Lwiwśka pywowarnia


Na mapach: 49°50′51,11″N 24°01′01,64″E/49,847531 24,017122

Lwiwśka pywowarnia w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Lwiwśka pywowarnia (ukr. Львівська пивоварня, Browar Lwowski) – ukraiński browar należący do międzynarodowego koncernu Carlsberg.

Spis treści

Historia | edytuj kod

I Rzeczpospolita | edytuj kod

Początki browarnictwa na terenie Lwowa datuje się co najmniej na pierwszą połowę XV wieku (pierwsza wzmianka pochodzi z roku 1425). W 1533 król Polski Zygmunt I Stary wydał dekret, na mocy którego na otwarcie we Lwowie browaru niezbędne było odpowiednie zezwolenie[1]. Historia samego Browaru Lwowskiego sięga zaś roku 1715. Wówczas to książę Stanisław Potocki[a] przekazał jezuitom działkę w Kleparowie na Krakowskim Przedmieściu wydając jednocześnie wymaganą zgodę na prowadzenie browaru. W ten sposób powstał pierwszy we Lwowie browar o przemysłowym charakterze. Jeszcze w XVIII wieku piwo z lwowskiego browaru eksportowane było do Niemiec, co wówczas było synonimem wysokiej jakości[2].

Obwoźna reklama Piwa Lwowskiego z okresu II Rzeczypospolitej Akcja Lwowskiego Towarzystwa Akcyjnego Browarów

Galicja i II Rzeczpospolita | edytuj kod

Po I rozbiorze Polski i zajęciu Lwowa przez Austriaków, oraz kasacie zakonu pod koniec XVIII wieku, browar przeszedł w ręce prywatne, a z czasem został przekształcony w spółkę akcyjną[2]. W połowie XIX wieku plasował się w pierwszej trójce był największym przedsiębiorstwem w swojej kategorii w regionie oraz jednym z trzech największych w Austro-Węgrzech. Produkował m.in. piwa Bawar, Porter Іmperial, czy Exportowе[3]. Właścicielem browaru w drugiej połowie XIX wieku był lwowski przedsiębiorca i filantrop Robert Doms, na którego cześć browar w 2007 roku otworzył restaurację o nazwie Chmielowy Dom Roberta Domsa (Хмільний дім Роберта Домса, Chmilnyj dim Roberta Domsa), wcześniej znaną jako Zołotyj kołos[4].

W 1896 roku zakład przejęło założone przez Jana Kleina[5] Lwowskie Towarzystwo Akcyjne Browarów, które wytwarzało 15% piwa produkowanego w całej Monarchii Austro-Węgierskiej[6]. Znakiem towarowym nowego przedsiębiorstwa była monogram w kształcie charakterystycznej kotwicy. W tym samym roku pod kierownictwem inżyniera Michała Ulmana rozpoczęły się prace nad rozbudową browaru, które trwały do roku 1912. Wybudowano wówczas nową słodownię, warzelnię, fermentownię oraz pomieszczenia do filtracji[7]. W zakładzie działała też najnowocześniejsza w Austro-Węgrzech rozlewnia kapslująca 5 tysięcy butelek na godzinę[6].

W okresie międzywojennym przedsiębiorstwo produkowało między innymi następujące marki: Bok, Eksport, Leżak, Marcowe, Podwójne słodowe, czy Porter Imperial[5]. Reklamowano je hasłami „Lwowskie piwo to jest klasa, robi z chłopa super asa”, „Sto lat żyje, kto lwowskie piwo pije”[6], „Prawdziwy smakosz pija tylko piwo lwowskie”[8], czy „Kto chce żyć bez troski, pije piwo Lwowskie”[9].

We wrześniu 1939 r., na początku II wojny światowej, firma przeszła pod zarząd sowiecki, a dotychczasowe logo z kotwicą zmieniono na szklankę ze spienionym piwem i pięcioramienną gwiazdę[10]. W latach 1941–1942[11] browar nosił nazwę Staatsbrauerei Lemberg[9].

Po zajęciu miasta w 1944 r. sowieckie wojska zastały na kominie nad budynkiem browaru biało-czerwoną flagę, której miejscowi nie chcieli ściągnąć, a żołnierze sowieccy nie potrafili. W efekcie wojsko strzelało do flagi przez dwa tygodnie, póki nie została zniszczona[10].

Ukraińska Socjalistyczna Republika Radziecka | edytuj kod

W 1964 roku browar znacjonalizowano i włączono do Lwowskiego Przedsiębiorstwa Państwowego Przemysłu Spożywczego „Kołos” (Львівське державне підприємство харчової промисловості «Колос»), które skupiało pięć browarów zachodniej Ukrainy. Do pierwszoplanowych produktów przedsiębiorstwa w okresie ZSRR należały piwa Lwiwiśke oraz Żyhuliwśke.

Carlsberg | edytuj kod

W 1993 roku „Kołos” został sprywatyzowany i przekształcony w spółkę akcyjną. W sierpniu 1999 roku akcje spółki nabyło skandynawskie przedsiębiorstwo Baltic Beverages Holding, które aktywnie działa na rynkach krajów postradzieckich. W latach 2001–2008 akcje Baltic Beverages stopniowo nabywał koncern Carlsberg[12], którego spółka-córka, Sławutycz (Carlsberg Ukraine) kontroluje obecnie Browar Lwowski, jak również obiekty w Kijowie i w Zaporożu.

Od 1999 roku grupa Carlsberg zainwestowała w rozwój Browaru Lwowskiego przeszło 35 milionów dolarów, które zostały przeznaczone zarówno na modernizację sprzętu, jak i na szkolenie pracowników w specjalnych ośrodkach w Danii i Szwecji.


W 2005 roku, przy okazji 290-lecia istnienia przedsiębiorstwa otwarto Muzeum browarnictwa.

Produkty Browaru Lwowskiego eksportowane są na Białoruś, do Hiszpanii, Izraela, Kanady, Mołdawii, Polski, Włoch, USA[1].

W 2007 roku browar zatrudniał od 220 do 250 osób[9].

Produkty | edytuj kod

Kufel piwa Lwiwśkego Piwo Sławutycz
  • Lwowskie (Львівське, Lwiwśke) – tradycyjna miejscowa marka piwa.
    • 1715 – jasny lager o zawartości alkoholu 4% oraz zawartości ekstraktu brzeczki podstawowej 11,5%. Sprzedawany w puszkach o pojemności 0,5 l, butelkach szklanych o pojemności 0,5 l oraz w butelkach plastikowych o pojemności 1 i 2 l[13].
    • Biały Lew (Білий Лев, Biłyj Lew) – piwo pszeniczne niefiltrowane o zawartości alkoholu 4,2% oraz ekstraktu 11%. Sprzedawane w szklanych butelkach o pojemności 0,5 l oraz plastikowych o pojemności 1 l (p)[14].
    • Micne (Міцне) – mocne piwo o słodkawym smaku, zawartości alkoholu 7% oraz zawartości ekstraktu 17,5%. Sprzedawane jest w butelkach szklanych (0,5 l) i plastikowych (1 l)[15].
    • Porter (Портер) – ciemne, mocne piwo gatunku porter o zawartości alkoholu 8% i zawartości ekstraktu 20%. Sprzedawane jest w szklanych butelkach o pojemności 0,5 l[16].
    • Switłe (Світле) – lekki lager o zawartości alkoholu 3,7% oraz ekstraktu 11%. Sprzedawane w szklanych butelkach o pojemności 0,5 l oraz w butelkach plastikowych o pojemności 1 l[17].
    • Żywe (Живе) – jasne piwo niepasteryzowane, filtrowane o zawartości alkoholu 4,8% oraz ekstraktu 11,8%. Termin przydatności do spożycia to 30 dni. Sprzedawane jest w butelkach szklanych o pojemności 0,5 l i plastikowych o pojemności 1 l[18].
  • Arsenał (Арсенал) – marka powołana przez Carlsberg w 2003 roku, mająca kojarzyć się z Kijowem[19].
    • Micne (Міцне) – lager o zawartości alkoholi 7,4% oraz zawartości ekstraktu 16%. Sprzedawany zarówno w szklanych butelkach o pojemności 0,5 l, jak i butelkach plastikowych o pojemności 1 lub 2 l[20].
    • Switłe (Світле) – lekki lager typu czeskiego o zawartości alkoholu 4,4% i zawartości ekstraktu 11%. Sprzedawane w butelkach szklanych (0,5 l) i plastikowych (1 i 2 l)[21].
  • Chmilne (Хмільне) – marka powołana przez Carlsberg w 2004 roku.
    • Micne (Міцне) – jasne piwo o zawartości alkoholu 7% i zawartości ekstraktu 15,5%. Sprzedawane wyłącznie w plastikowych butelkach o pojemności 1 lub 2 l[22].
    • Switłe (Світле) – jasne piwo o zawartości alkoholu 4% i ekstraktu 10,5%. Sprzedawane w plastikowych butelkach o pojemności 1 lub 2 l[23].
  • Sławutycz (Славутич) – marka piwa produkowanego pierwotnie wyłącznie przez browar w Zaporożu.
    • Switłe (Світле) – lekkie jasne piwo o zawartości alkoholu 4,3% i zawartości ekstraktu 11%. Sprzedawane w puszkach o pojemności 0,5 l, butelkach szklanych 0,5 l i butelkach plastikowych o pojemności 1 i 2 l[24].
  • marki piwa produkowane na zagranicznych licencjach:
  • kwas chlebowy Taras[27].

Zobacz też | edytuj kod

Uwagi | edytuj kod

  1. Niestety źródła nie precyzują o którą osobę noszącą to imię i nazwisko chodzi.

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Lwiwśka pywowarnia (ukr.). travelua.com.ua. [dostęp 2012-06-21].
  2. a b Piwo (pol.). [dostęp 2012-06-21].
  3. 10 things you can’t help but do in Lviv! (ang.). miasto Lwów. [dostęp 2012-06-21].
  4. Chmilnyj dim (ukr.). Chmilnyj dim Roberta Domsa. [dostęp 2012-06-21].
  5. a b Edward Poskier: "Dzieje Lwowskich browarów - czas lwowskich piw" (pol.). W: Nad Sołą i Koszarawą [on-line]. 2003-09-15. [dostęp 2018-10-18].
  6. a b c Piotr Kutkowski: Lwów. "Sto lat żyje, kto lwowskie piwo pije" (pol.). echodnia.eu, 2010-06-21. [dostęp 2012-06-22].
  7. Stefania Łabaziewicz: Ten dawny Lwów (pol.). W: Kurier Galicyjski [on-line]. lwow.com.pl, 2010-02-28. s. 29. [dostęp 2012-06-21].
  8. Przemysław Włodek, Adam Kulewski: Lwów: przewodnik. Oficyna Wydawnicza "Rewasz", 2006, s. 332.
  9. a b c Adam Jaworski: Lvivskie ponad wszystkie (pol.). W: Kronika Tygodnia [on-line]. Roztocze online, 2007-11-14. [dostęp 2012-06-22].
  10. a b IgorI. Rakowski-Kłos IgorI., Lwów - przedwojenna piwna stolica Polski, „wyborcza.pl”, 16 lipca 2018 [dostęp 2018-07-18]  (pol.).
  11. Spis treści książki pt. Żywa łehenda Lwowa, wydanej w 2007 roku przez Browar Lwowski – Żywa łehenda Lwowa, Kniha (ukr.). puvo.bezpredel.com, 2008-12-17. [dostęp 2012-06-23].
  12. History (ukr.). Carlsberg Ukraine. [dostęp 2012-06-21].
  13. Lvivske Lviviske 1715 (ang.). Carlsberg Ukraine. [dostęp 2012-06-21].
  14. Lvivske White Lion (ang.). Carlsberg Ukraine. [dostęp 2012-06-21].
  15. Lvivske Strong (ang.). Carlsberg Ukraine. [dostęp 2012-06-21].
  16. Lvivske Porter (ang.). Carlsberg Ukraine. [dostęp 2012-06-21].
  17. Lviviske Light (ang.). Carlsberg Ukraine. [dostęp 2012-06-21].
  18. Lvivske Live (ang.). Carlsberg Ukraine. [dostęp 2012-06-21].
  19. Na ukrainskom rynkie piwa nowaja torgowaja marka - "Arsenał kyjiwśke firmowe" (ros.). sostav.ru, 2004-06-10. [dostęp 2012-06-22].
  20. Arsenal Strong (ang.). Carlsberg Ukraine. [dostęp 2012-06-21].
  21. Arsenal Light (ang.). Carlsberg Ukraine. [dostęp 2012-06-21].
  22. Khmilne Strong (ang.). Carlsberg Ukraine. [dostęp 2012-06-21].
  23. Khmilne Light (ang.). Carlsberg Ukraine. [dostęp 2012-06-21].
  24. Slavutich (ang.). Carlsberg Ukraine. [dostęp 2012-06-21].
  25. Baltika (ang.). Carlsberg Ukraine. [dostęp 2012-06-23].
  26. Zatecky Gus (ang.). Carlsberg Ukraine. [dostęp 2012-06-23].
  27. Kvas Taras (ang.). Carlsberg Ukraine. [dostęp 2012-06-23].

Bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Lwiwśka pywowarnia" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy