Mart Laar


Mart Laar w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Mart Laar (ur. 22 kwietnia 1960 w Viljandi) – estoński polityk i publicysta, dwukrotny premier Estonii, a także minister, deputowany i honorowy lider partii Isamaa ja Res Publica Liit.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Kształcił się na Uniwersytecie w Tartu, gdzie ukończył w 1983 studia historyczne. W 1995 uzyskał magisterium z filozofii, a w 2005 doktorat.

Pracował jako nauczyciel w jednej z tallińskich szkół średnich. W latach 1986–1990 był dyrektorem departamentu ochrony dziedzictwa narodowego w Ministerstwie Kultury Estońskiej SSR. W 1990 został wybrany do Rady Najwyższej republiki. Dwa lata później w pierwszych wolnych wyborach po ogłoszeniu niepodległości stał na czele zwycięskiej Narodowej Koalicji na rzecz Ojczyzny, głoszącej hasła liberalizacji gospodarki i zerwania z komunistyczną przeszłością[1]. Mart Laar uzyskał jeden z mandatów poselskich, skutecznie ubiegając się od tego czasu o reelekcję w każdych kolejnych wyborach (w tym w 2007) i zasiadając w Riigikogu z przerwami tylko na czas pełnienia funkcji rządowych.

21 października 1992 został powołany na urząd premiera. Jego rząd w ciągu dwóch lat funkcjonowania przeprowadził proces prywatyzacji, a także reformy podatków (wprowadzając podatek liniowy) i bankowości. Podał się do dymisji po kilku aferach politycznych, tracąc poparcie części koalicjantów[2].

Po wyborach w 1995 stanął na czele nowego ugrupowania powstałego z połączenia dwóch współpracujących ze sobą dotąd partii, Związku Ojczyźnianego (Isamaaliit). W 1999 powrócił na urząd premiera, który sprawował przez trzy lata. Od 2003 pełnił funkcję obserwatora w Parlamencie Europejskim, od maja do lipca 2004 sprawował mandat eurodeputowanego V kadencji w ramach delegacji krajowej[3]. W 2006 dołączył do powstałego z połączenia jego dotychczasowej formacji i partii Res Publica stronnictwa Isamaa ja Res Publica Liit. W 2007 został wybrany na jego przewodniczącego. 28 stycznia 2012 objął funkcję honorowego lidera partii[4]. 5 kwietnia 2011 rozpoczął urzędowanie jako minister obrony w trzecim rządzie Andrusa Ansipa[5]. Urząd ten sprawował do 11 maja 2012, rezygnując z przyczyn zdrowotnych. W 2013 odszedł z parlamentu w związku z objęciem funkcji przewodniczącego rady nadzorczej Banku Estonii.

Należy do różnych stowarzyszeń międzynarodowych, m.in. zajmujących się badaniem zbrodni komunistycznych i ochroną praw człowieka. Był doradcą prezydenta Gruzji Micheila Saakaszwiliego. Opublikował kilka książek o estońskim ruchu oporu z okresu II wojny światowej (w tym Wojna w lesie. Walka Estończyków o przetrwanie 1944–1956), a także m.in. tłumaczoną na język polski pracę Estoński cud.

Odznaczenia i wyróżnienia | edytuj kod

Postanowieniem Prezydenta RP z 30 czerwca 2009, za wybitne zasługi w rozwijaniu współpracy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Estonii, za propagowanie wiedzy o wspólnym dziedzictwie historycznym narodów tworzących Rzeczpospolitą Obojga Narodów, został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Zasługi RP[6]. W 2006 został laureatem nagrody Milton Friedman Prize for Advancing Liberty przyznawanej przez Cato Institute[7].

Przypisy | edytuj kod

  1. System partyjny Estonii. eesti.pl, 24 grudnia 2005.
  2. Paul Hare, Judy Batt, Saul Estrin: Reconstituting the market: the political economy of microeconomic transformation (ang.). books.google.com. s. 205.
  3. Profil na stronie Parlamentu Europejskiego
  4. Новым председателем IRL стал Урмас Рейнсалу, Лаар назван почетным председателем (ros.). rus.delfi.ee, 28 stycznia 2012.
  5. Peaministrikandidaat esitab riigipeale uue valitsuse koosseisu (est.). valitsus.ee, 5 kwietnia 2011.
  6. M.P. z 2009 r. nr 78, poz. 973 – pkt 1.
  7. Mart Laar's Biography (ang.). cato.org.

Bibliografia | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Mart Laar" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy