Maria Mirosława Chadaj-Zwiejska


Maria Mirosława Chadaj-Zwiejska w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Maria Mirosława Chadaj–Zwiejska ps. Mirka, Wędrowniczka, Słoneczna (ur. 9 czerwca 1918 w Sobieszynie, zm. 22 kwietnia 1995 w Pasłęku) – polska działaczka społeczna, w okresie okupacji przewodnicząca wojewódzkiego Ludowego Związku Kobiet w Kielcach, inż. rolnik, nauczycielka.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Pochodziła z nauczycielskiej rodziny, była najstarszą córką z trojga dzieci Wiktorii z Effenbergerów i Pawła Chadaja[1]. Przed wojną studiowała rolnictwo w Wyższej Szkole Gospodarstwa Wiejskiego w Cieszynie i należała do „Wici”. W początkach niemieckiej okupacji (wrzesień 1939 r.), po przerwanej praktyce studenckiej pod Garwolinem, opiekowała się w garwolińskim szpitalu rannymi polskimi żołnierzami do czasu powrotu personelu medycznego[2]. W listopadzie 1939 r. przeniosła pieszo, pomimo istniejącej już granicy między Rzeszą a Generalną Gubernią, znaczną kwotę uratowanej polskiej gotówki z Oddziału ZSS „Społem” w Ciechanowie do Warszawy i przekazała do rąk prezesa Zarządu ZSS „Społem” Mariana Rapackiego[3]. Następnie brała udział w budowaniu działalności konspiracyjnej ruchu ludowego na terenie Lublina i Lubelszczyzny (więziona na Zamku Lubelskim wrzesień–koniec grudnia 1941 r.[4]), później na terenie Warszawy i Kielecczyzny.

Od 1942 r. była członkinią Wojewódzkiego Kierownictwa Ludowego Związku Kobiet w Kielcach[5] i jednocześnie łączniczką BCh. Terenem jej działalności były powiaty (wg podziału administracyjnego II Rzeczypospolitej): Końskie, Radom, Kozienice, Iłża, Opatów, Sandomierz.

Była współorganizatorką licznych kursów sanitarnych, na które w charakterze wykładowcy sprowadziła zagrożoną w Warszawie lekarkę Helenę Wolf („Doktor Ankę”)[6][7]. Organizowała także wiele kursów oświatowych z udziałem członkiń Centralnego Kierownictwa LZK z Warszawy.

Po wojnie, w grudniu 1946 r., przetrzymywana w Ministerstwie Bezpieczeństwa Publicznego w Ostrowcu Świętokrzyskim po próbie złożenia razem z dwoma mężami zaufania listy wyborczej PSL w okręgu nr 13 wyborów do sejmu 19 stycznia 1947 r.[8]

Nękani wraz z mężem Władysławem Zwiejskim przez UB, opuścili Świętokrzyskie i zamieszkali na tzw. Ziemiach Zachodnich, w Pasłęku. W powojennych latach dokończyła studia, uzyskała uprawnienia pedagogiczne. Pracowała jako nauczycielka w szkole rolniczej, później liceum ogólnokształcącym. Poza pracą zawodową poświęcała się problemom młodzieży wiejskiej. Zmarła nagle. Pochowana w Pasłęku.

Odznaczenia | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. M. Biernacka, Zwiejska Maria Mirosława [w:] Sylwetki kobiet żołnierzy, (red.) K. Kabzińska, Toruń 2003, str. 401-402
  2. Materiały zebrane przez Fundację Generał Elżbiety Zawackiej: teczka nr: 4122/WSK
  3. Materiały zebrane przez Fundację Generał Elżbiety Zawackiej: teczka nr: 4122/WSK
  4. H. Brodowska-Kubicz; Z chłopskiej Łąki. Wspomnienia; Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego; Łódź 1994; str. 123
  5. St. Jagiełło; Kryptonim Telegraf. Z dziejów Batalionów Chłopskich na Kielecczyźnie; LSW; Warszawa 1979; str.25
  6. St. Jagiełło; Kryptonim Telegraf. Z dziejów Batalionów Chłopskich na Kielecczyźnie; LSW; Warszawa 1979; str. 93
  7. Wł. Zwiejski; Walczyli w Chłopskich Batalionach; LSW; Warszawa 1964; str. 288
  8. R. Buczek; Na przełomie dziejów. Polskie Stronnictwo Ludowe w latach 1945-1947; Century Publishing Company Limited; Toronto 1983; str. 304-305

Bibliografia | edytuj kod

  • St. Jagiełło; Kryptonim Telegraf. Z dziejów Batalionów Chłopskich na Kielecczyźnie; LSW; Warszawa 1979;
  • Wł. Zwiejski; Walczyli w Chłopskich Batalionach; LSW; Warszawa 1964;
  • Sylwetki Kobiet Żołnierzy; red. Krystyna Kobzińska; Tom I; Fundacja Archiwum i Muzeum Pomorskie Armii Krajowej oraz Wojskowej Służby Polek; Toruń 2003;
  • K. Przybysz, A. Wojtas; Bataliony Chłopskie; Tom I, Warszawa 1985.
  • Materiały zebrane przez Fundację Generał Elżbiety Zawackiej: teczka nr: 4122/WSK
  • H. Brodowska-Kubicz; Z chłopskiej Łąki. Wspomnienia; Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego; Łódź 1994
  • R. Buczek; Na przełomie dziejów. Polskie Stronnictwo Ludowe w latach 1945-1947; Century Publishing Company Limited; Toronto 1983
  • M. Biernacka; Zwiejska Maria Mirosława [w:] Sylwetki kobiet żołnierzy; (red.) K. Kabzińska; Toruń 2003
Na podstawie artykułu: "Maria Mirosława Chadaj-Zwiejska" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy