić testament, w którym wszelkie dobra przekazał swemu wnukowi, Rumpoldowi von Talkenberg. Nowy dziedzic postanowił rozebrać skromny dwór odziedziczony po dziadku i wznieść okazałą rezydencję. W tym celu ok. 1550 r. pozyskał wybitnego architekta Franciszka Parra, który poprowadził prace budowlane. Mimo iż korpus budynku ukończono kilka lat później (1558), prace wykończeniowe trwały jeszcze do 1563 r. Z zewnątrz do dziś widać, jak bardzo dwór odwoływał się do najlepszych wzorców bazujących na książęcym zamku w Brzegu. Dzięki dobremu stanowi zachowania obiektu można sobie wyobrazić, co widzieli pierwsi goście przybywający na zaproszenie właścicieli. Powstałe trzy trójkondygnacyjne skrzydła wyposażono w charakterystyczne kwadratowe alkierze basztowe, otoczone fosą i wysokim murem obwodowym. Najbardziej ozdobiona została frontowa fasada budynku bramnego. Cała została pokryta bogatymi dekoracjami rzeźbiarskimi. Po przejściu po moście nad fosą i zbliżeniu się do wyjątkowo pięknym portalem uwagę przykuwały: liczne płaskorzeźby, inskrypcje, osiem kartuszy herbowych i dwa medaliony portretowe; pierwszy z głową rycerza Rumpolda w antycznym hełmie, a drugi z wizerunkiem jego żony w czepku z brokatu. Powyżej umieszczono dwie wstęgi. Pierwsza zawierała informację o fundatorze dworu, zaś druga miała religijne przesłanie. Kierując się dalej, goście wchodzili na niewielki dziedziniec, na którym ponoć właściciele mieli demonstrować swe rycerskie umiejętności. Podczas pokazów walk bronią obusieczną lub obuchową tłum gapiów usadawiał się pod otaczającymi dziedziniec ozdobnymi krużgankami podtrzymywanymi przez zdobione roślinną dekoracją jońskie kolumny, połączone szerokimi i półkolistymi archiwoltami. Pozostali udawali się na piętro, gdzie były trzy ganki z balustradami wzorowanymi sztuką włoskiego renesansu zamknięte murem kurtynowym z ozdobna balustradą. Pierwotnie dziedziniec był otwarty w kierunku wschodnim i ograniczony fosą, dopiero z czasem zamknięto go istniejącym do dzisiaj murem kurtynowym z ozdobną balustradą. Zewnętrzne piękno biło niemal z każdego miejsca. Wystarczyło zerknąć na zdobienia obramień okien i drzwi, wyposażone w rzadko spotykany na Śląsku rysunek wieńca laurowego, podobny do występującego na książęcym zamku w Brzegu. Uwagę przykuwały również balustrady ganku oraz położony na piętrze głównego skrzydła reliefowo dekorowany portal. Na koniec goście udawali się na spoczynek, gdzie czekała ich kolejna niespodzianka. Bogato wyposażone komnaty z zawieszonymi na ścianach obrazami, bogatymi zbiorami broni, zdobionymi tkaninami i meblami. Niektóre z pokojów w 1558 roku ozdobiono polichromią z dekoracją kwiatową, dziś niestety zachowaną fragmentarycznie. Po śmierci Rumpolda majątek przejęła jego córka Magdalena, która rezydencję wniosła w posagu, wychodząc za mąż za Kacpra von Schaffgotscha z zamku Chojnik i Gryf, wolnego pana na Żmigrodzie. Córkę Rumpolda złożono we Lwówku w pięknej kaplicy rodowej w kościele franciszkanów (wówczas jednej z najokazalszych na Śląsku), gdzie od kilkudziesięciu lat spoczywały zwłoki jego ojca, Krzysztofa von Talkenberga. W mauzoleum nie złożono zwłok Kaspra, albowiem ten zmarł w Snowidzy koło Jawora (1616) i tam też został pochowany. Płyty Magdaleny i Krzysztofa cudem przetrwały kolejne stulecia. Dzięki temu dziś w północnej ścianie sieni lwóweckiego ratusza możemy zobaczyć uwiecznioną w piaskowcu właścicielkę rezydencji w Płakowicach – Magdalenę von Schaffgotsch z domu Raussendorf (zm. 1605). Przez kolejne dekady pałac w Płakowicach przechodził rozmaite koleje losu. W czasach wojen napoleońskich podczas toczących się kilkaset metrów od zamku dwóch bitew (1813), miano zakopać kasę z pieniędzmi przeznaczonymi na żołd. Skarbu poszukiwano później wielokrotnie, ale za każdym razem bezskutecznie. W 1824 roku August Ludwig von Nostitz sprzedał pałac królewskiemu rządowi. Po opróżnieniu pomieszczeń z ozdobnych kominków, portali z kartuszami i innych kilkusetletnich dekoracji, obiekt został przeznaczony na Prowincjonalny Zakład Opiekuńczy. Niebawem renesansową rezydencję przemianowano na Zakład dla Umysłowo Chorych (1829). Kolejna zmiana nastąpiła w latach 1866–1870 podczas wojny prusko-austriackiej. Z płakowickiego Zakładu dla Nerwowo i Psychicznie Chorych zostali usunięci pacjenci, a pomieszczenia dawnego pałacu przeznaczono na wojskowy lazaret, w którym przebywali m.in. ranni i chorzy austriaccy żołnierze. Kilkadziesiąt lat później w pobliżu pałacu dobudowano pawilon dla chorych i kilka innych budynków. Na tajne polecenie wyższych władz III Rzeszy w płakowickim kompleksie szpitalnym miano prowadzić systematyczną eutanazję pacjentów. Po zakończeniu wojny w dawnym pałacu przez pewien czas kwaterowały sieroty wojenne z Grecji, Macedonii i Korei, a następnie batalion żołnierzy. Przez kilka kolejnych dekad majątek był w zasadzie nieużytkowany, co walnie przyczyniło się do pogorszenia jego stanu technicznego. Pod koniec lat 80. w odległej Australii Kenneth i Giselle Herweynen, otrzymawszy od Boga wizję i zadanie, postanowili wyruszyć do Europy celem znalezienia pierwszej bazy Objazdowej Misji Ewangelizacyjnej. Przemierzając jeden z krajów byłego Bloku Wschodniego, a dokładniej Polskę, znaleźli się w okolicy Lwówka Śl., gdzie zepsuł im się samochód. W trakcie jego dwutygodniowej naprawy oboje poczuli, że to nie przypadek. Podczas kolejnych tygodni Państwo Herweynen nawiązali współpracę z domem dziecka w Płakowicach. Wtedy właśnie jedno z nich zauważyło stary, zarośnięty pałac, gdzie spróbowano ulokować centrum religijno-szkoleniowo-rehabilitacyjne. Po upewnieniu się, że tak właśnie muszą postąpić na początku 1992 roku wzięli udział w przetargu. Wygrał go jednak pewien biznesmen z Warszawy, który miał plan utworzenia tu hotelu z kasynem. Kilka miesięcy później okazało się, że człowiek ten postanowił sprzedać pałac z powodu bankructwa. Ponieważ Państwo Herweynen nadal byli nim zainteresowani, po dopełnieniu procedur notarialnych w listopadzie 1992 roku kilkusetletnia nieruchomość stała się ich nowym domem zwanym odtąd Chrześcijańskim Ośrodkiem Elim. Bardzo drogie i pracochłonne roboty budowlane trwają tu nieustannie, co jednak nie przeszkadza w zwiedzaniu pałacu. Właściciele są bowiem otwarci na przyjmowanie w swym niezwykłym domu ludzi z całego świata, bez względu na ich pochodzenie, zasobność portfela czy wykształcenie. Szkoda tylko, że przybywający tu licznie turyści najczęściej nie zdają sobie sprawy, iż kilkusetletni pałac należy do nielicznego grona najwcześniejszych, a zarazem najpiękniejszych, największych i najlepiej zachowanych renesansowych siedzib rycerskich w Polsce.

Gospodarka | edytuj kod

Warzelnia Browaru Lwówek

Gospodarka Lwówka Śląskiego, zarówno przed, jak i po wojnie, opierała się głównie na rolnictwie. Poza rolnictwem spore znaczenie ma również drobna przedsiębiorczość, albowiem w okolicy miasta znajduje się niewiele dużych zakładów przemysłowych. W mieście występuje przemysł spożywczy, związany z materiałami budowlanymi, drzewny, odzieżowy i włókienniczy. W pobliżu Lwówka Śląskiego eksploatowane są złoża anhydrytu, kruszywa i kamieni budowlanych (głównie piaskowce). W mieście znajduje się też towarowy węzeł kolejowy[97].

Zakłady pracy | edytuj kod

Zlikwidowane zakłady | edytuj kod

Specjalna strefa ekonomiczna | edytuj kod

Dnia 22 lipca 2017 r. weszło w życie Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2017 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie kamiennogórskiej specjalnej strefy ekonomicznej. Rozporządzenie m.in. wskazuje na wydzielenie Podstrefy Lwówek Śląski jako części Kamiennogórskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej Małej Przedsiębiorczości. Podstrefa Lwówek Śląski obejmuje łącznie obszar o powierzchni 8,66 ha i jest w całości terenem niezabudowanym[100].

Handel wielkopowierzchniowy | edytuj kod

Transport | edytuj kod

Odległości ze Lwówka Śląskiego w linii prostej:

Transport drogowy | edytuj kod

Lwówek jest węzłem dróg wojewódzkich:

Struktura sieci drogowej Lwówka jest silnie zorientowana na centrum miasta, mając kształt promienisty.

W mieście funkcjonują przystanki komunikacji drogowej. Miejscowość obsługuje regularna linia PKS Tour Jelenia Góra (Jelenia Góra – Lwówek Śląski). Ponadto Lwówek Ślaski posiada bezpośrednie połączenia autobusowe m.in. z: Wrocławiem, Zieloną Górą, Bolesławcem, Złotoryją, Świeradowem-Zdrój.

Dworzec kolejowy

Transport kolejowy | edytuj kod

Lwówek Śląski posiada nieczynny dworzec kolejowy z 1885 roku.

Z Lwówka Śląskiego wychodzą linie kolejowe w kierunkach:

Ponadto istnieje nieczynny fragment linii kolejowej:

Ruch pasażerski na wszystkich liniach został zlikwidowany.

 Zobacz też: Lwówek Śląski (stacja kolejowa)Płakowice (przystanek kolejowy).

Miejski transport indywidualny | edytuj kod

Na terenie gminy zlokalizowane są trzy trasy rowerowe oraz dwie ścieżki rowerowe.We Lwówku Śląskim jest około 20[108] km tras i ścieżek rowerowych. W 2004 roku uruchomiono najnowszą ścieżkę rowerową prowadzącą aż do Pławnej. W mieście działają również firmy taksówkarskie.

Ścieżki i trasy rowerowe przebiegające przez miasto:

Ścieżka rowerowa w mieście – „pomarańczowa” – 2,9 km: Urząd Skarbowy → ul. Graniczna (przejazd kolejowy) → plac sportowy → przejazd kolejowy → śluza na Bobrze → ogródki działkowe → „ścieralnia” → ul.Wiejska /mostek/ Urząd Skarbowy;

Ścieżka rowerowa Lwówek Śląski – Pławna – 7,6 km Lwówek Śląski → MojeszPławna DolnaPławna ŚredniaPławna Górna;

Trasa rowerowa – „żółta” – 9,2 km Lwówek Śląski → Płóczki DolneMojesz → Lwówek Śląski;

Trasa rowerowa – „fioletowa” – 21,2 km Lwówek Śląski → MojeszDębowy GajSobotaPieszkówDworek → Lwówek Śląski;

Trasa rowerowa – „zielona” – 55,5 km Lwówek Śląski → MojeszDębowy GajSobotaBielankaZbylutówGaszówSkałaŻerkowiceRakowice MałeKotliskaNiwniceRadłówka → Lwówek Śląski;

Trasa rowerowa – czerwona – „Pętla Lwówecka” – 93 km Lwówek Śląski → RadłówkaNiwniceGradówekRząsinyUboczeGryfów ŚląskiWieżaBrzeziniecMirskRębiszówGrudzaJanicePopielówekLubomierzWojciechówRadomiceKleczaWleńBystrzycaPrzeździedzaGórczycaSobotaDębowy GajMojesz → Lwówek Śląski;

Euroregionalny Szlak Rowerowy ER-4 (Szlak Średniowiecznych Miast): GörlizZgorzelecPokrzywnikGronówSławnikowiceHenryków LubańskiRadogoszczUniegoszczLubańRadostów Średni → Radostów → MściszówNiwniceRadłówka → Lwówek Śląski → ZłotoryjaJaworWrocław;

Euroregionalny Szlak Rowerowy ER-6 – 122 km: LubawkaKamienna GóraMarciszówJanowice WielkieJelenia GóraSiedlęcinBarcinekPokrzywnikPilchowiceNielestnoCzernicaModrzewieWleńPrzeździedzaGórczycaSobotaDębowy Gaj → Lwówek Śląski → Rakowice WielkieRakowice MałeWłodzice MałeBolesławiec;

Euroregionalny Szlak Rowerowy ER-10 – 60 km: Lwówek Śląski → MojeszPławna DolnaPławna ŚredniaPławna GórnaLubomierzChmieleńMirskGiebułtówWolimierzJindřichovice pod SmrkemFrydlant[109].

Turystyka | edytuj kod

Biuro Informacji Turystycznej mieści się w Dolnym Rynku przy pl. Wolności 1.

Lwówek Śląski odwiedza rocznie ponad 4.500 turystów[110], a podczas Lwóweckiego Lata Agatowego w mieście może przebywać nawet 50 000 osób.

Miasto posiada kilka punktów widokowych zlokalizowanych w różnych miejscach, są to m.in.: Baszta Lubańska, Góra Okrąg, Wieża Ratuszowa, masyw skalny Szwajcaria Lwówecka.

Szlaki turystyczne przebiegające przez miasto:

Szlak Agatowy: Lwówek Śląski → Płóczki Dolne (jaskinie) → Płóczki Górne → Wzgórze Lipień (pola agatowe) → Szpitalna Góra → Lwówek Ślaski. Długość – 12,5 km;

Szlak Lwóweckich Form Skalnych: plac Wolności (Fontanna Sukienników) → ul.Browarna → ul.Brodatego → Góra Szpitalna → Panieńskie Skały → ul.Polna → Droga Wojewódzka nr 297 → ścieżka pieszo-rowerowa → Szwajcaria Lwówecka → Park Bucholec → Wzgórze Kombatantów. Długość – 6,6 km.

Szlak Pielgrzymkowy św. JakubaVia Regia: Brzeg → OławaWrocław → Środa ŚląskaLegnica → Legnickie Pole → Złotoryja → Lwówek Śląski → Lubań → Zgorzelec;

Via Regia przebiega następującymi ulicami Lwówka Śląskiego: ul.Płakowicka → ul.Złotoryjska → ul.Słoneczna → ul.Widokowa → ul.Złotoryjska → ul.Betleja → ul.Jaśkiewicza → ul.Sienkiewicza → Plac Wolności → ul.Orzeszkowej → ul.10. Dywizji → ul.Sobieskiego[111];

  • Szlak Tradycji Rzemieślniczych – Via Fabrilis:

BolesławiecTomaszów Bolesławiecki → Lwówek Śląski → LubańZgorzelecLubomierzWleńJelenia GóraKowaryKarpaczSzklarska PorębaPiechowiceHarrachovRokytnice nad JizerouPaseky nad JizerouVysoké nad JizerouPonikláJilemniceTrutnov (Voletiny) → Horní MaršovVrchlabí[112];

Trasa Nordic Walking – 4,2 km (59 min):

ul. Zamkowa → Góra Szpitalna → Panieńskie Skały → ul. Jaśkiewicza → Szwajcaria Lwówecka → ul. Graniczna → Panieńskie Skały → Góra Szpitalna[113]

Szlak Dolnośląskich Zamków i Pałaców[114][115]:

JaworWarmątowice SienkiewiczowskieLegnicaProchowiceLubinChocianówChojnówKliczkówGościszówSkała → Lwówek Śląski (Płakowice) → CzochaLeśnaRadomierzyceŚwiecieZapustaOlszyna DolnaRząsinyNagórzeLubomierz → Lubomierz → ProszówkaStara KamienicaRybnicaJelenia Góra (Sobieszów) → Jelenia Góra (Cieplice Śląskie-Zdrój) → Staniszów → Staniszów → Jelenia Góra → Wleń

Szlak żółty: Lwówek Śląski → RadłówkaNiwnice. Długość – 10 km;

Szlak żółty: Lwówek Śląski → Lwóweckie Skały → Dębowy Gajzamek LennoWleń. Długość 15 km;

Szlak zielony: Lwówek Śląski → Płóczki GórneNagórzeOleszna PodgórskaGryfów Śląski. Długość 18 km;

Szlak zielony: Lwówek Śląski → ChmielnoSkałaŻerkowiceWłodzice Wielkie. Długość 15 km;

Szlak niebieski: Lwówek Śląski → DworekBielankazamek Grodziec. Długość 21 km;

Szlak czarny: Lwówek Śląski → Płóczki Dolne (jaskinie) → Gradówek (Pirszyn) → Rząsiny. Długość 11 km[116].

Kultura i rozrywka | edytuj kod

Lwówecki Ośrodek Kultury

Lwówecki Ośrodek Kultury | edytuj kod

Lwówecki Ośrodek Kultury (LOK) jest instytucją działającą na terenie miasta. Siedziba mieści się przy ul. Przyjaciół Żołnierza 5. Lwówecki Ośrodek Kultury jest instytucją, która prowadzi wiele imprez kulturalnych, rozrywkowych i oświatowych na terenie miasta. Angażuje w życie kulturalne samych mieszkańców, oferując zajęcia stałe prowadzone przez wyspecjalizowane osoby. Wielu lwówczan może się aktywnie włączyć w animację życia kulturalnego miasta, poprzez uczestnictwo w różnego rodzaju zajęciach plastycznych, muzycznych, tanecznych, rozrywkowych.

W budynku Lwóweckiego Domu Kultury mieszczą się m.in.:

  • Kino LOK;
  • Galeria Sztuki Kla-Tka;
  • Szkoła Tańca Vega;
  • Sala Muzyczna;
  • Szkoła Rysunku.

Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna w Lwówku Śląskim | edytuj kod

Biblioteka zapewnia obsługę biblioteczną mieszkańców gminy. Rozwija i zaspokaja potrzeby czytelnicze i informacyjne mieszkańców, upowszechnia wiedzę i sprzyja rozwojowi kultury. Przy bibliotece działa Dyskusyjny Klub Książki, ponadto organizowane są różnego rodzaju wystawy, a także konkursy[117].

Filie Powiatowej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Lwówku Śląskim:

Filia Powiatowej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Lwówku Śląskim nr 2 w Gradówku oraz filia nr 5 w Radłówce z powodu niewielkiej ilości czytelników, a także braku wystarczjącyhc funduszy decyzją rady gminy zostały zlikwidowane.

Organizacje pozarządowe | edytuj kod

  • Dolnośląskie Stowarzyszenie Sportów Wodnych Chmura;
  • Fundacja Nasz Szpital;
  • Fundacja Pomocy Niepełnosprawnym Płakowice;
  • Fundacja Rozwoju Dzieci „Razem”;
  • Gminna Spółdzielnia „Samopomoc Chłopska” w Lwówku Śląskim;
  • „Lwówecka” Spółdzielnia Mieszkaniowa;
  • Lwówecki Klub Strzelecko-Kolekcjonerski;
  • Lwóweckie Towarzystwo Regionalne;
  • Lwóweckie Towarzystwo Wędkarskie;
  • Klub Wspinaczkowo-Rowerowy „Leo”;
  • Ochotnicza Straż Pożarna w Chmielnie;
  • Ochotnicza Straż Pożarna w Kotliskach;
  • Ochotnicza Straż Pożarna w Niwnicach;
  • Ochotnicza Straż Pożarna w Płóczkach Górnych;
  • Ochotnicza Straż Pożarna w Sobocie;
  • Ochotnicza Straż Pożarna w Zbylutowie;
  • Ochotnicza Straż Pożarna we Włodzicach Wielkich;
  • Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Autonomia” Pracowników Kopalni Gipsu i Anhydrytu „Nowy Ląd” Spółka z Ograniczoną Odpowiedzialnością w Niwnicach;
  • Oddział PTTK „Ziemi Lwóweckiej” w Lwówku Śląskim;
  • Polski Związek Emerytów, Rencistów i Inwalidów;
  • Powiatowe Stowarzyszenie Inicjatyw Gospodarczych w Lwówku Śląskim;
  • Powiatowe Zrzeszenie Ludowe Zespoły Sportowe w Lwówku Śląskim;
  • Powiatowy Szkolny Związek Sportowy w Lwówku Śląskim;
  • Samorządowe Stowarzyszenie na Rzecz Ochrony i Odbudowy Kolei Na Dolnym Śląsku;
  • Spółdzielnia Rzemieślnicza Usług i Wyrobów Różnych;
  • Stowarzyszenie Absolwentów i Przyjaciół Liceum Ogólnokształcącego Imienia Henryka Brodatego we Lwówku Śląskim;
  • Stowarzyszenie Artystyczne „Artyści Dla Powiatu Lwóweckiego”;
  • Stowarzyszenie Kupców Lwóweckich;
  • Stowarzyszenie „Lower Sielsia Country Life”;
  • Stowarzyszenie Maltanowo;
  • Stowarzyszenie Motocyklistów „Leopolis Bikers”;
  • Stowarzyszenie na Rzecz Oświaty w Powiecie Lwóweckim;
  • Stowarzyszenie „Nasz Dworek”;
  • Stowarzyszenie Przedszkole Naszych Dzieci;
  • Stowarzyszenie Przyjaciół Szkoły „Jedenastka”;
  • Stowarzyszenie na Rzecz Ofiar Wypadków Drogowych „Pomoc” w Lwówku Śląskim;
  • Stowarzyszenie na Rzecz Osób Niepełnosprawnych, Bezdomnych i Zagrożonych Patologiami Społecznymi „Moje Miejsce”;
  • Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Społecznego Oraz Integracji Europejskiej;
  • Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Wsi;
  • Stowarzyszenie na Rzecz Szkół Wiejskich w Gminie Lwówek Śląski;
  • Stowarzyszenie „Nasza Gmina Lwówek Śląski”;
  • Stowarzyszenie „Nowoczesna Wieś”;
  • Stowarzyszenie Rozwoju Wsi Włodzice;
  • Stowarzyszenie Sołtysów Gminy Lwówek Śląski „Nasza Wieś”;
  • Stowarzyszenie „Srebrna Dolina”;
  • Stowarzyszenie „ZSET – Nasza Szkoła”;
  • Związek Leśników Polskich w Rzeczypospolitej Polskiej Organizacja Zakładowa w Nadleśnictwie;
  • Związek Sybiraków;
  • Związek Zawodowy Pracowników Samorządowych Powiatu Lwóweckiego[119].

Imprezy[120] | edytuj kod

Każdego roku w drugi weekend lipca w mieście odbywa się Lwóweckie Lato Agatowe.

Artyści z Lwówka Śląskiego | edytuj kod

Agat z Lwóweckiego Lata Agatowego

Muzea | edytuj kod

We Lwówku Śląskim znajduje się dwa znaczące obiekty muzealne:

Kina | edytuj kod

We Lwówku Śląskim znajduje się obecnie jedno działające kino w Lwóweckim Domu Kultury:

  • Kino „Lok” (ul. Przyjaciół Żołnierza 5).

Ponadto w mieście istnieje budynek po zlikwidowanym kinie „Bajka”:

Kąpieliska | edytuj kod

Baseny:

  • Ośrodek Sportu i Rekreacji (ul. Betleja 8).

Kąpieliska odkryte, niestrzeżone działające sezonowo:

  • Kąpielisko „Żwirownia” (Rakowice Wielkie);
  • Kąpielisko „Tama” na rzece Bóbr (ul. Rybna 15).

Edukacja | edytuj kod

Zegar słoneczny na elewacji zespołu szkół ogólnokształcących i zawodowych

Historia szkolnictwa we Lwówku Śląskim w latach 1945–1958 | edytuj kod

Koniec drugiej wojny światowej zastał Lwówek Śląski w znacznej części zniszczony. Miasto wyzwolone 16-17 II 1945 r. ostatecznie zostało zajęte przez wojska radzieckie 8-9 V. W ciągu kilkunastu następnych tygodni została utworzona polska administracja. Powstanie Komendy Milicji Obywatelskiej i Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego zachęcało do osadnictwa. Dla przybywających, oprócz służby zdrowia, zaczęto organizować pierwsze sklepy i zakłady. Przybywali tu zarówno repatrianci z województw centralnych, jak i dawnych kresów wschodnich. Lwówek Śl. i jego okolice przekazano głównie na zasiedlanie przez żołnierzy i ich rodziny, w szybkim czasie dał się odczuć deficyt różnych profesji. Dlatego wśród przybywających tu cywilów, pierwszeństwo mieli ci rzemieślnicy, których najbardziej brakowało. Pilnie poszukiwano urzędników, księży oraz nauczycieli.

W takich warunkach we Lwówku Śl. rodziła się powojenna szkoła. Działania te zgodne były z polityką kształtującego się polskiego rządu, który widział w rozwoju szkolnictwa integrację mieszkańców oraz odrodzenia polskości na Dolnym Śląsku.

W oparciu o uprawnienia Wydziału Oświaty na Okręg Administracyjny Dolnego Śląska (z dnia 10 lipca 1945 r.) rozpoczęto organizację szkolnictwa na terenie powiatu lwóweckiego. Pełnomocnik z Jeleniej Góry Wojciech Tabaka i Jeleniogórski Inspektor Szkolny Bronisław Piórkowski polecili burmistrzowi zabezpieczenie budynków szkolnych, pomocy naukowych i mieszkań dla nauczycieli. Zalecali, by dnia 1 września 1945 r., a nawet wcześniej otworzyć szkoły. Dla zachęcenia osadzania się w okolicy nauczycieli, sugerowano nadawanie każdemu nauczycielowi po 2 ha ziemi i inwentarz żywy. Trudność pojawiała się jednak, gdy pedagodzy chcieli jako miejsce zamieszkania wybrać miasto.

Tworzenie sieci szkół i powiększająca się ilość nauczycieli wymusiła w Starostwie utworzenie Referat Oświaty i Szkolnictwa zwanego Inspektoratem. Pierwszym Inspektorem Szkolnym na terenie powiatu lwóweckiego został Albin Ratajski. Tymczasem przebywająca w mieście od sierpnia 1945 r. nauczycielka Henryka Szpak, po uzyskaniu zgody Inspektora Szkolnego rozpoczęła zapisy dzieci do szkoły. W tym celu spotykała się z osadnikami i repatriantami, odwiedzała nieliczne lwóweckie urzędy, instytucje oraz domy prywatne, zachęcając rodziców by ich pociechy rozpoczęły lub kontynuowały edukację. Kilka dni później, na początku września przybyła do Lwówka Śl. wieloletnia nauczycielka Helena Pielarska, która szybko włączyła się w organizowanie lwóweckiej szkoły.

Dzięki wysiłkom i ogromnej pracy tych trzech osób w dniu 8 września 1945 r. odbyły się pierwsze (nieoficjalne) zajęcia w lwóweckiej szkole. Do dwóch klas łączonych uczęszczało w sumie 28 uczniów. Stąd w klasie od I – IV oraz V – VII było zapisanych po kilkanaście osób. Lekcje odbywały się w dwóch przywróconych do użytku salach, znajdujących się na parterze w północnej części budynku (obecnie szkoła średnia – Zespół Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących).

Helena Pielarska tak wspominała pierwsze dni:

17 października 1945 r. pierwszym kierownikiem szkoły został podporucznik Kazimierz Banach. W szkole prowadził zajęcia z fizyki, chemii, wychowania fizycznego, a także dyrygował chórem szkolnym. Henryka Szpakówna nauczała języka polskiego, natomiast Helena Pielarska geografii i historii. W listopadzie 1945 r. zmienił się Inspektor Szkolny, został nim po Bolesław Błaszczyński. Był on głównym inicjatorem uroczystego (oficjalnego) otwarcia lwóweckiej szkoły podstawowej. W tym celu został powołany Komitet Organizacyjny, który wyznaczył datę zjazdu na 20 grudnia 1945 r. Uroczystemu spotkaniu przewodniczył Pełnomocnik Rządu Zygmunt Mościcki. W trakcie spotkania ustalono, że pierwsza szkoła podstawowa we Lwówku będzie nosiła imię „Dzieci Piastów”. Po zakończeniu spotkania dla uczestników ksiądz Loszke odprawił uroczyste nabożeństwo. Po mszy udano się w kierunku budynku, gdzie w wyremontowanej specjalnie na tę uroczystość auli, na honorowej ścianie umieszczono wizerunek orła białego a obok słowa Juliusza Słowackiego:

To wielkie wydarzenie dla Lwówka Śl. zostało opisane w „Pionierze” (1946, nr 3), jednej z pierwszych i najpopularniejszych gazet, jakie ukazywały się na Dolnym Śląsku. Tytuł artykułu brzmiał „Jeszcze jedna polska szkoła na Dolnym Śląsku”, a zapisano w nim m.in.: Dnia 20 XII 1945 r. odbyło się (...) uroczyste otwarcie publicznej szkoły powszechnej im. Dzieci Piastów. W uroczystościach tych wzięły udział organizacje społeczne”. Początkowo szkoła funkcjonowała bez wody i prądu. Brakowało podręczników, programów i bibliotek. Czasami w szkole był jeden podręcznik, często więc teksty przepisywano na taką ilość kartek, by starczyło dla każdego ucznia. Nauczyciele starali się zdobywać podręczniki i inne środki dydaktyczne na własną rękę np. prosząc o nie znajomych lub oddając własne zbiory. Helena Pielarska zapisała we wspomnieniach:

Innym sposobem zdobywania funduszy na zakup niezbędnych rzeczy a przede wszystkim książek, było organizowanie zabaw, imprez kulturalno – rozrywkowych, przedstawień amatorskich, z których dochód przeznaczano właśnie na cele szkoły. Korzystano także ze zbiórek Komitetów Rodzicielskich oraz z pomocy instytucji i przedsiębiorstw.

Pomoce szkolne i mapy wykonywali także uczniowie, którzy poświęcali swój czas również na porządkowanie budynku szkoły. Zdarzało się, że pod nadzorem rzemieślników wykonywali także instalacje elektryczne i wodne. Chcąc uczęszczać do szkoły, uczniowie pieszo często pokonywali duże odległości, nawet ponad 4 kilometry.

Te trudne chwile tak o to opisała Helena Pielarska:

Mimo dużych trudności nauczyciele pracowali po kilkanaście godzin. Często zajęcia prowadzili po osiem godzin dziennie, a po lekcjach pomagali dzieciom słabszym w nauce. Wspólnie z uczniami czytali obowiązujące lektury. Dzięki ogromnemu poświęceniu i ich pracy w ciągu kilku lat we Lwówku Śl. zakończył się główny etap państwowej „walki z analfabetyzmem”.

Na konferencji nauczyciel powiatu w dniu 15 kwietnia 1946 r. powołano Oddział Powiatowego Związku Nauczycielstwa Polskiego (ZNP) z siedzibą w budynku władz powiatowych (dawny pałac Hohenzollernów – dziś budynek Urzędu Gminy i Miasta Lwówek Śląski oraz Starostwa Powiatowego). Później Oddział ZNP miał swoją siedzibę w domu przy ul. Marszałka Roli – Żymierskiego.

Sprawozdanie z działalności za lata 1945–1946 wykazało na dzień 1 września 1946 r. łącznie 92 członków, w tym 32 z Lwówka Śl. Według stanu na dzień 1 października 1946 r. liczba nauczycieli w ZNP wynosiła już 101 osób. Do ZNP wstępowało się wówczas na zasadzie dobrowolności, dlatego nie wszyscy nauczyciele byli jego członkami.

Od początku działalności głównym zadaniem ZNP było organizowanie pomocy dla nauczycieli niekwalifikowanych. W latach 40’tych w wielu szkołach pedagogami zostawali zdemobilizowani żołnierze lub żony oficerów. Na ogólną liczbę 101 pedagogów – 30 (29, 7%) nie posiadało pełnych kwalifikacji. Dlatego zaczęto urządzać dokształcające konferencje rejonowe w trakcie, których odbywały się lekcje pokazowe z różnych przedmiotów. Ponadto odczytywano referaty z zakresu metodyki nauczania oraz zapoznawano uczestników z programami nauczania i sposobami i realizacji. W roku szkolnym 1946/1947 i w pierwszym półroczu 1948 r. zorganizowanych zostało 14 takich spotkań, na których odczytano 14 referatów oraz przeprowadzono 12 lekcji pokazowych.

Tymczasem w kwietniu 1946 r. w lwóweckiej szkole siedmioklasowej pracowało 9 nauczycieli, a uczyło się 187 uczniów. Funkcjonowało też 12 sal lekcyjnych. Z powodu braków etatowych, zdarzało się, iż zatrudnieni nauczyciele mieli nawet do 12 godzin nadliczbowych tygodniowo. Szukający oszczędności Inspektor Szkolny z czasem unikał przydzielania wszystkich godzin nadliczbowych, co odbijało się nie tylko na wyjątkowo niskich pensjach nauczycieli, lecz także na możliwości dodatkowej edukacji uczniów.

Sytuacji nie poprawiło przyznanie nauczycielom od 1 stycznia 1946 r. dodatku mieszkaniowego w wysokości 28 zł miesięcznie. Dodatkowym problemem okazywało się sprawne przekazanie całych poborów. Listy płac dla nauczycieli powiatu lwóweckiego sporządzano, bowiem w Kuratorium. W efekcie nader często wkradały się tam różne błędy. W listopadzie 1946 r. w wyniku takiej pomyłki Kuratorium nie wypłaciło poborów za 1, 2 lub 3 miesiące dla 19 nauczycieli. Zdarzało się, że na listach płac przysyłanych do Lwówka były nazwiska nauczycieli nigdy tu nie zatrudnionych. Dlatego z końcem roku na prośbę Inspektora Szkolnego Bogusława Błaszczyńskiego Kuratorium wydało zgodę, aby listy płac sporządzano według ustalonych przez Inspektorat pięciu rejonów płatniczych. Płatnikiem rejonu lwóweckiego został wspomniany pierwszy kierownik szkoły podstawowej – Kazimierz Banach.

W 1947 r. Szkołę Powszechną im. „Dzieci Piastów” opuściło pierwszych kilkunastu absolwentów. Następne lata przyniosły ze sobą zwiększoną liczbę kończących tę szkołę. Wynikało to przede wszystkim ze stale zwiększającej się liczby osadników. Dla nich też w budynku szkoły zorganizowano prywatne gimnazjum oraz kursy dla dorosłych.

Wynikiem starań kierownictwa szkoły i Komitetu Rodzicielskiego budynek szkolny został przywrócony do przyzwoitego stanu. Do roku 1948 r. wyremontowano dach, poprawiono tynki oraz usprawniono urządzenia wodociągowo – kanalizacyjne.

Z powodu wzrastającej liczby uczniów w roku szkolnym 1951/1952 zdecydowano się kilka klas przenieść do „budynku zastępczego”. Był nim stary klasztor pofranciszkański przy ul. Szkolnej, zwany popularnie „babką”. W ciągu kolejnych dwóch lat prowadzono remont budynku, by zaadoptować go do nauczania. W 1954r. przeniesiono tam resztę klas szkoły podstawowej. Tymczasem pozostałe w starym budynku prywatne gimnazjum, przekształcono w państwową szkołę średnią.

Budynek poklasztorny był dość ciasny i wymagał ciągłych remontów. Początkowo Inspektor Oświaty nie odmawiał pieniędzy i w sumie zainwestował 0,5 miliona złotych. Niestety naprawy przeprowadzone przez miejscowe przedsiębiorstwo nie przyniosły oczekiwanych efektów i już w 1956 r. zaczął odpadać tynk w dalszej części budynku. W wyniku postępujących zniszczeń szkoła musiała zrezygnować z auli i sali gimnastycznej.

Ponieważ nadal zwiększała się liczba dzieci, zaczęło robić się coraz ciaśniej. Konsekwencją tego była potrzeba zaadoptowania kolejnego obiektu. Została nim położona przy Alei Wojska Polskiego Spółdzielnia, zwana „budynkiem po szewcach” (dziś wchodzi w skład obiektów Szkoły Podstawowej nr 2). Dzięki temu szkoła zyskała dodatkowe sale lekcyjne, co chwilowo usunęło problem dwuzmianowości. Nadal jednak pozostała kwestia położenia w znacznej odległości od siebie dwóch budynków jednej szkoły.

Kolejne lata powojennego wyżu wymusiły ponowne wprowadzenie zajęć na dwie zmiany. Ten trudny stan postawiono rozwiązać w zupełnie inny sposób. Po uzyskaniu zezwolenia na budowę nowej szkoły, wiosną 1958 r. po zatwierdzeniu projektu 11 – izbowej szkoły wraz z salą gimnastyczną i innymi pomieszczeniami, Jeleniogórskie Przedsiębiorstwo Budownictwa Terenowego rozpoczęło prace budowlane. Jesienią tego samego roku do budowy nowej szkoły przyłączył się Komitet Rodzicielski, który powołał Społeczny Komitet Budowy Szkoły. W międzyczasie decyzją Krajowego Społecznego Funduszu Budowy Szkół, lwówecka szkoła została wciągnięta na listę Szkół 1000 – lecia.

Ukończona w 1959 r. początkowo funkcjonowała z imieniem „Dzieci Piastów” (świadczą o tym m.in. zachowane pieczęcie na szkolnych dokumentach). Dla rozróżnienia z „babką”, szybko wprowadzono oznaczenie nr 2. Kolejnym etapem było nadanie w 1963 r. szkole imienia „Bohaterów 10-tej Sudeckiej Dywizji Piechoty”.

Ponieważ Szkoła Podstawowa nr 1, nosząca imię „Dzieci Piastów” nadal posiadała nieodpowiedni budynek do prowadzenia zajęć, zdecydowano się w północno-zachodniej części miasta wybudować nowy. W 1964 r. ukończono prace, a młodzież mogła opuścić kilkusetletnie mury „babki”.

Obecnie w budynku SP nr 1 mieści się lwóweckie gimnazjum im. Jana Pawła II. Ponieważ szkołę im „Dzieci Piastów” rozwiązano przed kilku laty, dziś we Lwówku znajduje się tylko SP nr 2 oraz SP nr 3 (położona w dawnych Płakowicach)[127].

Ośrodek dla sierot z Korei | edytuj kod

Wszystko zaczęło się w dniu 31 maja 1951 roku, kiedy to północnokoreański minister kultury i propagandy Cho Czon Suk w swoim przemówieniu zwrócił się do krajów obozu socjalistycznego z prośbą o pomoc dla koreańskich dzieci w tym w szczególności sierot. Do Polski największa grupa w liczbie 1270 osób dotarła na Dolny Śląsk w 1953 roku, już po zakończeniu wojny. Docelowym miejscem stała się miejscowość Płakowice koło Lwówka Śląskiego. Priorytetowe znaczenie miał fakt, że wieś leżała z dala od szlaków drogowych i kolejowych i była wtedy mało znana i uczęszczana.

Dla koreańskich dzieci przeznaczono poniemiecki kompleks szpitala psychiatrycznego. W sumie było to 13 domów dziecka, szpital dziecięcy, ambulatorium, budynki dyrekcji, księgowość, magazyny, stołówki i mieszkania oraz naturalnie szkoła. Obsługa ze strony polskiej obejmowała 600 osób (kucharki, sprzątaczki, nauczyciele, wychowawcy, lekarze, pielęgniarki). Dzieci z Korei pochodziły z rejonów po obu stronach granicznego, 38 równoleżnika. Akcja z dziećmi z Korei trwała przez 6 lat by nagle zakończyć się w 1959 roku.

W tym czasie dzieci były pod stałą opieką koreańskich wychowawców dbających o ich ideologiczny kręgosłup. Do dziś są osoby w KRLD władające językiem polskim, którego nauczyły się u nas na Dolnym Śląsku, w tym sam szef Towarzystwa Przyjaciół Polski w Korei. Jedna z dziewczynek, która zmarła w Polsce pochowana jest na wrocławskim cmentarzu Osobowickim.

Placówki oświatowe w Lwówku Śląskim | edytuj kod

Media | edytuj kod

Stacje telewizyjne, portale internetowe, gazety i czasopisma stanowiące lokalne media docierają do blisko 50 000 mieszkańców gmin: Gryfów Śląski, Lubomierz, Lwówek Śląski, Mirsk i Wleń.

Lwówek Śląski w filmie | edytuj kod

Produkcje filmowe mające miejsce w Lwówku Śląskim:

Produkcje filmowe wzmiankujące o Lwówku Śląskim:

Religia | edytuj kod

Wnętrze Kościoła św. Franciszka z Asyżu Ołtarz w Kościele Wniebowzięcia NMP

Od czasu włączenia Lwówka Śląskiego do Państwa polskiego po II wojnie światowej największą grupą wyznaniową są katolicy. Konsekwentnie, najwięcej świątyń chrześcijańskich należy do diecezji legnickiej obrządku łacińskiego.

Obecność kilku grup religijnych jest rezultatem złożonej przeszłości miasta, w której Lwówek zamieszkiwały przeróżne grupy wyznaniowe. Wszystkie grupy pozostawiły po sobie nie tylko kulturę, ale także wiarę.

Kościoły i związki wyznaniowe | edytuj kod

Na terenie miasta działalność religijną prowadzą następujące kościoły:

Nekropolie | edytuj kod

Cmentarz Żołnierzy Radzieckich  Zobacz też: Cmentarz żydowski w Lwówku Śląskim.

Ekologia | edytuj kod

Wieża ciśnień z 1920 roku

Gospodarka wodna | edytuj kod

Zwodociągowanie Gminy Lwówek Śląski wynosi 87,4%[151]. Na 240,37 km² powierzchni Gminy przypada 148,5 km sieci wodociągowej. Na terenie Gminy działa łącznie 7 ujęć wody, 17 pompowni oraz 5 zbiorników retencyjnych. W systemie tym wyróżniamy siedem niezależnych podsystemów:

  • podsystem „SUW Płakowice”,
  • podsystem „Rakowice Wielkie”,
  • podsystem „Rakowice Małe”,
  • podsystem „SUW Lwówek Śląski”,
  • podsystem „SUW Sobota”,
  • podsystem „Ujęcie Gradówek”,
  • podsystem „Ujęcie Radomiłowice”[152].

Gospodarka ściekowa | edytuj kod

Według danych z 2013 r. 68% mieszkańców gminy jest podłączonych do sieci kanalizacyjnej. Liczba oczyszczalni ścieków w gminie w 2013 r. wyniosła 2 Liczba ludności korzystającej z oczyszczalni ścieków w gminie wyniosła 12 000.

Gospodarka odpadami | edytuj kod

Na terenie miasta i gminy prowadzona jest selektywna zbiórka odpadów. Wysypisko śmieci znajduje się w przyległej do miasta wsi – Płóczkach Dolnych.

Sport | edytuj kod

W Lwówku Śląskim istnieje kilka klubów sportowych jednak największymi są „Czarni” i „Piast”. Najpopularniejszym klubem sportowym jest LKS Czarni Lwówek Śląski. Obecnie klub piłkarski LKS Czarni Lwówek Śląski występuje w V lidze[153]. Od 13 października 2005 roku klub uzyskał status organizacji pożytku publicznego.


Czarni Lwówek | edytuj kod

 Osobny artykuł: LKS Czarni Lwówek Śląski.
Rok założenia
1946

Nazwy | edytuj kod

  • 1946 – 1947 – Robotniczy Klub Sportowy „Czarni”;
  • 1948 – 1949 – Zakładowy Klub Sportowy „Browar”;
  • 1950 – 1951 – Klub Sportowy „Gwardia”;
  • 1951 – 1954 – Klub Sportowy „Spójnia”;
  • 1955 – 1956 – Klub Sportowy „Sparta”;
  • 1957 – 1964 – Robotniczy Klub Sportowy „Czarni”;
  • 1965 – 1967 – Lwówecki Klub Sportowy „Skalnik”;
  • 1968 – 1969 – Międzyzakładowy Klub Sportowy „Czarni”;
  • 1970 – 1985 – Międzyzakładowy Ludowy Klub Sportowy „Czarni”;
  • 1986 – 1993 – Międzyzakładowy Klub Sportowy „Czarni”;
  • od 1994 – Lwówecki Klub Sportowy „Czarni”.
Barwy
żółto-zielone
Stadion
przy ul.Kościuszki 3 ok. 1000 miejsc stojących, 200 siedzących

Obiekty sportowe we Lwówku Śląskim | edytuj kod

  • Stadion Miejski (Piłka Nożna, Lekkoatletyka) ok. 1000 miejsc stojących, 200 siedzących – ul.Kościuszki 3
  • Hala Sportowa przy Szkole Podstawowej nr 2 (Tenis, siatkówka, Koszykówka, Piłka ręczna, Futsal, ponadto siłownia i sauna[154]) – al. Wojska Polskiego 1
  • Hala Sportowa przy Zespole Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych (siatkówka, Koszykówka, Piłka ręczna, Futsal) – ul. Brodatego 1
  • Hala Sportowa przy Gimnazjum im. Jana Pawła II – ul. Jana Pawła II 35
  • Basen Miejski – przy ul. Betleja – nieczynny
  • Boiska Orlik przy al. Wojska Polskiego 1 i Pałacowej 1 (Płakowice)
  • Stadion lekkoatletyczny przy ul. Jana Pawła II 35 wybudowany w ramach programu „Dolny Śląsk dla Królowej Sportu”
  • Boisko przy Szkole Podstawowej nr 3 – ul. Pałacowa 11 (Płakowice)
  • Siłownia Zewnętrzna[155] przy Zespole Placówek Edukacyjno-Wychowawczych – ul. Parkowa 3 (Płakowice)

Bezpieczeństwo publiczne | edytuj kod

Służba zdrowia | edytuj kod

Lwówek Śląski posiada kilka szpitali, przychodni i ośrodków zdrowia:

Policja | edytuj kod

We Lwówku Śląskim mieści się Powiatowa Komenda Policji, która znajduje się przy ul. Jana Pawła II 12.

Prokuratura Rejonowa we Lwówku Śląskim | edytuj kod

We Lwówku Śląskim mieści się Prokuratura Rejonowa w Lwówku Śląskim, która znajduje się przy ul. Obrońców Pokoju 1.

Straż pożarna | edytuj kod

We Lwówku Śląskim mieści się Powiatowa Komenda Straży Pożarnej, która znajduje się przy ul. Sikorskiego 2. Przed budynkiem znajduje się pomnik św. Floriana – patrona strażaków.

Ponadto w okolicznych miejscowościach znajdują się komendy ochotniczej straży pożarnej:

Współpraca między miastami | edytuj kod

Powojenny, niemiecki znaczek pocztowy przedstawiający wnętrze lwóweckiego ratusza

Miasta partnerskie | edytuj kod

Ludzie | edytuj kod

Honorowi i zasłużeni obywatele Lwówka Śląskiego | edytuj kod

W 2017 roku tytuł Honorowego Obywatela Lwówka Śląskiego zastąpiono tytułem Zasłużonego dla Gminy i Miasta Lwówek Śląski[161]. Tytuł ten jest wręczany pojedynczym osobom, jak i instytucjom. Oprócz tytułu nominowani otrzymują również piaskowcową statuetkę przedstawiającą Lwóweckiego Lwa wzorowanego na herbie miejskim.

Znani Lwówczanie | edytuj kod

Ludzie związani z miastem | edytuj kod

Sławne osobistości w Lwówku Śląskim | edytuj kod

Hymn Lwówka Śląskiego | edytuj kod

Ratusz w Lwówku Śląskim – niemy świadek wielu wydarzeń historycznych w mieście Mury obronne, które na przestrzeni wieków odegrały istotną rolę w kwestii bezpieczeństwa mieszkańców  Osobny artykuł: Hejnał Lwówecki. Rzeka Bóbr – ważny czynnik we wczesnych etapach rozwoju miasta

Autorami Hymnu Lwówka Śląskiego są Henryk Swolkień (muzyka) i Zdzisława Milczarek (słowa)[235]. Hymn Lwówka Śląskiego składa się z trzech czterowersowych zwrotek, z czego każde dwa ostatnie wersy w każdej zwrotce śpiewane są po dwa razy. Refren hymnu po każdej zwrotce różni się śpiewanymi słowami, jednak melodia dla każdego refrenu pozostaje taka sama. Każdy refren jest czterowersowy i zawsze jest śpiewany dwukrotnie. W hymnie Lwówka Śląskiego są wzmiankowane miejsca ważne dla miasta: ratusz w Lwówku Śląskim, mury obronne Lwówka Śląskiego, rzeka Odra i rzeka Bóbr (dopływ Odry).

Rzeka Odra w Krośnie Odrzańskim – miejscu złączenia się Odry i Bobru

Uwagi | edytuj kod

  1. prawdopodobnie symbolizujący rzekę Bóbr

Przypisy | edytuj kod

  1. Lwówek Śląski: Złoto na Królewskiej Drodze | Nasze Miasto, dolnoslaskie.naszemiasto.pl [dostęp 2019-12-03]  (pol.).
  2. Lwówek Śląski - historia, atrakcje, zabytki, browar i piwo - Podróże, podroze.onet.pl [dostęp 2019-12-03]  (pol.).
  3. Ludność Polski w XX wieku Population of Poland in the 20th century - Digital Repository of Scientific Institutes, rcin.org.pl [dostęp 2019-12-03] .
  4. GUS - Bank Danych Lokalnych, bdl.stat.gov.pl [dostęp 2019-12-03] .
  5. [1].
  6. a b Heinrich Adamy: Die Schlesischen Ortsnamen ihre entstechung und bedeutung. Breslau: Verlag von Priebotsch’s Buchhandlung, 1888, s. 9.
  7. a b Lwow w "Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego" Tom V, s. 554.
  8. Dz.U. 1945 nr 33, poz. 196.
  9. Ratusz (Rathaus), Lwówek Śląski - 1886 rok, stare zdjęcia, lwowek_slaski.fotopolska.eu [dostęp 2019-09-07] .
  10. Jawor, Lwówek Šlaski - 7.4. 2019 – akape – album na Rajčeti, akape.rajce.idnes.cz [dostęp 2019-06-28]  (cz.).
  11. Mobile Computers GrzegorzM.C.G. Bielak Mobile Computers GrzegorzM.C.G., Lwówek Śląski > Centrum Informacji Turystycznej, cit.gryfow.pl [dostęp 2018-02-26] .
  12. CONCEPTC. Intermedia CONCEPTC., Portal, lla.lwowekslaski.pl [dostęp 2017-07-16]  (pol.).
  13. Lwówek Śląski - Encyklopedia PWN - źródło wiarygodnej i rzetelnej wiedzy, encyklopedia.pwn.pl [dostęp 2019-05-04]  (pol.).
  14. Informatyk 2, WROCŁAW – EUROPEJSKA STOLICA KULTURY, lwowekslaski.pl [dostęp 2018-03-13]  (pol.).
  15. MałgorzataM. Matuszewska MałgorzataM., Europejska Stolica Kultury to także święto Dolnego Śląska, „Gazetawroclawska.pl” [dostęp 2018-03-13]  (pol.).
  16. Czytanie miasta... Lwówka Śląskiego – Nasze Sudety, naszesudety.pl [dostęp 2018-03-13]  (pol.).
  17. Wyniki badań bieżących - Baza Demografia - Główny Urząd Statystyczny, demografia.stat.gov.pl [dostęp 2019-07-04] .
  18. POLSKA – Nawigator turystyczny, TomaszT. Kaliński, wyd. Wyd. 4, Warszawa: Carta blanca, 2009, ISBN 978-83-61444-46-6, OCLC 460867887 .
  19. Pruski dokument z roku 1750 ustalający urzędowe opłaty na Śląsku – „Wznowione powszechne taxae-stolae sporządzenie, Dla samowładnego Xięstwa Sląska, Podług ktorego tak Auszpurskiey Konfessyi iak Katoliccy Fararze, Kaznodzieie i Kuratusowie Zachowywać się powinni. Sub Dato z Berlina, d. 8. Augusti 1750”.
  20. Matthäusa Meriana, „Topographia Bohemiae, Moraviae et Silesiae”, Frankfurt am Main 1650.
  21. „Wznowione powszechne taxae-stolae sporządzenie, Dla samowładnego Xięstwa Sląska, Podług ktorego tak Auszpurskiey Konfessyi iak Katoliccy Fararze, Kaznodzieie i Kuratusowie Zachowywać się powinni. Sub Dato z Berlina, d. 8. Augusti 1750”.
  22. Józef Lompa, „Krótki rys jeografii Śląska dla nauki początkowej”, Głogówek 1847, s. 14.
  23. Zarządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 7 maja 1946 r. (M.P. z 1946 r. nr 44, poz. 85).
  24. Untitled, webcache.googleusercontent.com [dostęp 2019-06-28] .
  25. http://oi.uwoj.wroc.pl/dzienniki/Dzienniki2005/Dz_U_Nr_198.pdf
  26. STRATEGIA ROZWOJU GMINY I MIASTA LWÓWEK ŚLĄSKI NA LATA 2016-2023, webcache.googleusercontent.com [dostęp 2019-06-28] .
  27. Geoportal2 | iMap, mapy.geoportal.gov.pl [dostęp 2019-06-28] .
  28. KLIMAT LWÓWEK ŚLĄSKI (pol.). [dostęp 2019-06-28].
  29. dr Anna Wójcicka-Rosińska: Plan Zadań Ochronnych obszaru Natura 2000 Panieńskie Skały PLH 020009 w województwie dolnośląskim na lata 2012–2021 (pol.). s. 14. [dostęp 2014-06-17].
  30. European Climate Assessment & Dataset. [dostęp 2014-08-27].
  31. Skwery przy SP2.
  32. Geo-System: lwowekslaski.e-mapa.net. lwowekslaski.e-mapa.net. [dostęp 2015-08-24].
  33. Ziemia Lwówecka – ludzie, kamienie i obrazy, obiezyswiat.org [dostęp 2019-03-14] .
  34. MariuszM. Junik MariuszM., Lwówek Śląski: Złoto na Królewskiej Drodze, dolnoslaskie.naszemiasto.pl, 31 października 2007 [dostęp 2019-03-14]  (pol.).
  35. K.U. Müller, Vaterländischer Bilder, Glogau 1837, s. 365.
  36. Benjamin Gottlieb Sutorius Die Geschichte von Löwenberg aus Urkunden und Handschriften gesammlet: Erster Theil, Bunzlau 1784, str 20.
  37. a b c d https://szukajwarchiwach.pl/83/10/0#tabZespol
  38. Gustav Adolf Tzschoppe, Gustav Adolf Harald Stenzel Urkundensammlung zur Geschichte des Ursprungs der Städte: und der Einführung und Verbreitung deutscher Kolonisten und Rechte in Schlesien und der Ober-Lausitz str. 276.
  39. Benedykt Zientara, Henryk Brodaty i jego czasy, Wyd II, str 154.
  40. Gustav Adolf Tzschoppe, Gustav Adolf Harald Stenzel Urkundensammlung zur Geschichte des Ursprungs der Städte: und der Einführung und Verbreitung deutscher Kolonisten und Rechte in Schlesien und der Ober-Lausitz s. 278.
  41. Benedykt Zientara, Henryk Brodaty i jego czasy, Wyd II, s. 155.
  42. Cpu-zeto.com.pl, IreneuszI. Sach IreneuszI., KatarzynaK. Pieczarka KatarzynaK., Lwówecki.info, lwowecki.info [dostęp 2017-07-21]  (ang.).
  43. Cpu-zeto.com.pl, IreneuszI. Sach IreneuszI., KatarzynaK. Pieczarka KatarzynaK., Lwówecki.info, lwowecki.info [dostęp 2017-07-21]  (ang.).
  44. Słownik geografii turystycznej Sudetów. Pogórze Kaczawskie, pod redakcją Marka Staffy, Wydawnictwo I-BiS, Wrocław 2002, ​ISBN 83-85773-47-9​.
  45. „Heimatbuch des Kreises Löwenberg” Löwenberg 1925 str 231.
  46. a b The Shamrock. Irish National Newspaper and Publishing Company, Limited, 1868. [dostęp 2015-07-13]. (ang.)
  47. a b c Christopher Kelly: History of the French Revolution and of the Wars Produced by that Memorable Event: From the Commencement of Hostilities in L792, to the Second Restoration of Louis XVIII ; and the Deportation of Napoleon Buonaparte to the Island of St. Helena, Including a Complete Account of the War Between Great Britain and America ; and the Memorable Battle of Waterloo.... T. Kelly, 1820. [dostęp 2015-07-13]. (ang.)
  48. Cpu-zeto.com.pl, KrzysztofK. Kopacz KrzysztofK., IreneuszI. Sach IreneuszI., Witamy na stronie Powiatu Lwóweckiego, powiatlwowecki.pl [dostęp 2017-07-25] .
  49. a b c Edward Müffling: Passages from My Life: Together with Mémoirs of the Champaign of 1813 and 1814. R. Bentley, 1853. [dostęp 2015-07-13]. (ang.)
  50. Gregory Fremont-Barnes, Todd Fisher: The Napoleonic Wars: The Rise and Fall of an Empire. Osprey Publishing, 2004. ISBN 978-1-84176-831-1. [dostęp 2015-07-13]. (ang.)
  51. Michael V. Leggiere: Napoleon and Berlin: The Franco-Prussian War in North Germany, 1813. University of Oklahoma Press, 2015-06-23. ISBN 978-0-8061-8017-5. [dostęp 2015-07-13]. (ang.)
  52. KrystianK. Krawczyk KrystianK., DOLNY ŚLĄSK: Księstwo świdnicko-jaworskie, DOLNY ŚLĄSK, 19 lutego 2013 [dostęp 2017-07-25] .
  53. MichałM. Szuster MichałM., Henryk I jaworski – POCZET.COM, poczet.com [dostęp 2017-07-24]  (pol.).
  54. MichałM. Szuster MichałM., Bolko II Mały (Świdnicki) – POCZET.COM, poczet.com [dostęp 2017-07-24]  (pol.).
  55. Polska_1386 - 1434.png, https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/bb/Polska_1386 - 1434.png .
  56. MichałM. Szuster MichałM., Bolko II Mały (Świdnicki) – POCZET.COM, poczet.com [dostęp 2017-07-25]  (pol.).
  57. l, Turystyka w Powiecie Lwóweckim, turystyka.powiatlwowecki.pl [dostęp 2017-07-24] .
  58. a b Marek Staffa: Słownik geografii turystycznej Sudetów, Pogórze Izerskie. [1], A-Ł. Wrocław: I-BiS, 2003, s. 443–471. ISBN 83-85773-60-6.
  59. Lwówek Śląski > Centrum Informacji Turystycznej, cit.gryfow.pl [dostęp 2019-03-14] .
  60. Historia, Lwóweckie Towarzystwo Regionalne [dostęp 2019-03-14]  (pol.).
  61. https://szukajwarchiwach.pl/83/10/0#tabZespol
  62. https://szukajwarchiwach.pl/83/10/0#tabZespol
  63. a b c d e f Ludność Polski w XX wieku Population of Poland in the 20th century - Digital Repository of Scientific Institutes, rcin.org.pl [dostęp 2019-12-01] .
  64. a b GUS - Bank Danych Lokalnych, bdl.stat.gov.pl [dostęp 2019-06-14] .
  65. Ludność Lwówka Śląskiego w świetle spisu ludności z 1791 roku, webcache.googleusercontent.com [dostęp 2019-03-14] .
  66. Lwówek Śląski polskawliczbach.pl, w oparciu o dane GUS.
  67. Tabele demograficzne, stan z 30 czerwca 2014 r.
  68. Państwowa Komisja Wyborcza - Wybory samorządowe w 1998 r., pkw.gov.pl [dostęp 2019-07-04] .
  69. Państwowa Komisja Wyborcza: Wybory samorządowe, wybory2002.pkw.gov.pl [dostęp 2019-07-02] .
  70. Geografia wyborcza – Wybory samorządowe – Państwowa Komisja Wyborcza, wybory2006.pkw.gov.pl [dostęp 2018-08-27]  (pol.).
  71. a b DituelD. Sp. DituelD., Wybory Samorządowe 2010 – Geografia wyborcza – Województwo dolnośląskie – Powiat lwówecki – gm. Lwówek Śląski, wybory2010.pkw.gov.pl [dostęp 2018-08-27] .
  72. PKW | Samorząd 2014, samorzad2014.pkw.gov.pl [dostęp 2017-08-24] .
  73. Wybory samorządowe 2018, wybory2018.pkw.gov.pl [dostęp 2019-06-30] .
  74. Wybory samorządowe 2018, wybory2018.pkw.gov.pl [dostęp 2019-06-30] .
  75. a b Wyniki wyborów 2018 na burmistrza Lwówek Śląski | Głos Szczeciński, gs24.pl [dostęp 2019-06-30]  (pol.).
  76. Biuletyn Informacji Publicznej Gminy i Miasta Lwówek Śląski – Rada Miejska w Lwówku Śląskim. bip.lwowekslaski.pl. [dostęp 2015-08-08].
  77. AndrzejA. Łebkowski AndrzejA., Lwówek Śląski, zamki.name [dostęp 2017-07-24]  (pol.).
  78. Benjamin Gottlieb Sutorius Die Geschichte von Löwenberg aus Urkunden und Handschriften gesammlet: Erster Theil, Bunzlau 1784, str 62.
  79. a b c d e f WiesławW. Długosz WiesławW., Epitafia i płyty nagrobne, dokumentyslaska.pl [dostęp 2017-07-21] .
  80. a b Cpu-zeto.com.pl, IreneuszI. Sach IreneuszI., KatarzynaK. Pieczarka KatarzynaK., Lwówecki.info, lwowecki.info [dostęp 2017-06-24]  (ang.).
  81. Biuletyn Informacji Publicznej Gminy i Miasta Lwówek Śląski, bip.lwowekslaski.pl [dostęp 2017-07-24]  (pol.).
  82. https://bip-files.idcom-web.pl/sites/3103/wiadomosci/249386/files/zal1_mpzp_obreb1.jpg.
  83. https://bip-files.idcom-web.pl/sites/3103/wiadomosci/249386/files/zal2_mpzp_obreb1.jpg.
  84. https://bip-files.idcom-web.pl/sites/3103/wiadomosci/249387/files/zal1_mpzp_obreb2.jpg.
  85. https://bip-files.idcom-web.pl/sites/3103/wiadomosci/249388/files/zal1_mpzp_obreb3.jpg.
  86. https://bip-files.idcom-web.pl/sites/3103/wiadomosci/249390/files/zal1_mpzp_obreb4.jpg.
  87. Cpu-zeto.com.pl; Ireneusz Sach ireks[at]cpu-zeto.pl; Katarzyna Pieczarka kasiap[at]cpu-zeto.pl;: Lwówecki.info. lwo7.pbox.pl. [dostęp 2015-08-08].
  88. Lwówek Śląski – Baszta Lubańska. fotopolska.eu. [dostęp 2015-09-07].
  89. Dane adresowe – Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków we Wrocławiu. wosoz.ibip.wroc.pl. [dostęp 2015-08-08].
  90. informacyjna tabliczka: kaplica św. krzyża.
  91. Mobile Computers Grzegorz Bielak: Ratusz Lwówek Śląski > Centrum Informacji Turystycznej. cit.gryfow.pl. [dostęp 2015-08-16].
  92. Lwówek Śląski – Ratusz. ratusze.karr.pl. [dostęp 2015-08-16].
  93. Mapa Basteja Archonattiego w Lwówku Śląskim Mapa turystyczna Polski Polskie Szlaki, mapa.polskieszlaki.pl [dostęp 2017-07-21]  (pol.).
  94. Lwówek Śląski. lwowek_slaski.fotopolska.eu. [dostęp 2015-08-08].
  95. Robert Zawadzki: Dom z końską głową. [dostęp 2015-08-08].
  96. Ausstellung, Konzert und Symposium zu Johannes Titz im Rahmen der 800-Jahr-Feier in Wleń / Lähn, Schlesien – Gesellschaft der Orgelfreunde. gdo.de. [dostęp 2015-08-08].
  97. Lwówek Śląski - Encyklopedia PWN - źródło wiarygodnej i rzetelnej wiedzy, encyklopedia.pwn.pl [dostęp 2019-05-04]  (pol.).
  98. Administrator, Kontakt, gruszecki.com.pl [dostęp 2018-01-11]  (pol.).
  99. Polska PressP.P. Sp. Polska PressP.P., Wysadzenie byłej rzeźni w Lwówku Śląskim, wiadomosci24.pl [dostęp 2018-01-11]  (pol.).
  100. Informatyk, Specjalna Strefa Ekonomiczna już we Lwówku Śl., lwowekslaski.pl [dostęp 2018-01-11]  (pol.).
  101. Jaśkiewicza 4,Lwówek Śląski - Biedronka.pl, www.biedronka.pl [dostęp 2019-07-04] .
  102. Orzeszkowej 17,Lwówek Śląski - Biedronka.pl, www.biedronka.pl [dostęp 2019-07-04] .
  103. Oświęcimska ,Lwówek Śląski - Biedronka.pl, www.biedronka.pl [dostęp 2019-07-04] .
  104. Nasze Sklepy, Intermarche [dostęp 2019-07-04] .
  105. REDAKCJA, Lwówek Śląski: Rozpoczęła się budowa Lidla | Lwówecki.info [dostęp 2019-07-04]  (pol.).
  106. Sklepy Netto: godziny otwarcia, adresy, mapa | Netto, netto.pl [dostęp 2019-07-04]  (pol.).
  107. Sklepy Supermarkety POLOmarket godziny otwarcia dojazd, www.polomarket.pl [dostęp 2019-07-04] .
  108. Ścieżki rowerowe na terenie miasta i gminy.
  109. Tablica tras rowerowych.
  110. Liczba turystów rocznie.
  111. Administrator, Via Regia, olesnicamala.info [dostęp 2016-03-16] .
  112. Szlak Tradycji Rzemieślniczych – Via Fabrilis. viafabrilis.eu. [dostęp 2015-08-19].
  113. Trasa Nordic Walking – Lwóweckie Towarzystwo Regionalne. [dostęp 2015-08-22].
  114. SZLAK DOLNOŚLĄSKICH ZAMKÓW I PAŁACÓW, webcache.googleusercontent.com [dostęp 2018-06-18] .
  115. Szlaki Kulturowe: Mapka, szlakikulturowe.dolnyslask.pl [dostęp 2018-06-18]  (pol.).
  116. Ścieżki i szlaki rowerowe.
  117. Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna w Lwówku Śląskim. biblioteka.lwowekslaski.pl. [dostęp 2015-08-25].
  118. Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna w Lwówku Śląskim, biblioteka.lwowekslaski.pl [dostęp 2017-08-02] .
  119. Organizacje Pozarządowe.
  120. LOK, http://www.lok.lwowekslaski.pl/do_pobrania/kalendarium.pdf, styczeń 2017 .
  121. Cpu-zeto.com.pl, KrzysztofK. Kopacz KrzysztofK., IreneuszI. Sach IreneuszI., Witamy na stronie Powiatu Lwóweckiego, powiatlwowecki.pl [dostęp 2017-07-16] .
  122. Cpu-zeto.com.pl, IreneuszI. Sach IreneuszI., KatarzynaK. Pieczarka KatarzynaK., Lwówecki.info, lwowecki.info [dostęp 2017-07-17]  (ang.).
  123. Cpu-zeto.com.pl, KrzysztofK. Kopacz KrzysztofK., IreneuszI. Sach IreneuszI., Witamy na stronie Powiatu Lwóweckiego, powiatlwowecki.pl [dostęp 2017-07-16] .
  124. Buty Sapera zagrają we Lwówku pierwszy koncert od 21 lat! – bobrzanie.pl – to co istotne w Bolcu, Bolesławiec, informacje, blogi, sport, rozrywka, humor, imprezy, wideo, bobrzanie.pl [dostęp 2018-01-11]  (pol.).
  125. Cpu-zeto.com.pl, IreneuszI. Sach IreneuszI., KatarzynaK. Pieczarka KatarzynaK., Lwówecki.info, lwowecki.info [dostęp 2018-01-11]  (ang.).
  126. Muzeum Lwóweckie – Menu, Muzeum Lwóweckie [dostęp 2017-09-03]  (pol.).
  127. Szkolnastrona.pl: Szkoła Podstawowa Nr 2 im. Bohaterów X Sudeckiej Dywizji Piechoty – HISTORIA SZKOLNICTWA WE LWÓWKU ŚL. W LATACH 1945–1958. sp2lwowek.szkolnastrona.pl. [dostęp 2015-08-17].
  128. Lista szkół – Gmina Lwówek Śląski. szkolygminalwowekslaski.szkolnictwa.pl. [dostęp 2015-08-17].
  129. Rafał Matuszak: Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych w Lwówku Śląskim. zsoiz.home.pl. [dostęp 2015-08-17].
  130. Krzysztof Zając: Reaktywacja „Kuriera Lwóweckiego”. lwowekslaski.pl. [dostęp 2015-08-19].
  131. Robert Zawadzki: „Głos Lwówecki” w latach 1954–1955. [dostęp 2015-08-22].
  132. Lwówek Śląski.
  133. 1 Maja Lwówek Śląski 1974. KarkonoszeInfo 2011-04-13.
  134. Rosjanie kręcą serial, Telewizja Łużyce, 30 maja 2011 [dostęp 2019-07-02]  (pol.).
  135. Na planie filmowym, Telewizja Łużyce, 6 czerwca 2011 [dostęp 2019-07-02]  (pol.).
  136. Dwutygodnik Ziemia Lubańska - Nie chcą zagrać w filmie, www.zl.xn--luba24-leb.pl [dostęp 2019-07-02] .
  137. Bolesławiec i Lwówek na planie filmowym [dostęp 2017-07-16]  (pol.).
  138. ECHA PRZESZŁOŚCI 145 Wyzwolenie Lwówka Śląskiego. Archiwum Łużyce 2015-03-26.
  139. – oglądaj na Player.pl, player.pl [dostęp 2018-03-13] .
  140. http://lwowecki.info/pl/6228/59/c/program-absurdy-drogowe-z-lwowka-slaskiego.html, W artykule jest błąd; podano odcinek 10 serii 7, a omawiany odcinek to 7 w 6 serii .
  141. MonikaM. Sołowiej MonikaM., TELEWIZJA ECHO24 O LWÓWKU ŚLĄSKIM, lwowekslaski.pl [dostęp 2018-03-13]  (pol.).
  142. Lwówek Śląski i okolice. SudeckieHoryzontyTV 2014-10-30.
  143. Miejsca na mapie Dolnego Śląska Lwówek Śląski. tadeuszsiwek 2011-11-02.
  144. Na szlakach historii – Lwówek Śląski. TV Regionalna pl 2014-03-28.
  145. Lwówek Śląski – Ratusz. G-Art Studio 2012-09-03.
  146. Lwówek Ślaski „Oblicza miasta. Zmiany w architekturze Powiatu Lwóweckiego”. PiMBPLwowekSlaski 2013-05-20.
  147. Kreis Löwenberg/Schlesien. Freies Schlesien 2011-11-18.
  148. Przedwojenny Dolny Śląsk (Niederschlesien) Cz. 3 z 3. Grzegorz Sanik 2014-09-14.
  149. LÖWENBERG---Niederschlesien.wmv. SCHLESIERvonOHLAU 2011-11-10.
  150. Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2014-06-04] .
  151. Vademecum Samorządowca.
  152. PWiK Bolesławiec.
  153. Mecze – Czarni Lwówek Śląski. 90minut.pl. [dostęp 2015-08-17].
  154. Szkoła Podstawowa Nr 2 im. Bohaterów X Sudeckiej Dywizji Piechoty – HALA i ORLIK. sp2lwowek.szkolnastrona.pl. [dostęp 2015-11-06].
  155. Lwówecki.info. lwowecki.info. [dostęp 2015-11-06].
  156. a b c d e f OpenStreetMap, OpenStreetMap [dostęp 2017-08-02]  (pol.).
  157. 217757.html, http://www.krs-online.com.pl/ochotnicza-straz-pozarna-we-wlodzicach-krs-217757.html .
  158. Miasta partnerskie, lwowekslaski.pl [dostęp 2017-11-18]  (pol.).
  159. Uroczysta Sesja Rady Miejskiej w Lwówku Śląskim, lwowekslaski.pl [dostęp 2017-11-25]  (pol.).
  160. Chrastava – polski. chrastava.cz. [dostęp 2015-08-10].
  161. BIP LwówekB.L. Śląski BIP LwówekB.L., BIP Lwówek Śląski, 24 czerwca 2017 .
  162. płk w st.spocz. Edward Jakubowski – 90 lat, radar.jgora.pl [dostęp 2017-08-04] .
  163. Zwi_zek Kombatantów RP i Byłych WięĽniów Politycznych, kombatantpolski.pl [dostęp 2017-06-24] .
  164. Herweynen Family: Elim Christian Center Poland, elimcenter.pl [dostęp 2017-08-04]  (ang.).
  165. BIP Lwówek Śląski.
  166. Biuletyn Informacji Publicznej Gminy i Miasta Lwówek Śląski – Prawo lokalne – Uchwały Rady – Uchwała nr XXXVIII/321/17 Rady Miejskiej w Lwówku Śląskim z dnia 29 czerwca 2017 r. w sprawie nadania Panu Kenneth Herweynen tytułu Zasłużony dla Gminy i Miasta Lwówek Śląski, bip.lwowekslaski.pl [dostęp 2017-09-14]  (pol.).
  167. i i inni, http://jeleniagora.naszemiasto.pl/archiwum/mistrz-odchodzi,969082,art,t,id,tm.html .
  168. CoWRegionie.pl – Lwówek Śląski, Lubań, Świeradów, Gryfów, Bolesławiec. cowregionie.webdreamers.pl. [dostęp 2015-08-08].
  169. Michael Canov – čestný občan Lwówek Śląski. chrastava.cz. [dostęp 2015-08-08].
  170. Biuletyn Informacji Publicznej Gminy i Miasta Lwówek Śląski – Prawo lokalne – Uchwały Rady – Uchwała nr XXXVIII/323/17 Rady Miejskiej w Lwówku Śląskim z dnia 29 czerwca 2017 r. w sprawie nadania Panu Arturowi Drozdowiczowi tytułu Zasłużony dla Gminy i Miasta Lwówek Śląski, bip.lwowekslaski.pl [dostęp 2017-09-14]  (pol.).
  171. Biuletyn Informacji Publicznej Gminy i Miasta Lwówek Śląski – Prawo lokalne – Uchwały Rady – Uchwała nr XXXVIII/322/17 Rady Miejskiej w Lwówku Śląskim z dnia 29 czerwca 2017 r. w sprawie nadania Góralskiemu Teatrowi Pieśni „Dunawiec” tytułu Zasłużony dla Gminy i Miasta Lwówek Śląski, bip.lwowekslaski.pl [dostęp 2017-09-14]  (pol.).
  172. Biuletyn Informacji Publicznej Gminy i Miasta Lwówek Śląski – Prawo lokalne – Uchwały Rady – Uchwała mr XXXVIII/325/17 Rady Miejskiej w Lwówku Śląskim z dnia 29 czerwca 2017 r. w sprawie nadania Panu Józefowi Borowcowi tytułu Zasłużony dla Gminy i Miasta Lwówek Śląski, bip.lwowekslaski.pl [dostęp 2017-09-14]  (pol.).
  173. Biuletyn Informacji Publicznej Gminy i Miasta Lwówek Śląski – Prawo lokalne – Uchwały Rady – Uchwała nr XXXVIII/324/17 Rady Miejskiej w Lwówku Śląskim z dnia 29 czerwca 2017 r. w sprawie nadania Lwóweckiemu Ośrodkowi Kultury tytułu Zasłużony dla Gminy i Miasta Lwówek Śląski, bip.lwowekslaski.pl [dostęp 2017-09-14]  (pol.).
  174. Cpu-zeto.com.pl, IreneuszI. Sach IreneuszI., KatarzynaK. Pieczarka KatarzynaK., Lwówecki.info, lwowecki.info [dostęp 2017-09-14]  (ang.).
  175. Wielka feta na 800-lecie Lwówka Śląskiego [dostęp 2017-09-14]  (pol.).
  176. Biuletyn Informacji Publicznej Gminy i Miasta Lwówek Śląski – Prawo lokalne – Uchwały Rady – Uchwała nr XXXVIII/320/17 Rady Miejskiej w Lwówku Śląskim z dnia 29 czerwca 2017 r. w sprawie nadania Zespołowi „Jarzębina” tytułu Zasłużony dla Gminy i Miasta Lwówek Śląski, bip.lwowekslaski.pl [dostęp 2017-09-14]  (pol.).
  177. Biuletyn Informacji Publicznej Gminy i Miasta Lwówek Śląski – Prawo lokalne – Uchwały Rady – Uchwała nr XXXVIII/319/17 Rady Miejskiej w Lwówku Śląskim z dnia 29 czerwca 2017 r. w sprawie nadania ZHP Lwówek Śląski tytułu Zasłużony dla Gminy i Miasta Lwówek Śląski, bip.lwowekslaski.pl [dostęp 2017-09-14]  (pol.).
  178. l, IreneuszI. Sach IreneuszI., KatarzynaK. Pieczarka KatarzynaK., Lwówecki.info, lwowecki.info [dostęp 2018-02-09]  (ang.).
  179. https://lwowekslaski.pl/wiadomosci/139973/gminne-doZynki-2018-w-dworku.
  180. a b c d https://lwowekslaski.pl/wiadomosci/148121/w-klimacie-paryza-czyli-iv-koncert-noworoczny-.
  181. https://lwowekslaski.pl/wiadomosci/156987/pani-burmistrz-wreczyla-prezydentowi-rp-symbole-gminy-lwowek-Sl
  182. a b c Historia szkoły, zsoiz.home.pl [dostęp 2017-07-20]  (pol.).
  183. AndrzejA. Łebkowski AndrzejA., Bernard Zwinny, zamki.name [dostęp 2017-07-22]  (pol.).
  184. Cerasinus Jan – Encyklopedia PWN – źródło wiarygodnej i rzetelnej wiedzy, encyklopedia.pwn.pl [dostęp 2017-07-20]  (pol.).
  185. Geocaching, Mury miejskie – basteja Archonattiego [dostęp 2017-09-21]  (ang.).
  186. Johann JacobJ.J. Vogel Johann JacobJ.J., Leipzigisches geschicht-buch, oder, Annales, das ist: jahr- und tage-bücher der weltberühmten königl. und churfürstlichen sächsischen kauff- und handels-stadt Leipzig: in welchen die meisten merckwürdigsten geschichte und geschehene veränderungen, die in und bey belobter stadt und gegend, bey des in geistl. als weltl. sachen, so wohl in friedens-als krieges-zeiten, von anno 661. nach Christi geburth an, biss in das 1714. jahr, von tage zu tage sich begeben haben, enthalten sind, alle zum theil aus glaubwürdigen alten und neuen, bey des gedruckten als geschriebenen chronicken, bewahrten historicis, uhralten urkunden und documenten, zum theil auch aus eigener erfahrung mit nicht geringer mühe aus angebohrner liebe zusammen getragen und in richtige ordnung verfasset, auch mit dienlichen marginalien und einen benöthigten register erläutert von m. Johann Jacob Vogeln ..., F. Lanckischens sel. erben, 1714 [dostęp 2017-07-16]  (niem.).
  187. PrzemysławP. Wiater PrzemysławP., JoannaJ. Broniarczyk JoannaJ., Słownik Biograficzny Ziemi Jeleniogórskiej: Georg Wichmann, jbc.jelenia-gora.pl [dostęp 2017-08-07] .
  188. http://www.geocities.ws/orion47.geo/WEHRMACHT/HEER/Generalmajor2/KLAMMT_GUENTHER.html Generalmajor G�nther Klammt, geocities.ws [dostęp 2017-07-16] .
  189. Cpu-zeto.com.pl, IreneuszI. Sach IreneuszI., KatarzynaK. Pieczarka KatarzynaK., Lwówecki.info, lwowecki.info [dostęp 2017-08-09]  (ang.).
  190. o, http://lwowecki.info/pl/2866/drukuj-artykul.html .
  191. Cpu-zeto.com.pl, IreneuszI. Sach IreneuszI., KatarzynaK. Pieczarka KatarzynaK., Lwówecki.info, lwowecki.info [dostęp 2018-01-11]  (ang.).
  192. Wojciech Szczerepa, Lubimyczytać.pl [dostęp 2019-02-20]  (pol.).
  193. Robert Primke, Lubimyczytać.pl [dostęp 2019-02-20]  (pol.).
  194. https://lwowekslaski.pl/wiadomosci/148873/spotkanie-autorskie-i-promocje-najnowszej-ksiazki-danuty-sadowni
  195. REDAKCJA, Zaproszenie na spotkanie autorskie | Lwówecki.info [dostęp 2019-07-04]  (pol.).
  196. AndrzejA. Łebkowski AndrzejA., Lwówek Śląski, zamki.name [dostęp 2017-07-25]  (pol.).
  197. Turniej rycerski w średniowiecznym Lwówku – Tajemnice Dolnego Śląska, tajemnicedolnegoslaska.cba.pl [dostęp 2017-07-21]  (pol.).
  198. Bolko I Surowy, „Blog o naszych doświadczeniach” [dostęp 2017-07-24]  (pol.).
  199. Lwówek Śląski – Aktualności, lwowekslaski.pl [dostęp 2017-07-21]  (pol.).
  200. Geocaching, Mury miejskie – basteja Archonattiego [dostęp 2017-09-21]  (ang.).
  201. Castiglione, Napoleon.org.pl – August-Wilhelm Neidhardt von Gneisenau (1760-1831), napoleon.org.pl [dostęp 2017-08-02]  (pol.).
  202. Historia lwóweckiego browaru – Tajemnice Dolnego Śląska, tajemnicedolnegoslaska.cba.pl [dostęp 2017-07-24]  (pol.).
  203. l, Zaczarowane fisharmonie, palacwlen.pl [dostęp 2016-03-09] .
  204. Noga, Anna.A. Red. Anna.A., Karkonosze: Kultura i Turystyka, 2006, nr 5 (241), 2006 [dostęp 2017-08-09]  (ang.).
  205. AnnaA. Szczodrak AnnaA., JoannaJ. Broniarczyk JoannaJ., Słownik Biograficzny Ziemi Jeleniogórskiej: Max Wislicenus, jbc.jelenia-gora.pl [dostęp 2017-08-07] .
  206. Lwówek Śląski – Ślub jak z bajki. Atrakcje turystyczne Lwówka Śląskiego. Ciekawe miejsca Lwówka Śląskiego, polskaniezwykla.pl [dostęp 2017-08-07] .
  207. a b Boberhaus i jego tajemnice – Tajemnice Dolnego Śląska, tajemnicedolnegoslaska.cba.pl [dostęp 2017-11-25]  (pol.).
  208. Nadleśnictwo Lwówek Śląski – Lasy Państwowe, lwowek.wroclaw.lasy.gov.pl [dostęp 2017-08-04]  (pol.).
  209. K.K. K K.K., Lejtnant Biełousow, Lwóweckie Towarzystwo Regionalne, 7 lutego 2016 [dostęp 2017-08-09] .
  210. David M.D.M. Cheney David M.D.M., Bishop Rudolf Müller [Catholic-Hierarchy], catholic-hierarchy.org [dostęp 2017-07-20] .
  211. Szkoła sercem malowana...: Mieczysław Żołądź – bolesławiecki Leonardo da Vinci, Szkoła sercem malowana... [dostęp 2017-08-25] .
  212. Cafe Galeria MILIŃSKI, milinski.pl [dostęp 2017-08-25]  (pol.).
  213. Ur. 1976 we Wrocławiu.
  214. Czy w tym zamku straszy? Legendy o zamkach polskich – Księgarnia Średniowieczna, sredniowieczna.com [dostęp 2017-07-21]  (pol.).
  215. Benjamin Gottlieb Sutorius Die Geschichte von Löwenberg aus Urkunden und Handschriften gesammlet: Erster Theil, Bunzlau 1784, str 98.
  216. WIK, Lwówek Śląski zasłynął dzięki skarbom ziemi, „wroclaw.naszemiasto.pl”, 6 sierpnia 2011 [dostęp 2017-07-12]  (pol.).
  217. Prezydent USA w Lwówku Śląskim, Lwóweckie Towarzystwo Regionalne, 13 czerwca 2017 [dostęp 2017-07-16] .
  218. 5384/59/c/gdzie-w-lwowku-slaskim-jest-skwer-aleksandra-hrabiego-fredry-.html, http://lwowecki.info/pl/5384/59/c/gdzie-w-lwowku-slaskim-jest-skwer-aleksandra-hrabiego-fredry-.html, 5384 .
  219. Lwówek Śląski – Pomnik Napoleona Bonaparte. Atrakcje turystyczne Lwówka Śląskiego. Ciekawe miejsca Lwówka Śląskiego. polskaniezwykla.pl. [dostęp 2015-08-24].
  220. Robert Primke: Władcy we Lwówku. [dostęp 2015-08-22].
  221. SZLAKIEM PAPIESKIM PO SUDETACH. - relacja, zdjęcia, mapa wycieczki Polskie Szlaki, www.polskieszlaki.pl [dostęp 2019-04-23] .
  222. n, Lwówecki Szlak Papieski. Zapomniana wizyta Karola Wojtyły, infolwowek24.pl, 23 lutego 2019 [dostęp 2019-04-23]  (pol.).
  223. Aleksander Bardini we Lwówku Śląskim (1976?) | Facebook, facebook.com [dostęp 2018-11-18]  (pol.).
  224. Lwówecki.info, webcache.googleusercontent.com [dostęp 2019-09-07] .
  225. Janusz Korwin-Mikke, pl.facebook.com [dostęp 2017-07-16]  (pol.).
  226. Cpu-zeto.com.pl; Ireneusz Sach ireks[at]cpu-zeto.pl; Katarzyna Pieczarka kasiap[at]cpu-zeto.pl;: Lwówecki.info. lwowecki.info. [dostęp 2015-08-24].
  227. Cpu-zeto.com.pl, IreneuszI. Sach IreneuszI., KatarzynaK. Pieczarka KatarzynaK., Lwówecki.info, lwowecki.info [dostęp 2017-07-24]  (ang.).
  228. Informatyk, Zaproszenie na spotkanie, lwowekslaski.pl [dostęp 2017-07-24]  (pol.).
  229. 1300/drukuj-artykul.html, http://lwowecki.info/pl/1300/drukuj-artykul.html, 18 października 2014 .
  230. Cpu-zeto.com.pl, IreneuszI. Sach IreneuszI., KatarzynaK. Pieczarka KatarzynaK., Lwówecki.info, lwowecki.info [dostęp 2016-02-06] .
  231. Cpu-zeto.com.pl, IreneuszI. Sach IreneuszI., KatarzynaK. Pieczarka KatarzynaK., Lwówecki.info, lwowecki.info [dostęp 2017-07-16]  (ang.).
  232. https://lwowekslaski.pl/wiadomosci/156940/przygotowania-z-okazji-wizyty-prezydenta-rp-andrzeja-dudy
  233. J.S.K.J.S.K. Internet J.S.K.J.S.K., Wizyta Prezydenta RP Andrzeja Dudy na Dolnym Śląsku, Dolnośląski Urząd Wojewódzki [dostęp 2019-07-04]  (pol.).
  234. REDAKCJA, Prezydent RP Andrzej Duda odwiedził Lwówek Śląski | Lwówecki.info [dostęp 2019-07-04]  (pol.).
  235. Czy ktoś jeszcze pamięta hymn Lwówka Śląskiego, infolwowek24.pl, 21 listopada 2016 [dostęp 2019-07-04]  (pol.).
  236. Z. Milczarek: Hymn Lwówka Śląskiego (pol.). SP2Lwówek. [dostęp 2015-08-19].

Bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (miasto):
Na podstawie artykułu: "Lwówek Śląski" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy