Mary McAleese


Mary McAleese w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Mary McAleese

Mary Patricia McAleese z domu Leneghan (wym. mækəˈliːs, irl. Máire Pádraigín Mhic Ghiolla Íosa[1], wym. ˈmoɪrʲə ˈpɑːdriɡʲiːɲ vʲikʲ ˈjilə ˈiːsə; ur. 27 czerwca 1951 w Belfaście) – irlandzka polityk, prawniczka, dziennikarka i nauczyciel akademicki, w latach 1997–2011 prezydent Irlandii.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Działalność do 1997 | edytuj kod

Urodziła się jako najstarsza z dziewięciorga rodzeństwa. Dorastała w Belfaście w katolickiej dzielnicy Ardoyne. Kształciła się w St Dominic’s High School[2]. W 1973 została absolwentką prawa na Queen's University Belfast. W 1974 uzyskała uprawnienia barristera, podejmując praktykę w tym zawodzie.

W połowie lat 70. była współzałożycielką Campaign for Homosexual Law Reform, organizacji działającej na rzecz dekryminalizacji homoseksualizmu w Irlandii[3]. Odeszła z tej organizacji po kilku latach, podejmując pracę dziennikarki i prezenterki w radiu oraz telewizji w ramach RTÉ[4]. W 1975 zaczęła również swoją karierę akademicką, została wówczas wykładowczynią prawa karnego, kryminologii oraz penologii w Trinity College w Dublinie. W 1987 powróciła na swoją macierzystą uczelnię, objęła na niej stanowisko dyrektora jednego z instytutów (Institute of Professional Legal Studies). W 1994 powołana na wicekanclerza Queen's University Belfast jako pierwsza kobieta w historii[4].

W 1987 bezskutecznie kandydowała do Dáil Éireann z ramienia partii Fianna Fáil[5]. Do 1997 pełniła m.in. funkcje dyrektora stacji telewizyjnej Channel 4, przedsiębiorstwa Northern Ireland Electricity i organizacji zdrowotnej Royal Group of Hospitals Trust. Współtworzyła irlandzką komisję do spraw przeludnienia więzień (Irish Commission for Prisoners Overseas). Działała także w instytucjach Kościoła katolickiego, m.in. w 1984 została przedstawicielką irlandzkiego episkopatu do New Ireland Forum.

Prezydentura | edytuj kod

W 1997 Mary McAleese uzyskała poparcie Fianna Fáil, która nominowała ją swoim kandydatem w wyborach prezydenckich, choć początkowo faworytem do tej nominacji był były premier Albert Reynolds[6]. Jej kontrkandydatami byli Mary Banotti z Fine Gael, Adi Roche z Partii Pracy, a także niezależni Dana Rosemary Scallon oraz Derek Nally[7]. W głosowaniu z października 1997 Mary McAleese zwyciężyła, uzyskując 45,2% głosów preferencyjnych[7] i 58,7% poparcia przy drugim liczeniu[8].

Siedmioletnią kadencję rozpoczęła 11 listopada 1997[4]. Na październik 2004 rozpisała kolejnej wybory prezydenckie. Głosowanie nie zostało przeprowadzone, gdyż Mary McAleese okazała się jedyną kandydatką, uzyskując automatycznie reelekcję[9].

Była pierwszym prezydentem urodzonym w Irlandii Północnej, działała na rzecz porozumienia katolików i protestantów. W 1997 przyjęła komunię w anglikańskiej katedrze Kościoła Chrystusowego w Dublinie[10], co wywołało krytykę części hierarchii katolickiej. W 2005, przed obchodami 60. rocznicy wyzwolenia obozu Auschwitz-Birkenau, wypowiedziała w wywiadzie radiowym kontrowersyjne zdanie, że niektóre protestanckie dzieci w Belfaście są wychowywane w nienawiści do katolików, podobnie jak niemieckie dzieci były wychowywane w nienawiści do Żydów. Po krytyce ze strony ulsterskich unionistów prezydent przeprosiła za te słowa[11].

Urząd prezydenta złożyła 10 listopada 2011, następnego dnia jej następcą został Michael D. Higgins[12].

Życie prywatne | edytuj kod

W 1976 poślubiła Martina McAleese, który był członkiem Seanad Éireann[13]. Mają troje dzieci: dwie córki i syna[5].

Przypisy | edytuj kod

  1. Máire Mhic Ghiolla Íosa (irl.). president.ie. [dostęp 2018-08-29].
  2. Mary McAleese: Speaking Irish enriched my sense of identity (ang.). irishtimes.com, 21 grudnia 2015. [dostęp 2018-08-29].
  3. Mary McAleese: A long-time advocate for gay people (ang.). irishtimes.co, 11 stycznia 2014. [dostęp 2018-08-29].
  4. a b c The Cambridge University Ireland Society: Our Patron – Mary McAleese (ang.). societies.cam.ac.uk. [dostęp 2018-08-29].
  5. a b Mary McAleese (ang.). electionsireland.org. [dostęp 2018-08-29].
  6. Reynolds thought the nomination was his. But when Ahern showed him his ballot paper, he knew that all was lost (ang.). irishtimes.com, 20 września 1997. [dostęp 2018-08-29].
  7. a b Dataset: Ireland: Presidential Election 1997 – first count (ang.). nsd.uib.no. [dostęp 2018-08-29].
  8. McAleese claims Irish presidency (ang.). cnn.com, 31 października 1997. [dostęp 2018-08-29].
  9. Presidential Election 1 October 2004 (ang.). electionsireland.org. [dostęp 2018-08-29].
  10. Archbishop fuels row over Irish Communion (ang.). telegraph.co.uk, 20 lutego 2001. [dostęp 2018-08-29].
  11. McAleese 'sorry' over Nazi remark (ang.). electionsireland.org, 29 stycznia 2005. [dostęp 2018-08-29].
  12. Michael D Higgins inaugurated as new Irish president (ang.). bbc.co.uk, 11 listopada 2011. [dostęp 2018-08-29].
  13. Martin McAleese (ang.). electionsireland.org. [dostęp 2018-08-29].

Bibliografia | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Mary McAleese" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy