Maciej Matthew Szymanski


Maciej Matthew Szymanski w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Maciej Matthew Szymański ps. Kruczkowski (ur. 24 lutego 1926 w Warszawie, zm. 5 maja 2015 w Vancouver) – polski działacz podziemia niepodległościowego w czasie II wojny światowej, kapitan Wojska Polskiego, członek Związku Jaszczurczego, żołnierz Polski Podziemnej (do 1947 r.) w Narodowych Siłach Zbrojnych, uczestnik powstania warszawskiego[1] architekt, pisarz, rysownik, emigrant.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Urodził się jako drugi syn dra Karola Szymańskiego i Anny z Trajdosów. Bratem jego matki był działacz polityczny i redaktor, Mieczysław Trajdos. Ojciec jego prowadził szpital psychiatryczny w Warcie. Szkolił się początkowo u oo. Marianów na Bielanach w Warszawie a po wybuchu II wojny światowej, był na kompletach w liceum im. Joachima Lelewela, gdzie zdał maturę. Jak się potem okazało, jego ojciec padł ofiarą zbrodni katyńskiej. Wstąpił do Szkoły Podchorążych Piechoty NSZ w 1941 i jednocześnie do Związku Jaszczurczego, (ZJ). W 1944 wszedł do Armii Krajowej do I Obwodu „Radwan”, w Zgrupowaniu Chrobry II, (I batalion Lecha Żelaznego), kompanii „Warszawianki”, pluton IV[2]. Walczył w stopniu sierżanta, pod dowództwem, kapitana Piotra Zacharewicza, ps Zawadzki. Jego placówka znajdowała się w tzw. Domu Kolejowym, na rogu ulic. Żelaznej i Chmielnej, nad torami kolejowymi. Nie została zdobyta do końca powstania. Po powstaniu wyszedł ze stolicy z ludnością cywilną i udał się do Częstochowy.

W Krakowie dostał się na wydział architektury. Ponieważ trwała nagonka na byłych członków podziemia, zdecydował się na powrót do Warszawy, gdzie zostały resztki rodziny. Tam w 1949 ukończył studia. Spotkania z Urzędem Bezpieczeństwa, oraz areszty i zamordowanie wielu jego kolegów, skłoniło go do ucieczki z Polski. Wraz z małżonką, Hanną z Kamlerów, i z paroma kolegami wypłynęli kutrem rybackim do Szwecji. Tam zamieszkali przez dwa lata, po czym przybyli do Kanady w 1951 r. W Montrealu przez wiele lat praktykował jako architekt w firmie Dawson and Szymanski – Architects o międzynarodowej renomię. Jest autorem m.in. siedziby Royal Bank of Canada w Quebecu, Ambasady Polski w Ottawie, konsulatu polskiego w Montrealu, ośrodków społecznych i kościołów w Kanadzie, gmachów lotniskowych w Abu Zabi na bliskim wschodzie, oraz projektów na dalekim wschodzie i na Karaibach[3].

Od 1996 r. kiedy przeszedł na emeryturę, po krótkim wahaniu się z powrotem do kraju – w odróżnieniu do młodszego swego brata ciotecznego Wiktora Natansona także powstańca i osiadłego w Kanadzie – zamieszkał z rodziną w Vancouver: miał dwie córki, Dorotę i Annę. Okres do śmierci był zajęty sprawami kombatanckimi oraz pisaniem, głównie po polsku, nie tylko swych wspomnień[4] ale i spostrzeżeń na temat rozwoju Polski i jej społeczeństwa powojennego. Zmarł na leukemię 5 maja 2015. Obecnie jego praca jest dostępna na internecie.

Odznaczenia | edytuj kod

  • Krzyż Narodowego Czynu Zbrojnego (1944)
  • Krzyż Armii Krajowej (1990)
  • Warszawski Krzyż Powstańczy (1989)

Inne | edytuj kod

  • Rozkazem Ministra Obrony Narodowej z 23 lipca 2000 r. został kapitanem Wojska Polskiego
  • Member of the Royal Architectural Institute of Canada
  • Membre de l'Ordre des Architectes du Québec

Dzieła | edytuj kod

  • Ja-Jo Pamięta (dziadzio pamięta - dla anglojęzycznego potomstwa)[5]
  • 4 Pluton – Stan Osobowy (Losy uczestników Kompanii „Warszawianki”)
  • Moje Abecadło
  • Rodziny rozdzielone przez historię
  • Powstańcze Blizny
  • Widziane znad Pacyfiku
  • Krucjata przeciw Golgocie
  • Luźne Uwagi Agnostyka Frasobliwego
  • Akademia ku Czci
  • O Ojcach Paulinach
  • Mieczysław Trajdos i jego Siostra Aleksandra
  • List do Związku NSZ[6]
  • Wywiad z Maciejem Szymańskim – Montreal 1996[7]

Zobacz też | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. http://www.1944.pl/historia/powstancze-biogramy/maciej_szymanski s.117
  2. NSZ - NSZ - Narodowe Siły Zbrojne, www.nsz.com.pl [dostęp 2017-11-18]  (pol.).
  3. http://www.szymanski.biulpol.net/D.&Sz.%20Log%20Book.pdf Spis projektów Dawson & Szymanski do 1990 r.
  4. Maciej Matthew Szymanski, Ja-Jo pamięta, Tom I i II, Warszawa 2002
  5. MaciejM. Szymański MaciejM., Ja-Jo Pamięta, Rozdział 7 ''Powstanie Warszawskie'' [dostęp 2019-03-18] .
  6. Maciej Matthew Szymanski MRAIC, http://szymanski.biupol.net
  7. YouTube, www.youtube.com [dostęp 2017-11-18]  (fr.).
Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Maciej Matthew Szymanski" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy