Macedonia (Grecja)


Na mapach: 40°45′00″N 22°53′59″E/40,750000 22,899722

Macedonia (Grecja) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Macedonia (Macedonia Grecka, Macedonia Egejska[1], gr. Μακεδονία Makedonia) – kraina historyczna w Grecji.

Spis treści

Etymologia nazwy | edytuj kod

Według greckiej mitologii, Makedon (Μακεδών / Μακηδών, transl. Makedōn / Makēdōn) był pierwszym przywódcą Macedonów (Mακεδνοί), plemienia które zasiedliło zachodnią, południową i środkową część regionu oraz założyło Królestwo Macedonu. Według Herodota, Makednoi byli odłamem Dorów. Wszystkie nazwy pochodzą najprawdopodobniej od doryckiego przymiotnika makednós (μακεδνός), oznaczającego „wysoki”. Makednoi uchodzili za ludzi wysokich i bardzo prawdopodobne jest, że chciano to zaznaczyć w nazwie plemienia.

Historia | edytuj kod

 Osobny artykuł: Starożytna Macedonia.

:

 Osobny artykuł: Historia Macedonii (regionu).

Ludność | edytuj kod

Macedonia zamieszkana jest w znacznej większości przez (95% do 98%) Greków. Dokładna liczebność mniejszości językowych i etnicznych nie jest oczywista[2]. Należą do nich posługujący się własnym językiem, jednak uważający się za Greków – romanofonów Wlachowie (Arumuni) oraz słowiańsko-języczni Bułgarzy oraz Macedończycy. Obecność tych drugich wzbudza kontrowersje w Grecji[3]. Greckie władze określają ich jako słowiańsko-języcznych Greków (etnicznych Greków, zeslawizowanych w przeszłości). Sytuacja ta znajduje pewne odbicie także w raporcie Greckiego Komitetu Helsińskiego, stwierdzającego, że grecką Macedonię zamieszkuje około 200 tysięcy osób, posługujących się językami słowiańskimi. Tym niemniej, według raportu, tylko od 5.000 do 7.300 wyborców głosuje w lokalnych wyborach na kandydatów organizacji macedońskiej mniejszości Vinożito (Tęcza, co może odpowiadać 7-10 tysiącom ludności[4]. Według tegoż raportu od 10 do maksymalnie 30 tysięcy, spośród osób, używających języka słowiańskiego, identyfikuje się narodowościowo ze słowiańską większością Republiki Macedonii. Jednocześnie ludność greckojęzyczna podkreśla oburzenie, że jako Macedończycy od co najmniej trzech tysiącleci, okradani są aktualnie, ze swej historii, przez próbę zawłaszczenia (i to na wyłączność) imienia „Macedończycy”, oraz praw historycznych do starożytnej Macedonii, przez sąsiedzki naród słowiański, zamieszkujący Republikę Macedonii. Stanowi to źródło międzynarodowego konfliktu z sąsiednią Republiką Macedonii o nazwę dla tej republiki i zamieszkującej ją narodowości. Prócz potomków starożytnych Makedonów, oraz potomków Słowian, Macedonię (grecką) zamieszkują też potomkowie ok. 600 tysięcy greckich repatriantów z krajów bałkańskich, oraz wybrzeży Azji Mniejszej. Przybyli tu w ramach wymiany ludności, pomiędzy Grecją a sąsiednimi krajami, organizowanej i nadzorowanej przez Ligę Narodów, po Traktacie Lozańskim, w latach 1923-1930. Szybka urbanizacja Macedonii oraz powszechność zjawiska rodzin mieszanych, dokonała już rzeczywistej integracji Macedończyków – Greków i Słowian[5].

Miejscowa ludność zasobnej, greckiej Macedonii, ostatnio stanęła jednak wobec rzeczywistych (a nie tylko ambicjonalnych) wyzwań, w związku z napływem co najmniej półmilionowej rzeszy imigrantów ekonomicznych, często o nieuregulowanym statusie prawnym.

Geografia | edytuj kod

Biała Wieża, Saloniki

Położenie | edytuj kod

Leży na północy Grecji, nad Morzem Egejskim. Na terenie Macedonii leży pasmo gór Pindos, Nizina Salonicka, Półwysep Chalcydycki oraz góry Rodopy.

Podział administracyjny greckiej Macedonii | edytuj kod

 Osobny artykuł: podział administracyjny Grecji.

Macedonia jest podzielona na 3 regiony administracyjne (περιφέρειαperiféria, l.mn. περιφέρειεςperiféries), które dzielą się na 13 nomosów (νομόςnomós, l. mn. νομοίnomí).

Położenie Grecji Macedonii

. Macedonia Zachodnia (Δυτική ΜακεδονίαDitiki Makedonia)

. Macedonia Środkowa (Κεντρική ΜακεδονίαKendriki Makedonia)

. Macedonia Wschodnia i Tracja (Ανατολική Μακεδονία και ΘράκηAnatoliki Makedonia kie Thraki)

W części trackiej także: Ksanti, Rodopi i Ewros.

Góra Athos (Ayion Oros) na półwyspie Chalkidiki ma status okręgu autonomicznego.

Główne miasta | edytuj kod

Największe miasta Macedonii liczące ponad 25 tys. mieszkańców:

Gospodarka | edytuj kod

W Macedonii znajdują się ośrodki przemysłu spożywczego, maszynowego, chemicznego, włókienniczego. W Macedonii występują złoża węgla brunatnego i rud żelaza. Prowadzona jest uprawa pszenicy, kukurydzy, jęczmienia, ryżu, bawełny, winorośli tytoniu szlachetnego. Liczne cieki wodne, zbiorniki, kanały i pompy irygacyjne, zapewniają wysoką produktywność upraw. W niektórych rejonach występuje bogata szata leśna, a na terenach górskich prowadzony jest wypas owiec i kóz. W wielu rejonach, zwłaszcza w Salonikach, na Półwyspie Chalcydyckim i na tzw. Riwierze olimpijskiej bardzo wysoki stopień rozwoju osiągnęła infrastruktura turystyczna.

Sławna Macedonio | edytuj kod

Filip II Macedoński

Sławna Macedonio (po grecku Μακεδονία ξακουστή, czytaj Makedonia Ksakusti) – patriotyczna pieśń pochodząca z Grecji, będąca nieformalnym hymnem regionu w północnej Grecji, oparta o motyw greckiej pieśni rycerskiej i choreografii, z okresu bizantyńskiego. Tytuł pieśni pochodzi od pierwszych jej słów, Makedonia ksakusti (po grecku Sławna Macedonio). Aktualna jej wersja znana jest od okresu wkrótce po wojnach bałkańskich.

Przypisy | edytuj kod

  1. Europa Regiony i państwa historyczne, MarcinM. Kamler (red.), Warszawa: PWN, 2000, ISBN 83-01-13291-4, OCLC 830272774 .
  2. Floudas, Demetrius Andreas; 24 (1996) Journal of Political and Military Sociology, 285; „A Name for a Conflict or a Conflict for a Name? An Analysis of Greece's Dispute with FYROM”
  3. Porównaj Greece Against its Macedonian Minority.The „Rainbow” Trial. ETEPE Athens, 1998
  4. Raport Greckiego Komitetu Helsińskiego
  5. Na tę integrację społeczeństwa wskazują m.in. informacje z przytaczanego już raportu Greckiego Komitetu Helsińskiego
  6. ludność obszaru jednolitej zabudowy miejskiej, dane ze źródeł regilnalnych, z maja 2009. [1]. Więcej informacji o ludności zawiera hasło Grecja.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (region geograficzny):
Na podstawie artykułu: "Macedonia (Grecja)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy