Majdan Nowy


Na mapach: 50°28′09″N 22°43′36″E/50,469167 22,726667

Majdan Nowy w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Majdan Nowywieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie biłgorajskim, w gminie Księżpol[3].

Miejscowość leży przy drodze wojewódzkiej nr 835 i 853.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa zamojskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 734 mieszkańców[1] i była trzecią co do wielkości miejscowością gminy Księżpol. Wieś stanowi sołectwo – zobacz jednostki pomocnicze gminy Księżpol[4].

Spis treści

Części miejscowości | edytuj kod

Historia | edytuj kod

Pierwsza wzmianka o Majdanie Księżpolskim (obecnie Majdan Nowy i Majdan Stary) pochodzi z 1696 roku, kiedy odnotowano we wsi cerkiew; funkcjonował tu też młyn wodny. Mieszkańcy wsi trudnili się wyrobem gontów, każdy gonciarz oddawał w ciągu roku 100 kóp gontów daniny do dworu. Znajdował się tu drewniany dwór, budynek kuchni, sadzawka, browar, piwnice do przechowywania win i ordynacka cegielnia. Wieś należała do parafii rzymskokatolickiej w Puszczy Solskiej, natomiast liczni mieszkańcy prawosławni mieli swoją cerkiew. W 1870 roku wybudowano w części wsi zwanej Majdan Nowy murowaną ordynacką rządcówkę na miejscu dawnego drewnianego dworu. W 1921 roku w obu Majdanach na 1261 mieszkańców było 237 Ukraińców i 9 Żydów[7].

 Osobny artykuł: Pacyfikacja wsi Majdan Nowy.

24 czerwca 1943 roku, w czasie niemieckiej akcji wysiedleńczej na Zamojszczyźnie, wieś została spacyfikowana przez oddziały SS wspierane przez ukraińskich kolaborantów. Zamordowano wtedy od 28 do 36 mieszkańców oraz spalono 58 gospodarstw[8][9]. Tydzień później ocalała ludność została wysiedlona[10].

Zabytki | edytuj kod

Rządcówka Ordynacji Zamojskiej

W Majdanie Nowym znajduje się dworek z 1870 r. wybudowany jako tzw. "rządcówka"[11]. Murowany obiekt, wybudowany ok. 1870 r. (w miejscu modrzewiowego dworku) jest pozostałością po administracji klucza księżpolskiego Ordynacji Zamojskiej[12]. Budynek mieści się pod adresem Majdan Nowy 13 i jest wpisany na listę zabytków pod numerem A- 471[13].

Szlaki turystyczne | edytuj kod

Szlak Tadeusza Kościuszki

Przypisy | edytuj kod

  1. a b GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. s. według wyboru. [dostęp 2014-03-09].
  3. Główny Urząd Statystyczny: Rejestr TERYT. [dostęp 2013-03-10].
  4. Jednostki pomocnicze gminy Księżpol. Urząd Gminy Księżpol. [dostęp 2015-07-26].
  5. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013-02-15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2014-03-09]. 
  6. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2015-11-18].
  7. [Zamojszczyzna] Piękno nieodkryte - śladami Ordynacji i nie tylko, SkyscraperCity [dostęp 2020-04-08]  (ang.).
  8. Janina Mikoda: Rejestr miejsc i faktów zbrodni popełnionych przez okupanta hitlerowskiego na ziemiach polskich w latach 1939–1945. Województwo zamojskie. Warszawa: GKBZpNP-IPN, 1994, s. 86. ISBN 83-903356-0-3.
  9. Józef Fajkowski: Wieś w ogniu. Eksterminacja wsi polskiej w okresie okupacji hitlerowskiej. Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1972, s. 198–199.
  10. Józef Fajkowski: op.cit.. s. 199.
  11. Rządcówka, Majdan Nowy - Zabytek.pl, zabytek.pl [dostęp 2020-04-07]  (pol.).
  12. RZĄDCÓWKA - Tygodnik Zamojski, Zamość, Biłgoraj, Tomaszów, Tygodnik Zamojski [dostęp 2020-04-07]  (pol.).
  13. Muzeum Ziemi Biłgorajskiej w Biłgoraju - Zabytki, www.muzeumbilgoraj.pl [dostęp 2020-04-07] .

Zobacz też | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Księżopolski Majdan w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. IV: Kęs – Kutno. Warszawa 1883.

Na podstawie artykułu: "Majdan Nowy" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy