Maciej z Kobylina


Maciej z Kobylina w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Maciej z Kobylina (Starszy), Matthias de Cobilino (de Kobelyno, Kobelinski, Kobilenski, Kobilenszky) (ur. ok. 1425, zm. przed 3 lipca 1492) – polski filozof i teolog, wielokrotny rektor Uniwersytetu Krakowskiego.

Życie | edytuj kod

Był synem Andrzeja, mieszczanina, i młodszym bratem Stanisława, doktora prawa, rektora Uniwersytetu Krakowskiego (w 1489)[1].

W 1444 uzyskał stopień bakałarza, a w 1448/1449 magistra Wydziału Artium Uniwersytetu Krakowskiego. W latach 1449/1450 nauczał w szkole katedralnej na Wawelu (m.in. Kronikę Wincentego Kadłubka z komentarzem Jana z Dąbrówki), a następnie w szkole mariackiej[1].

Od 1452 do 1484 wykładał logikę na Wydziale Artium Uniwersytetu Krakowskiego, a w latach 1456, 1464, 1465, 1471, 1472 był tam dziekanem[1].

Z początkiem lat 60. XV w. rozpoczął studia na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Krakowskiego. Od 1465 z tytułem bakałarza biblijnego prowadził tam wykłady (m.in. z Sentencji Piotra Lombarda w komentarzach Bonawentury i Aleksandra z Hales). W 1471 uzyskał na tym wydziale licencjat z teologii, a w 1472 doktorat. W 1484 przeszedł z Wydziału Artium do Wydziału Teologii[1].

Dziewięciokrotnie pełnił funkcję rektora Uniwersytetu Krakowskiego (1477, 1477/1478, 1484, 1484/1485, 1488, 1488/1489, 1489, 1490, 1491/1492). Za jego czasów uniwersytet stał się sławny za granicą, przyciągając obcjokrajowców. Sławna stawała się krakowska szkoła astronomiczna (Mikołaj Kopernik został przyjęty w poczet studentów podczas jego ostatniego rektoratu, 1491). Maciej z Kobylina starał się wzmocnić władzę sądową rektora i zaprowadzić większą dysplinę na uczelni (zakazano noszenia świeckich strojów, broni, nocnych zbiegowisk, zaprowadzono nowe kary)[1].

Wzmacniał także podstawy materialne uniwersytetu. W 1490 ufundował altarię Bożego Ciała w Kościele św Floriana, a w 1492 (w testamencie) altarię św. Donata w Kościele św. Anny w Krakowie. Dzięki temu stał się (po śmierci) fundatorem pierwszej kolegiatury Collegium Minus (kolegiatura Kobylińska), a altarie stały się podstawą uposażenia profesorów[1].

Nie są znane jego dzieła teologiczne,. Wydaje się, że sprawy administracyjne zajmowały większość jego uwagi. W Bibliotece Jagiellońskiej zachowały się książki z jego biblioteki (13 rękopisów i 5 inkunabuł) z jego notatkami i komentarzami[1].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f g Wójcik 2011 ↓.

Bibliografia | edytuj kod

  • KazimierzK. Wójcik KazimierzK., Maciej z Kobylina (Starszy), [w:] AndrzejA. Maryniarczyk (red.), Encyklopedia filozofii polskiej, t. 2, Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu, 2011, s. 9-10 .
Rektorzy Uniwersytetu Jagiellońskiego
  1. a b c d e f g h i j k l Pełniący funkcję rektora w zastępstwie.
  2. Od 1805 do 1809 Uniwersytet połączony z Uniwersytetem Lwowskim i zgermanizowany, 1809 repolonizacja po włączeniu Krakowa do Księstwa Warszawskiego.
  3. W latach 1853–1860 rektorów nie wybierano, Uniwersytetem kierował mianowany przez rząd kurator.
  4. Sprawował obowiązki rektora Tajnego Uniwersytetu.
Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Maciej z Kobylina" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy