Maria Bakka


Maria Bakka w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Maria Bakka (właśc. Bakka-Gierszanin, wyst. też jako Maria Gierszanin; ur. 9 marca 1922 w Warszawie) – polska aktorka teatralna, sporadycznie reżyser teatralna, rzadko występująca w filmie i telewizji. Od 1959 związana ze Szczecinem[1]. Najstarsza czynna zawodowo aktorka tego miasta[2] i jedna z najstarszych w Polsce.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Urodziła się w Warszawie w 1922 roku. Jej matka była polonistką, ojciec – malarzem[3].

W czasie okupacji mieszkała w Warszawie. Już wówczas interesowała się teatrem, podziwiając m.in. Elżbietę Barszczewską. W szkole średniej na lekcjach filozofii poznała Zofię Mrozowską, która pomogła przyszłej aktorce dostać się na konspiracyjne zajęcia Państwowego Instytutu Sztuki Teatralnej, odbywające się wówczas – ze względu na trwającą wojnę – w prywatnych mieszkaniach. Wykłady prowadzili m.in. Jadwiga Turowicz, Zofia Małynicz, Juliusz Osterwa[4] i Marian Wyrzykowski, a kolegami z ławki M. Bakki byli m.in. Barbara Rachwalska i Andrzej Łapicki. Aktorce nie udało się uzyskać dyplomu PIST-u, jej edukację przerwało powstanie warszawskie. Wkrótce przeprowadziła się do Krakowa, gdzie po zakończeniu wojny rozpoczęła pracę w Studiu przy Teatrze Starym; występowali tam wówczas Andrzej Szczepkowski i Tadeusz Łomnicki[3]. 25 lipca 1945 zdała pierwszy w Polsce egzamin eksternistyczny i otrzymała dyplom[5].

Wkrótce po egzaminie zadebiutowała w objazdowym Teatrze Ziem Zachodnich, który powstał w Krakowie, w sztuce Jeńcy Lucjana Rydla, wcielając się w rolę Wichny. Spektakl ten reżyserowali Wanda Siemaszkowa i Władysław Woźnik. Z przedstawieniem tym Bakka występowała w wielu miastach i wsiach Polski, a sama aktorka uważa ten okres swojej pracy za szczególnie ważny w doskonaleniu umiejętności aktorskich. Później, na przełomie lat 1946/1947, zaangażowała się na stałe w Teatrze Miejskim im. Juliusza Słowackiego w Opolu[5]. Następnie występowała w teatrach: Dramatycznym Marynarki Wojennej (Teatr Domu Marynarza) w Gdyni (1946-47), Ziemi Lubuskiej im. Juliusza Osterwy w Gorzowie Wielkopolskim (1947-48), Miejskim w Bydgoszczy (1948-49), Polskim w Bielsku-Cieszynie (1949-53), Dramatycznym w Poznaniu[6]. W czasie wizyty u kuzynki w Stanach Zjednoczonych urodziła syna Jana. Niedługo później ojciec jej dziecka, Aleksander Gierszanin (występujący w teatrze jako Bohdan Gierszanin), dostał propozycję stałego angażu w Szczecinie, w Teatrach Dramatycznych (Teatr Polski i Współczesny znajdował się wówczas pod jedną dyrekcją). Zanim przyjął tę ofertę, postawił warunek, że jego przyszła żona[7] również zostanie aktorką tego teatru[5]. Pracowała tam w latach 1959-75, a od 1975 do 1983 miała etat w szczecińskim Teatrze Polskim[6].

W swojej długoletniej pracy teatralnej aktorka brała udział w realizacjach teatralnych polskiej i światowej klasyki (Balladyna, Damy i huzary, Wesele, Rewizor, Cyrulik sewilski, Lilla Weneda, Kordian, Dziady, Pan Tadeusz, Romeo i Julia, Miarka za miarkę, Śluby panieńskie i wiele innych), grała różnorodne role – zarówno dramatyczne, jak i komediowe. Występowała czasem także w repertuarze kierowanym do dzieci i młodzieży[8].

W 1984 roku przeszła na emeryturę[3], nie rozstała się jednak z aktorstwem na zawsze, od czasu do czasu grywając gościnnie drobne role, m.in. docenione przez krytyków w Weselu i Czarownicach z Salem[3]. W roku 2003 reżyser Tatiana Malinowska-Tyszkiewicz zaprosiła Marię Bakkę do udziału w spektaklu Komandor dziś nie przyjdzie, później specjalnie dla niej przygotowała monodram Orbanowa (2004)[9], a następnie (2009) zaoferowała główną rolę w przedstawieniu Dawno temu dziś (aut. Victor Lanoux), którą Bakka zagrała, mając 87 lat[5].

Spektakle teatralne (wybór) | edytuj kod

Role | edytuj kod

Reżyseria | edytuj kod

  • 1957: Cyd (fragmenty) – asystentka reżysera
  • 1958: Zygmunt August (fragmenty) – asystentka reżysera
  • 1976: Yerma, czyli Bezpłodna – reżyseria

Filmografia | edytuj kod

Odznaczenia, nagrody i nominacje | edytuj kod

Bibliografia | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Szczecin. Benefis Marii Bakki. [dostęp 2010-03-07].
  2. Szczecin. Monodram w antykwariacie. 2008. [dostęp 2010-03-07].
  3. a b c d Sylwetka Marii Bakki. 2003. [dostęp 2010-03-07].
  4. Artyści szczecińskich scen teatralnych. 2009. [dostęp 2010-03-07].
  5. a b c d Artyści szczecińskich scen teatralnych. 2009. [dostęp 2010-03-07].
  6. a b Maria Bakka-Gierszanin. Kariera zawodowa. [dostęp 2010-03-07].
  7. Pierwszym mężem aktorki był Roman Seniuk, scenograf teatralny. Informacja za: Trzy pytania. 2004. [dostęp 2010-03-07].
  8. Maria Bakka-Gierszanin. Kariera teatralna. [dostęp 2010-03-07].
  9. Szczecin. Monodram w antykwariacie. [dostęp 2010-03-07].
  10. 65 lat na deskach teatru. [dostęp 2010-03-26].
  11. Szczecin. Bursztynowe pierścienie dla Współczesnego. [dostęp 2010-12-07].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Maria Bakka" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy