Marian Zając (lotnik)


Marian Zając (lotnik) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Marian Zając (ur. 23 maja 1920 w Czarnym Dunajcu[1] lub w Jaworznie[2], zm. 16 kwietnia 1945 nad Oceanem Atlantyckim[1]) – polski narciarz, mistrz Polski w narciarstwie alpejskim, lotnik, porucznik nawigator w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie, kawaler Krzyża Srebrnego Orderu Wojennego Virtuti Militari.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Był synem Karola i Marii, z d. Łaś, uczniem Gimnazjum im. Oswalda Balzera w Zakopanem. W czasie nauki szkolnej został zawodnikiem Harcerskiego Klubu Narciarskiego[1]. Na międzynarodowych mistrzostwach Polski w narciarstwie alpejskim w 1938 zajął 3. miejsce w slalomie (jako najlepszy z Polaków), 3. miejsce w zjeździe (jako drugi z Polaków, drugie miejsce zajął jego brat, Karol Zając) i 2. miejsce w kombinacji alpejskiej (jako najlepszy z Polaków)[3][4], na mistrzostwach Polski w 1938 w skokach narciarskich wywalczył srebrny medal[5]. Na mistrzostwach Polski w narciarstwie alpejskim w 1939 zwyciężył w slalomie, był trzeci w zjeździe i zwyciężył w kombinacji alpejskiej[6].

Reprezentował Polskę na mistrzostwach świata w narciarstwie alpejskim w 1939, zajmując 32. miejsce w zjeździe[7], 16. miejsce w slalomie[8] i 22. miejsce w kombinacji alpejskiej[9].

W 1939 został przyjęty do Szkoły Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie. Po wybuchu II wojny światowej powrócił do Zakopanego[1]. 31 grudnia 1939 przedostał się przez niemiecką granicę na Węgry (towarzyszył mu m.in. Tadeusz Schiele)[2], następnie przez Jugosławię i Francję dotarł do Wielkiej Brytanii. Wstąpił do Polskich Sił Powietrznych, otrzymał numer służbowy RAF P-2092[10]. Tam ukończył szkolenie radiooperatorów i nawigatorów w 4. Grupie Bombowej. W lipcu 1941 został skierowany na szkolenie bojowe w 18. Operational Training Unit. Od listopada 1941 służył w stopniu kaprala w 305 dywizjonie bombowym Ziemi Wielkopolskiej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego[1]. Do kwietnia 1942 wykonał 24 loty bojowe. 10 kwietnia 1942 jego samolot został zestrzelony i wodował. Uratował wówczas trzech swoich kolegów, których przeniósł na tratwę ratunkową i opiekował się nimi do czasu odratowania. Za czyn ten został w 1942 odznaczony Orderem Virtuti Militari V klasy (osobiście dekorował go gen. Władysław Sikorski)[1][2].

W styczniu 1943 został promowany na stopień podporucznika i skierowany jako instruktor w do 18. Operational Training Unit. Następnie powrócił do lotów bojowych, w październiku 1943 jego samolot został kolejny raz niezestrzelony i wodował. Umieścił ciężko rannego pilota w dinghy, sam płynął obok do nadejścia pomocy[11]. Jesienią 1944 został awansowany do stopnia porucznika. Został przeniesiony do 45. Grupy Transportowej stacjonującej w Dorval. 16 kwietnia 1945 zginął w czasie lotu z Kanady do Wielkiej Brytanii, razem z pilotem, por. Jerzym Wielondkiem. Ich samolot spadł do oceanu ok. 160 mil od wybrzeży Szkocji[1].

Jego bratem był Karol Zając[1].

Ordery i odznaczenia | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f g h i j Bogusław Szwedo Na bieżni i w okopach. Sportowcy odznaczeni Orderem Wojennym Virtuti Militari 1914-1921 1939-1945, wyd. IPN, Rzeszów 2011, s. 286-287
  2. a b c Wojciech Szatkowski Od Marusarza do Małysza. Polscy skoczkowie 1924-2003, wyd. Fall, Kraków – Zakopane 2004, s. 331-334
  3. Andrzej Więcek, Zbigniew Łojewski, Henryk Kurzyński, Adam Parczewski, Maciej Rychwalski, Janusz Waśko Mistrzostwa Polski w narciarstwie klasycznym i alpejskim 1920-2013, wyd. Nowy Sącz-Warszawa-Zamość 2014, s. 128-129
  4. Przegląd Sportowy z 7.02.1938, s. 5
  5. Andrzej Więcek, Zbigniew Łojewski, Henryk Kurzyński, Adam Parczewski, Maciej Rychwalski, Janusz Waśko Mistrzostwa Polski w narciarstwie klasycznym i alpejskim 1920-2013, wyd. Nowy Sącz-Warszawa-Zamość 2014, s. 24
  6. Andrzej Więcek, Zbigniew Łojewski, Henryk Kurzyński, Adam Parczewski, Maciej Rychwalski, Janusz Waśko Mistrzostwa Polski w narciarstwie klasycznym i alpejskim 1920-2013, wyd. Nowy Sącz-Warszawa-Zamość 2014, s. 129
  7. Wyniki zjazdu (MŚ 1939) na stronie alpineskiing-worldchampionships.com
  8. Wyniki slalomu (MŚ 1939) na stronie alpineskiing-worldchampionships.com
  9. Wyniki kombinacji alpejskiej (MŚ 1939) na stronie alpineskiing-worldchampionships.com
  10. Krzystek 2012 ↓, s. 630.
  11. Skrzydlata Polska 17'1970 ↓, s. 8.
  12. Lista Krzystka: Marian Zając
  13. Lista Krzystka: Marian Zając

Bibliografia | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Marian Zając (lotnik)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy