Marian Orzechowski (1893–1940)


Marian Orzechowski (1893–1940) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Marian Witalis Orzechowski ps. Burkacki (ur. 15 sierpnia 1893 w Warszawie, zm. 30 kwietnia[1] 1940 w Katyniu) – podporucznik rezerwy piechoty Wojska Polskiego, komisarz Straży Granicznej, kawaler Krzyża Niepodległości, ofiara zbrodni katyńskiej[2].

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Był synem Antoniego i Emilii z Burchackich[3]. Członek Polskich Drużyn Strzeleckich[4]. 6 sierpnia 1914 wyruszył z krakowskich Oleandrów w szeregach 2. plutonu Pierwszej Kompanii Kadrowej. Żołnierz I Brygady Legionów Polskich w szeregach 2 plutonu III batalionu 1 pułku piechoty[5]. Absolwent Szkoły Oficerskiej przy 1 pułku piechoty Legionów w Zambrowie i Pomiechówku. Członek Polskiej Organizacji Wojskowej i Polskiej Partii Socjalistycznej[4]. W 1920 służył w 201 pułku piechoty i 5 pułku piechoty Legionów[3][4]. Następnie w Straży Granicznej. 29 października 1930, będąc w stopniu sierżanta sztabowego, został mianowany podporucznikiem rezerwy piechoty ze starszeństwem z dniem 29 listopada 1930 i 63 lokatą[6], przydzielony do kadry Okręgu Korpusu Nr I[3]. W 1934 był oficerem rezerwy pełniącym służbę w Straży Granicznej i podlegał pod PKU Warszawa Miasto III[7]. W Straży Granicznej posiadał stopień komisarza. Był wykładowcą w Centralnej Szkole Straży Granicznej w Rawie Ruskiej. Osadnik wojskowy na Wileńszczyźnie[4].

W czasie kampanii wrześniowej dostał się do niewoli radzieckiej. Według stanu z kwietnia 1940 był jeńcem kozielskiego obozu. 28 kwietnia 1940 przekazany do dyspozycji naczelnika smoleńskiego obwodu NKWD[1] – lista wywózkowa 052/1 poz 86, nr akt 1183[8] z 27.04.1940[1]. Został zamordowany 30 kwietnia 1940 przez NKWD w lesie katyńskim[1]. Nie został zidentyfikowany podczas ekshumacji prowadzonej przez Niemców w 1943 wpis w księdze czynności pod datą 21.4.1943. Figuruje liście AM-174-338 i Komisji Technicznej PCK GARF-14-0338 jako nierozpoznany kapitan. Przy powtórnej analizie dokumentów znalezionych przy zwłokach w niemieckim laboratorium w Smoleńsku odczytano poprawnie nazwisko i imię Orzechowskiego. Znajduje się na liście ofiar opublikowanej w Gońcu Krakowskim nr 142 i Nowym Kurierze Warszawskim nr 148.

Krewni do 1990 poszukiwali informacji przez Biuro Informacji i Badań Polskiego Czerwonego Krzyża w Warszawie.

Życie prywatne | edytuj kod

Żonaty z Pauliną z Szymańskich, miał troje dzieci[3].

Upamiętnienie | edytuj kod

  • Minister obrony narodowej Aleksander Szczygło decyzją Nr 439/MON z 5 października 2007 awansował go pośmiertnie na stopnień porucznika, natomiast minister spraw wewnętrznych i administracji Władysław Stasiak rozkazem personalnym nr 96 z 26 października 2007 roku mianował go pośmiertnie na stopień nadkomisarza Straży Granicznej. Oba awanse zostały ogłoszone 9 i 10 listopada 2007, w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”
  • Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari (nr 14384) – zbiorowe, pośmiertne odznaczenie żołnierzy polskich zamordowanych w Katyniu i innych nieznanych miejscach kaźni, nadane przez prezydenta RP na uchodźstwie profesora Stanisława Ostrowskiego (11 listopada 1976)
  • Krzyż Kampanii Wrześniowej – zbiorowe, pośmiertne odznaczenie pamiątkowe wszystkich ofiar zbrodni katyńskiej (1 stycznia 1986)

Ordery i Odznaczenia | edytuj kod

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d УБИТЫ В КАТЫНИ, Москва Общество «Мемориал» – Издательство «Звенья» 2015, s. 563.
  2. JędrzejJ. Tucholski JędrzejJ., Mord w Katyniu, 1991, s. 182 .
  3. a b c d Kiński i inni, Katyń, Księga Cmentarna, 2000, s. 452 .
  4. a b c d Pierwsza Kompania Kadrowa, Józef Piłsudski | Blogmedia24, blogmedia24.pl [dostęp 2019-05-29] .
  5. Orzechowski Muzeum Józefa Piłsudskiego, wykaz.muzeumpilsudski.pl [dostęp 2019-05-29] .
  6. „Dziennik Personalny” (R.12, nr 4), Warszawa , 18 kwietnia 1931, s. 150 .
  7. Rocznik Oficerski Rezerw, Warszawa: MSWojsk., 1934, s. 813 .
  8. J.J. Tucholski J.J., op cit, s. 644 .
  9. Monitor Polski nr 140/1932.

Bibliografia | edytuj kod

  • Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych
  • Rocznik Oficerski Rezerw, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1934
  • Jan Kiński, Helena Malanowska, Urszula Olech, Wacław Ryżewski, Janina Snitko-Rzeszut, Teresa Żach: Katyń. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Marek Tarczyński (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2000. ISBN 83-905590-7-2.
  • Jędrzej Tucholski: Mord w Katyniu. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1991. ISBN 83-211-1408-3.
  • УБИТЫ В КАТЫНИ, Москва Общество «Мемориал» – Издательство «Звенья» 2015, ​ISBN 978-5-78700-123-5​.
  • Auswaertiges Amt – Amtliches Material Zum Massenmord Von Katyn, Berlin 1943.
Na podstawie artykułu: "Marian Orzechowski (1893–1940)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy