Marian Karol Dubiecki


Marian Karol Dubiecki w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Marian Karol Dubiecki (ur. 26 sierpnia 1838 w Zasławiu[1], zm. 24 października 1926 w Krakowie) – polski historyk, sekretarz Rusi w Rządzie Narodowym powstania styczniowego.

W 1860 ukończył studia na Uniwersytecie Kijowskim. Tam należał do tajnego Związku Trojnickiego. W dobie manifestacji patriotycznych 1860-1861 brał udział w demonstracjach. Za udział w manifestacji 10 października 1861 w Horodle został aresztowany i wywieziony wraz z bratem do Wiatki, a później do Tambowa na zesłanie. Uwolniony, w listopadzie 1862 powrócił do kraju.

8 maja 1863 przybył do Warszawy, gdzie został mianowany sekretarzem Wydziału Rusi Rządu Narodowego. W czasie dyktatury Romualda Traugutta był pośrednikiem pomiędzy nim a dyrektorem spraw zagranicznych Henrykiem Krajewskim. 10 kwietnia 1864 został aresztowany i osadzony na Pawiaku. Torturowany przez rosyjskich śledczych (złamana szczęka i głębokie blizny na plecach) – zachował milczenie. Przeniesiony do X Pawilonu Cytadeli Warszawskiej. Skazany na karę śmierci, zamienioną 30 lipca na katorgę z pozbawieniem wszystkich praw publicznych.

W 1868 z katorgi przeniesiony na dożywotnie osiedlenie do Irkucka. Na Syberii rozpoczął badania historyczne dziejów polskich Sybiraków, ogłaszane później w warszawskim Tygodniku Ilustrowanym. Był pierwszym autorem, który opracował życiorys Nicefora Czernichowskiego, polskiego zesłańca i założyciela państewka nad Amurem[2]. W 1874 dostał pozwolenie na powrót do Rosji Europejskiej z wyłączeniem ziem polskich. Osiadł w Jekaterynosławie. W 1879 opublikował monografię Kudak, twierdza kresowa[3], nagrodzoną przez Akademię Umiejętności w Krakowie. W latach 1880-1883 przebywał w Odessie.

W 1883 na skutek amnestii powrócił do Warszawy. W 1884 osiadł na stałe w Krakowie. Był członkiem prezydium Komitetu Obrony Państwowej w Krakowie w 1920 roku[4].

Spis treści

Książki | edytuj kod

Odznaczenia | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. StanisławS. Zieliński StanisławS., Mały słownik pionierów polskich kolonialnych i morskich : podróżnicy, odkrywcy, zdobywcy, badacze, eksploratorzy, emigranci - pamiętnikarze, działacze i pisarze migracyjni, Warszawa: Inst. Wyd. Ligi Morskiej i Kolonialnej, 1933, s. 89 .
  2. EdwardE. Kajdański EdwardE., Długi cień wielkiego muru. Jak Polacy odkrywali Chiny, Warszawa: Oficyna Naukowa, 2005, ISBN 83-88164-88-0, OCLC 69311634 .
  3. MarianM. Dubiecki MarianM., Kudak twierdza kresowa i jej okolice : monografia historyczna nagrodzona przez Akademię Umiejętności w Krakowie, wyd. 1897., polona.pl [dostęp 2018-08-11] .
  4. Obrona państwa w 1920 roku, Warszawa 1923, s. 475.
  5. Order Odrodzenia Polski. Trzechlecie pierwszej kapituły 1921–1924. Warszawa: Prezydium Rady Ministrów, 1926, s. 15.

Bibliografia | edytuj kod

  • MichałM. Janik MichałM., Marian KarolM.K. Dubiecki Marian KarolM.K., Polski Słownik Biograficzny, t. V, Kraków 1939–1946, s. 428-430 .

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Marian Karol Dubiecki" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy