Marka NRD


Marka NRD w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Marka NRD – jednostka płatnicza w radzieckiej strefie okupacyjnej Niemiec, a następnie Niemieckiej Republice Demokratycznej w latach 1948–1990. Od 1948 roku wydawana przez bank emisyjny Deutsche Notenbank, a od roku 1968 przez Bank Państwowy NRD (Staatsbank der DDR). Jedna marka liczyła 100 fenigów (pfennig).

Spis treści

Nazwa | edytuj kod

W historii waluty stosowane były następujące nazwy:

  • Marka niemiecka Niemieckiego Banku Emisyjnego (Deutsche Mark) (DM) – od 24 lipca 1948 do 31 lipca 1964
  • Marka Niemieckiego Banku Emisyjnego (Mark der Deutschen Notenbank) (MDN) – od 1 sierpnia 1964 do 31 grudnia 1967
  • Marka Niemieckiej Republiki Demokratycznej (również Marka NRD) (M) – od 1 stycznia 1968 do 30 czerwca 1990.

Historia | edytuj kod

Wprowadzenie | edytuj kod

20 czerwca 1948 w zachodnich strefach okupacyjnych wprowadzono markę niemiecką zastępując Reichsmark i Rentenmark. Ta pierwsza była ciągle środkiem płatniczym w radzieckiej strefie okupacyjnej, co na dłuższą metę spowodowało inflację wywołaną przepływem bezwartościowej waluty na wschód. Jako kontrakcję władze strefy wyemitowały 23 czerwca 1948 certyfikaty zaświadczające legalność posiadanych Reichsmarek, ograniczając ich ilość do 70 marek na osobę. 24 lipca wydano nową serię banknotów sygnowanych przez Deutsche Mark von der Deutschen Notenbank.

Lata 70. | edytuj kod

Wprowadzenie reform konstytucyjnych w latach 1968 i 1974 oddalało Niemiecką Republikę Demokratyczną od początkowego celu ponownego zjednoczenia Niemiec. Jednym z efektów była zmiana słowa Niemcy na NRD. Zmieniono też nazwę waluty na marka NRD, a nazwę banku emisyjnego na Bank Państwowy NRD. Oficjalną nazwę Marka NRD wprowadzono 12 grudnia 1967 roku. Zwane były również markami, a dla odróżnienia markę RFN nazywano często zachodnią. Jednak monety z napisem Deutsche Mark obowiązywały w NRD do lat 80.

Monety | edytuj kod

Banknoty | edytuj kod

Wymienialność | edytuj kod

Marka NRD była wewnętrzną jednostką rozliczeniową – nie była wymienialna w handlu zagranicznym ani ruchu turystycznym. Zarówno wywóz, jak i wwóz marek był zabroniony i podlegał karze. W handlu zagranicznym operowano pojęciem marki walutowej. Zagraniczne środki płatnicze nie były w NRD dopuszczone do handlu wewnętrznego. Wyjątkiem były sklepy sieci Intershop, w których można było płacić walutą wymienialną, jak również bonami (Forumscheck). Dla celów podróży do krajów demokracji ludowej dozwolona była niewielka wymiana walutowa po kursie określonym przez państwo. Podróżujący do krajów zachodnich zobowiązani byli do przymusowej wymiany z góry określonej sumy.

Siła nabywcza | edytuj kod

10 marek (1971)

Siłę nabywczą marki NRD określić można tylko w przybliżonym zakresie ze względu na subwencjonowanie wielu dóbr konsumpcyjnych przez państwo, zwłaszcza żywności, transportu, mieszkań, a nawet książek. Na czarnym rynku 1 marka wschodnioniemiecka warta była ok. 0,2 marki zachodnioniemieckiej. Kurs oficjalny ustalony przez państwo wynosił 1:1[2].

Przykłady cen z NRD[3] | edytuj kod

50 marek (1971)
  • 0,05 M – bułka
  • 0,20 M – opłata za list krajowy do 20 g
  • 0,34 M – litr mleka pełnego
  • 1,55 M – kilogram cukru
  • 2,40 M – 250 g masła
  • 1,50 M – litr benzyny (88 oktanów)
  • 16,90 M – płyta długogrająca
  • 19 M – bilet na pociąg pospieszny na odległość 200 km
  • 400 M – zegarek na rękę
  • 2300 M – aparat fotograficzny Praktica
  • 12 000 M – samochód Trabant, na zapisy, kilkanaście lat oczekiwania.

Zniszczenie banknotów | edytuj kod

20 marek (1975)

Po zjednoczeniu Niemiec banknoty w sumie o wartości 100 miliardów marek (o objętości ok. 300 wagonów towarowych) złożono w 300-metrowym lochu w okolicy Halberstadt. Znalazły się tam również pozamonetarne środki i dokumenty rozliczeniowe – książeczki czekowe, oszczędnościowe przewiezione eszelonem ze skarbca państwowego. Pieniądze zabezpieczono zbrojonym betonem i przykryto wapnem[4].

W roku 2001 podano do wiadomości, że mimo zabezpieczeń dokonano włamania do bunkra i skradziono część banknotów. Postanowiono pozostałe banknoty spalić w Schoningen pod Helmstedt. Ostatnie banknoty spalono 29 czerwca 2002 roku.

Przypisy | edytuj kod

  1. Kurt Jaeger. Die deutschen Munzen seit 1871. Ed.17, 2001. ​ISBN 3-924861-45-5​.
  2. Der Spiegel: Eigentlich Teuer (niem.). [dostęp 2008-06-18].
  3. Währung und Preise (niem.). [dostęp 2008-06-18].
  4. der Spiegel: Die Herren des Geldes (niem.). [dostęp 2008-06-18].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Marka NRD" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy