Marceli Godlewski


Marceli Godlewski w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Grób Marcelego Godlewskiego na warszawskim Cmentarzu Powązkowskim

Marceli Godlewski (ur. 15 stycznia 1865 w Turczynie, zm. 25 grudnia 1945 w Aninie) – polski ksiądz katolicki, prałat, działacz społeczny, polityk endecki, członek Komitetu Narodowego Polskiego (1914–1917)[1] oraz Sprawiedliwy wśród Narodów Świata.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Ukończył gimnazjum w Suwałkach, a następnie seminarium duchowne w Sejnach. W 1888 otrzymał święcenia kapłańskie, a następnie ukończył studia teologiczne w Rzymie. W 1903 otrzymał order Pro Ecclesia et Pontifice[2].

Pracował w seminarium duchownym, po czym w 1905 przerwał posługę tam i zaangażował się w działalność dobroczynną[3]. W tym samym roku założył Stowarzyszenie Robotników Chrześcijańskich[4], którego celem było przeciwdziałanie nędzy, a także wspieranie rozwoju ludności robotniczej w kwestiach religijnych, gospodarczych i oświatowych. W 1909 otworzył Dom Ludowy, w ramach którego działało wiele samopomocowych instytucji: kasa oszczędnościowo-pożyczkowa, tania jadłodajnia, świetlica, sala kinowa. W 1913 obchodził jubileusz 25-lecia kapłaństwa[5]. Był członkiem Ligi Narodowej[6].

W odpowiedzi na deklarację wodza naczelnego wojsk rosyjskich wielkiego księcia Mikołaja Mikołajewicza Romanowa z 14 sierpnia 1914, podpisał telegram dziękczynny, głoszący m.in., że krew synów Polski, przelana łącznie z krwią synów Rosyi w walce ze wspólnym wrogiem, stanie się największą rękojmią nowego życia w pokoju i przyjaźni dwóch narodów słowiańskich[7].

Od 1915 był proboszczem w parafii Wszystkich Świętych w Warszawie. W latach 1940–1942 parafia znajdowała się w granicach getta, a ksiądz prałat Godlewski zaangażował się w niesienie pomocy Żydom[4]. Pomógł w ucieczce z getta m.in. Wandzie i Krzysztofowi Zamenhofom. W lipcu 2009 Instytut Jad Waszem przyznał mu medal Sprawiedliwy wśród Narodów Świata[8].

Został pochowany w mogile zbiorowej księży emerytów Warszawskiej Kapituły Metropolitalnej na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kw. 107–VI–23/30)[9][10].

Działalność i przynależność społeczna | edytuj kod

Działalność wydawnicza | edytuj kod

  • Tygodnik „Kronika Rodzinna” (1905–1911 redaktor, od 1911 wydawca)
  • Dodatek do „Kroniki” – tygodnik społeczny „Nasz Sztandar” (od 1913 wydawca)
  • Tygodnik „Pracownik Polski” (1907–1910 redaktor)
  • Miesięcznik „Któż jak Bóg” (w 1909 wznowił wydawanie, 1909–1915 wydawca i redaktor odpowiedzialny)
  • Miesięcznik „Ruch Chrześcijańsko-Społeczny”
  • Gazeta codzienna „Kuryer dla wszystkich” (wychodziła pod kierownictwem księdza od 23 sierpnia 1914)
  • „Wiadomości Parafjalne • Katolicki Tygodnik Parafji Wszystkich Świętych”

Publikacje (wybór) | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Roman Dmowski, Polityka polska i odbudowanie państwa, przedmową do obecnego wydania i komentarzem opatrzył Tomasz Wituch, t. II, Warszawa 1988, s. 202
  2. Odznaczony tym orderem został wówczas także ks. Hipolit Skimborowicz. Zob. Wiadomości bieżące. „Kurier Warszawski”, s. 3, Nr 124 z 6 maja 1903. 
  3. Ksiądz – działacz społeczny. „Nowości Illustrowane”. Nr 6, s. 12-13, 10 lutego 1906. 
  4. a b MichałM. Czajka MichałM., MarcinM. Kamler MarcinM., WitoldW. Sienkiewicz WitoldW., Leksykon Historii Polski, Warszawa: Wydawnictwo Wiedza Powszechna, 1995, s. 205, ISBN 83-214-1042-1, OCLC 69545827 .
  5. Jubileusz ks. prałata M. Godlewskiego. „Kurier Warszawski”, s. 11, Nr 33 z 2 lutego 1913. 
  6. Stanisław Kozicki, Historia Ligi Narodowej (okres 1887–1907), Londyn 1964, s. 574.
  7. Kazimierz Władysław Kumaniecki, Zbiór najważniejszych dokumentów do powstania państwa polskiego, Warszawa, Kraków 1920, s. 30.
  8. Godlewski Marceli. sprawiedliwi.org.pl. [dostęp 2013-08-19].
  9. Cmentarz Powązkowski w Warszawie. (red.). Krajowa Agencja Wydawnicza, 1984. ISBN 83-03-00758-0.
  10. Cmentarz Stare Powązki. cmentarze.um.warszawa.pl. [dostęp 2017-01-03].

Bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Marceli Godlewski" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy