Marian Orzechowski


Marian Orzechowski w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Marian Odon Orzechowski (ur. 24 października 1931 w Radomiu) – polski polityk, historyk i politolog, minister spraw zagranicznych w latach 1985–1988, poseł na Sejm X kadencji.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

W 1950 został absolwentem Liceum Ogólnokształcącego nr III we Wrocławiu[1]. W 1955 ukończył studia na Uniwersytecie w Leningradzie, po czym został pracownikiem naukowym Uniwersytetu Wrocławskiego. Doktorat obronił w marcu 1960 na Wydziale Filozoficzno-Historycznym UWr. Publikował w tym czasie i w latach następnych prace m.in. związane z historią Śląska[2] (w tym także Śląska Cieszyńskiego[3]) i działalnością Wojciecha Korfantego na Śląsku[4]. Otrzymał stopień doktora habilitowanego w 1964, a w 1977 uzyskał tytuł profesora nauk politycznych.

W latach 1969–1972 był dyrektorem Instytutu Nauk Politycznych, a następnie w latach 1971–1975 był rektorem Uniwersytetu Wrocławskiego, oraz od 1984 do 1986 rektorem Akademii Nauk Społecznych przy Komitecie Centralnym PZPR. Był długoletnim członkiem komitetu redakcyjnego kwartalnika KC PZPR „Z Pola Walki”. W latach 80. był także członkiem Rady Redakcyjnej organu teoretycznego i politycznego KC PZPRNowe Drogi[5].

W 1947 wstąpił do Organizacji Młodzieży Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego, a wraz z nią do Związku Młodzieży Polskiej, do którego należał do rozwiązania. W 1952 przyjęty do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, w latach 1981–1983 i 1988–1989 pełnił funkcję sekretarza KC, od 1986 do 1990 był członkiem Biura Politycznego[6]. W 1982 powołany w skład prezydium Tymczasowej Rady Krajowej Patriotycznego Ruchu Odrodzenia Narodowego[7]. W latach 1985–1988 zajmował stanowisko ministra spraw zagranicznych w rządzie Zbigniewa Messnera. Od lutego do sierpnia 1989 był członkiem BP PZPR i KC PZPR odpowiedzialnym za oświatę[8]. W okresie 1976–1979 był członkiem Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej dla Kadr Naukowych przy Prezesie Rady Ministrów, od 1977 był członkiem Komitetu Nauk Politycznych Polskiej Akademii Nauk.

W 1989 został posłem na Sejm kontraktowy z okręgu koszalińskiego, zasiadał w Komisji Konstytucyjnej oraz Komisji Spraw Zagranicznych. W latach 1989–1990 był ostatnim w historii przewodniczącym Klubu Poselskiego PZPR.

Po 1989 wykładał m.in. w Społecznej Wyższej Szkole Przedsiębiorczości i Zarządzania w Łodzi (kierownik Katedry Międzynarodowych Stosunków Politycznych i Dyplomacji), Wyższej Mazowieckiej Szkole Humanistyczno-Pedagogicznej w Łowiczu, Wyższej Szkole Finansów i Zarządzania w Warszawie.

W 1984 odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski. W 1985 otrzymał medal jubileuszowy „Czterdzieści lat zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945”[9].

Wybrane publikacje | edytuj kod

  • Spór o marksistowską teorię rewolucji, Warszawa 1984.
  • Rewolucja, socjalizm, tradycje, Warszawa 1978.
  • Naród, ojczyzna, państwo w myśli politycznej Juliana Bruno-Brunowicza, Warszawa 1980.
  • Odra-Nysa Łużycka-Bałtyk w polskiej myśli politycznej okresu drugiej wojny światowej, Wrocław 1969.
  • Ludność polska na Dolnym Śląsku w latach 1918–1939, Wrocław 1960.
  • Szkice z dziejów Polonii wrocławskiej, Wrocław 1959.

Przypisy | edytuj kod

  1. Agnieszka Lewańska, Marian Bednarek, Anna Kosmulska, Irena Barycka (red.), Księga Pamiątkowa Jubileuszu 50-lecia III Liceum Ogólnokształcącego im. Adama Mickiewicza we Wrocławiu, Komitet Organizacyjny Jubileuszu 50-lecia III LO, Wrocław 1996, s. 99 i 201, ​ISBN 83-906581-5-1​.
  2. M.in. Z dziejów polskiej ludności autochtonicznej na Dolnym Śląsku 1945–1949, „Śląski Kwartalnik Historyczny Sobótka” z 1957; Z dziejów ruchu akademickiego i walki o wytworzenie inteligencji polskiej na Śląsku Opolskim w latach 1922–1939, „Studia i Materiały z Dziejów Śląska” nr 4/1962, s. 268–366.
  3. M.in. w opublikowanej wraz z Romanem Heckiem Historii Czechosłowacji, Wyd. Ossolineum, Warszawa 1969.
  4. M.in. O Wojciechu Korfantym, „Śląski Kwartalnik Historyczny Sobótka” z 1960; Napieralski i Korfanty, „Zaranie Śląskie” nr 3/1959; Działalność polityczna Wojciecha Korfantego w latach I wojny światowej, „Zaranie Śląskie” nr 4/1963; Wojciech Korfanty: biografia polityczna, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław/Warszawa 1975.
  5. „Nowe Drogi” nr 4/1989, s. 2.
  6. Informacje w BIP IPN
  7. „Dziennik Polski” nr 223 (11 807) z 20 grudnia 1982, s. 2.
  8. Zbigniew Osiński, Nauczanie historii w szkołach podstawowych w Polsce w latach 1944–1989: uwarunkowania organizacyjne oraz ideologiczno-polityczne, Lublin 2010, s. 90.
  9. „Wojskowy Przegląd Historyczny” nr 4 (114), październik-grudzień 1985, s. 265.

Bibliografia | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Marian Orzechowski" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy