Marian Opania


Marian Opania w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Marian Opania (ur. 1 lutego 1943 w Puławach) – polski aktor teatralny, filmowy i dubbingowy, wykonawca piosenki aktorskiej, artysta kabaretowy.


Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Młodość i wykształcenie | edytuj kod

Marian Opania fot. Foksal Marian Opania (2006) Marian Opania podczas występu (2009)

Urodził się 1 lutego 1943 w Puławach jako drugi syn Juliana i Jadwigi. Jego ojciec był leśnikiem oraz oficerem piechoty Wojska Polskiego, zginął w powstaniu warszawskim[2].

W 1960 ukończył I Liceum Ogólnokształcącego im. A.J. ks. Czartoryskiego w Puławach[1]. W 1964 został absolwentem Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie.

Występ aktorów Teatru Ateneum w Warszawie w spektaklu "Wysocki" na XII Przeglądzie Piosenki Aktorskiej we Wrocławiu (1991); od prawej: Leonard Pietraszak, Marian Opania, Wiktor Zborowski

Kariera zawodowa | edytuj kod

Należał do grupy najciekawszych młodych aktorów rozpoczynających swoją karierę na początku lat 60. W 1962 wcielając się w rolę Miśka w noweli Warszawa w filmie ''Miłość dwudziestolatków" (L’amour à vingt ans) Andrzeja Wajdy zadebiutował na dużym ekranie. W teatrze zadebiutował w 1964 rolą Księcia Edwarda w sztuce "Edward II" Christophera Marlowe'a w reżyserii Stanisława Bugajskiego, na scenie Teatru Klasycznego w Warszawie.

Za role Pawła w Skoku i Truchaczka (młodego bohatera wydarzeń "czarnej niedzieli" w Bydgoszczy w 1939) w Sąsiadach, Opania otrzymał w 1970 Nagrodę im. Zbyszka Cybulskiego. W tych latach wielokrotnie wcielał się w postacie nadwrażliwych młodzieńców, czasem zawadiackich, szarpanych nadziejami i rozterkami swojego wieku. Jedną z jego najbardziej złożonych ról był Tadeusz, bohater filmu Antoniego Krauzego – "Palec boży" z 1972, młody prowincjusz walczący o zrealizowanie swoich marzeń.

Wystąpił w filmie "Człowiek z żelaza" Andrzeja Wajdy (1981), który otrzymał Złotą Palmę na 34. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Cannes, wielu dziełach komediowych m.in. w serialu Stanisława Barei "Zmiennicy" (1986), filmie "Rozmowy kontrolowane" Sylwestra Chęcińskiego (1991) czy "Saunie" Filipa Bajona (1992). Występował jako profesor Zybert w serialu TVP2 "Na dobre i na złe" (1999) i jako ojciec tytułowej bohaterki w serialu TVN "Prawo Agaty" (2012), w filmach "Mała matura 1947" Janusza Majewskiego (2010), "Wałęsa. Człowiek z nadziei" Andrzeja Wajdy (2013) oraz "Bogowie" Łukasza Palkowskiego (2014) i innych.

W 2016 zagrał w komedii "7 rzeczy, których nie wiecie o facetach" w reżyserii Kingi Lewińskiej. W teatrze Opania występował m.in. w spektaklach Józefa Szajny w warszawskim Teatrze Studio. Występował także w spektaklach muzycznych, m.in. w "Brelu" Emiliana Kamińskiego i Wojciecha Młynarskiego (1985) oraz w "Wysockim" (1989) czy "Hemarze" (1987).

Od 1965 związany jest z Teatrem Telewizji, gdzie wziął udział w prawie stu spektaklach. Wystąpił w około dwustu przedstawieniach Teatru Polskiego Radia[3].

W latach 1964–1971 występował w Teatrze Klasycznym w Warszawie, następnie w Teatrze Studio (1971–1977), Teatrze Kwadrat (1978) i Teatrze Komedia (1979–1981). Od 1981 jest aktorem Teatru Ateneum w Warszawie. Na deskach teatru gra monogram "W progu" Glena Bergera w reżyserii Bartosza Konopki, którego premiera premiera odbyła się 12 czerwca 2013[4].

Znany z wykonań piosenki aktorskiej, z występów w kabaretach i ról komediowych. Współpracował m.in. z Teatrem Scena Prezentacje w Warszawie. Przez wiele lat współpracował z Marcinem Wolskim i kabaretem „60-tka”. Wraz z Wiktorem Zborowskim tworzył kabaret „Super-duo”. Wykonywał pieśni Włodzimierza Wysockiego, Bułata Okudżawy, Jacquesa Brela w tłumaczeniu Wojciecha Młynarskiego, teksty Antoniego Słonimskiego, Juliana Tuwima, Mariana Hemara, Jonasza Kofty, Marcina Wolskiego czy Jana Pietrzaka[5].

W 2015 nagrał płytę z piosenkami Leonarda Cohena i Jaromira Nohavicy – ''Opania Cohen Nohavica''[6].

Życie prywatne | edytuj kod

Żonaty z Anną, z którą pobrali się w 1960[7]. Mają dwoje dzieci, aktora Bartosza Opanię oraz córkę Magdalenę. Jest rzeźbiarzem amatorem[8].

Zespoły artystyczne | edytuj kod

Odcisk gwiazdy w Alei Gwiazd w Międzyzdrojach

Odznaczenia i nagrody | edytuj kod

  • Nagroda im. Zbyszka Cybulskiego od tygodnika „Ekran” dla najlepszego młodego aktora roku za role w filmach Skok i Sąsiedzi (1970).

Filmografia | edytuj kod

Polski dubbing | edytuj kod

Dyskografia | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Tygodnik „Życie na Gorąco” nr 27, 7 lipca 2016, s. 68-69
  2. Julian Opania. 1944.pl. [dostęp 2018-10-31].
  3. Marian Opania, www.dziennikteatralny.pl [dostęp 2021-07-21] .
  4. Marian Opania | Życie i twórczość | Artysta, Culture.pl [dostęp 2021-07-21]  (pol.).
  5. Marian Opania, www.muzeum.krosno.pl [dostęp 2021-07-21]  (pol.).
  6. Marian Opania: Cohen i Nohavica to zbliżone światy, PolskieRadio.pl [dostęp 2021-07-21] .
  7. Marian Opania już 60 lat świętuje z żoną tę rocznicę. I nie chodzi o datę ślubu, Fakt24.pl, 21 września 2020 [dostęp 2021-07-21]  (pol.).
  8. Rzeźbienie to moja modlitwa. Z Marianem Opanią o rzeźbiarstwie, aktorstwie i wierze rozmawia Rafał Dajbor. „Stolica”, s. 44–46, październik 2017. 
  9. M.P. z 2003 r. nr 34, poz. 445 – pkt 7.
  10. Odznaczenia dla zasłużonych pracowników Teatru Ateneum. prezydent.pl, 31 marca 2003.
  11. Wielki Splendor – nagrody Teatru Polskiego Radia wręczone. prsa.pl, 2008-12-01. [dostęp 2010-12-06].
  12. Glorie dla przedstawicieli świata rozrywki. mkidn.gov.pl, 20 maja 2009.
  13. Fascynacje Marian Opania. mtj.pl. [dostęp 2016-06-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-10-30)].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Marian Opania" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy