Mały Płock


Na mapach: 53°18′21″N 22°01′51″E/53,305833 22,030833

Mały Płock w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Mały Płockwieś w Polsce, położona w województwie podlaskim, w powiecie kolneńskim, w gminie Mały Płock[3][4].

Miejscowość jest siedzibą gminy Mały Płock. Wieś podzielona jest na dwa sołectwa.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Wieś i dobra w dawnej ziemi łomżyńskiej na historycznym Mazowszu[5]. Wieś założona przez księcia Janusza I w końcu XIV wieku nad rzeką Cetną, obok grodu, po którym zachowało się grodzisko. Zwana była Płockiem Borowym, Puszczańskim lub Małym. W 1405 r. została zniszczona przez Krzyżaków. Wieś książęca, po 1526 roku królewska, w obrębie dóbr starostwa łomżyńskiego.

W latach 1921–1939 wieś leżała w województwie białostockim, w powiecie kolneńskim (od 1932 w powiecie ostrołęckim), w gminie Mały Płock.

Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 roku zamieszkiwało tu 566 osób, 544 było wyznania rzymskokatolickiego, 6 ewangelickiego a 16 mojżeszowego. Jednocześnie wszyscy mieszkańcy zadeklarowało polską przynależność narodową. Było tu 91 budynków mieszkalnych[6]. Miejscowość należała do miejscowej parafii rzymskokatolickiej. Podlegała pod Sąd Grodzki w Kolnie i Okręgowy w Łomży; właściwy urząd pocztowy mieścił się w m. Mały Płock[7].

W wyniku napaści ZSRR na Polskę we wrześniu 1939 gmina znalazła się pod okupacją sowiecką. 2 listopada została włączona do Białoruskiej SRR. 4 grudnia 1939 włączona do nowo utworzonego obwodu białostockiego. Od czerwca 1941 roku pod okupacją niemiecką. 22 lipca 1941 r. włączona w skład okręgu białostockiego III Rzeszy[8].

Większość miejscowych Żydów w lipcu 1941 Niemcy wymordowali w zbrodni w Mściwujach[9].

W latach 1933–1939 miejscowym proboszczem był ks. Tadeusz Ciborowski, kapłan i wybitny pszczelarz zamęczony w obozie koncentracyjnym w Działdowie[10]. W latach II wojny światowej aktywną walkę z okupantem prowadziła placówka AK.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

W miejscowości znajduje się kościół, który jest siedzibą parafii Znalezienia Krzyża Świętego. W strukturze kościoła rzymskokatolickiego parafia należy do metropolii białostockiej, diecezji łomżyńskiej, dekanatu Piątnica.

Integralne części wsi | edytuj kod

Zabytki | edytuj kod

Kościół parafialny pw. Znalezienia Krzyża w Małym Płocku
  • Kościół parafialny pw. Znalezienia Krzyża, 1881, 1926 oraz cmentarz kościelny, nr rej.: A-383 z 31 stycznia 1989[11].
  • Cmentarz rzymskokatolicki, początek XIX w., nr rej.: 333 z 21 września 1987[11].
  • Cmentarz wojenny z I wojny światowej (żołnierzy rosyjskich), nr rej.: 421 z 30 grudnia 1991[11].
  • Dwór, 1835, nr rej.: A-474 z 24 marca 1992[11].
Odrestaurowany dwór

Przypisy | edytuj kod

  1. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2019-12-10].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  3. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200).
  4. a b GUS. Rejestr TERYT.
  5. „Nowy Przegląd” za rok 1922 (reedycja). Książka i Wiedza, Warszawa 1957, s. 188.
  6. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej: opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych., t. T. 5, województwo białostockie, 1924, s. 43 .
  7. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej z oznaczeniem terytorjalnie im właściwych władz i urzędów oraz urządzeń komunikacyjnych, Przemyśl, Warszawa 1933, s. 998 .
  8. Amtsbezirk Maly Plock, www.territorial.de [dostęp 2020-04-12] .
  9. Mściwuje | Zapomniane [dostęp 2020-04-13]  (pol.).
  10. Tadeusz Ciborowski (1885-1940), Grajewiak.pl.
  11. a b c d Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo podlaskie. 2019-12-31.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (wieś w Polsce):
Na podstawie artykułu: "Mały Płock" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy