Młynówka (Bydgoszcz)


Młynówka (Bydgoszcz) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Plan Bydgoszczy z 1800 r. z Młynówką jako głównym nurtem rzecznym Młynówka Latem Jesienią Rozdział wód Brdy na nurt główny i Młynówkę Koło dawnej II śluzy Przy starej Farbiarni Zimą przy Młynówce Wenecja Bydgoska Wlot Międzywodzia Jesienne kolory Galeriowiec Przy Karczmie Młyńskiej Odbicie kamienic Wenecji Bydgoskiej Odcinek końcowy Wieczorem O zmierzchu Noc już zapada

Brda Młyńska[1], Młynówka – dawne koryto rzeki Brdy opływające Wyspę Młyńską w Bydgoszczy

Spis treści

Położenie | edytuj kod

Młynówka jest dawnym korytem rzeki Brdy. Przepływa od Śluzy Miejskiej do Jazu Farnego ograniczając od zachodu i południa i wschodu Wyspę Młyńską.

Historia | edytuj kod

Młynówka jest pierwotnym korytem rzeki Brdy. Po lokacji miasta Bydgoszczy w 1346 r., prawdopodobnie jeszcze w XIV wieku dokonano przekształcenia układu wodnego w obszarze przylegającym od zachodu do miasta lokacyjnego[2].

Aby uzyskać siłę napędową na koła młyńskie (młyny królewskie pobudowano dowodnie przed 1400 r.) spiętrzono rzekę Brdę o kilka metrów poprzez

  • pogłębienie starorzecza (kanału spławnego) w miejscu dzisiejszego głównego nurtu Brdy (w zakolu przy operze),
  • budowę jazu Farnego o dzisiejszej lokalizacji,
  • budowę śluzy na spław tratew drzewa (przy klasztorze karmelitów).

Podpiętrzenie Młynówki sprzyjało utrudnieniu dostępu do miasta od zachodu, a także umożliwiło zasilanie fosy pod murami miasta. Kanał spławny wraz ze śluzą był czynny przez kilka wieków aż do jego likwidacji podczas przebudowy zakola Brdy przez władze pruskie (plan geodety Heermana 1789 r.)

Budowa Kanału Bydgoskiego, Śluzy Miejskiej oraz związany z tym wzrost żeglugi na Brdzie oraz potrzeba stworzenia akwenu postojowego dla barek spowodowały późniejsze kilkukrotne poszerzanie zakola Brdy (dawnego kanału spławnego). Stał się on głównym, szerokim nurtem rzecznym, podczas gdy Młynówka pozostała mniejszą odnogą boczną.

Charakterystyka | edytuj kod

Poziom wody w Młynówce jest ok. 3 m wyższy niż w Brdzie poniżej Śluzy Miejskiej. Wobec tego połączenie Młynówki z Brdą następuje w:

Rzeka Młynówka jest malowniczym ciekiem o wartkim nurcie i czystej wodzie. Brzegi porastają okazałe drzewa oraz odbijają swoje wizerunki kamienice Wenecji Bydgoskiej. Prawym brzegiem rzeki prowadzi tzw. bulwar wenecki wciśnięty między ściany kamienic a rzekę - z brukowaną nawierzchnią i metalowymi, stylowymi barierkami.

Ciekawostka | edytuj kod

Rzeka Młynówka w Bydgoszczy stała się sceną dla jednego z odcinków serialu „Czterej pancerni i pies”. Kręcono tu ujęcie, w którym młody Czereśniak (Wiesław Gołas) z krzesłem na głowie przeprawia się przez rzekę (odcinek 14. "Czerwona seria").

Natomiast tłem dla odcinka 15. ("Wysoka fala") stała się bydgoska śluza Miejska.

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Bydgoszcz - Szwederowo N-33-108-D-b-4 / opracowanie topograficzne 1999 r. Geokart-International Rzeszów ; opracowanie kartograficzne 2000 r. wg znaków umownych 1999 r. Geokart-International Rzeszów ; Główny Urząd Geodezji i Kartografii. Warszawa : Główny Geodeta Kraju, 2000. ​ISBN 83-239-0397-2
  2. Licznerski Alfons. O dawnych wodnych młynach bydgoskich. [w.] Kalendarz Bydgoski 1974

Bibliografia | edytuj kod

  • Licznerski Alfons. O dawnych wodnych młynach bydgoskich. [w:] Kalendarz Bydgoski 1974
  • Umiński Janusz: Bydgoszcz. Przewodnik: Bydgoszcz: Regionalny Oddział PTTK „Szlak Brdy”, 1996

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Podział Brdy na dwie odnogi: nurt żeglowny (z lewej) i Młynówkę (z prawej) o poziomie wody wyższym o 3 m. Z prawej akwen będący reliktem zasypanej części Kanału Bydgoskiego oraz dom przy dawnej śluzie II (rozebrany w 2013 r.).
Na podstawie artykułu: "Młynówka (Bydgoszcz)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy