Meczet Selimiye w Nikozji


Na mapach: 35°10′35,39″N 33°21′52,12″E/35,176497 33,364478

Meczet Selimiye w Nikozji w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Widok ogólny bryły budowli (2017)

Meczet Selimiye w Nikozjimeczet w Nikozji wzniesiony pierwotnie jako gotycka katedra św. Zofii, miejsce koronacji królów Cypru[1].

Architektura | edytuj kod

Katedra jest trójnawową bazyliką. Na prezbiterium otwiera pięć apsydiol, za nimi znajduje się ambit. Na obu końcach transeptu znajdują się kaplice przykryte półkopułami. Każda z naw jest czteroprzęsłowa. W fasadzie widoczne są filary mające wspierać nigdy nieukończone wieże[2].

Historia | edytuj kod

Katedra św. Zofii jest najstarszym zabytkiem sztuki gotyckiej na Cyprze. Budowlę wznieśli francuscy rzemieślnicy, którzy prowadzili prace przez ok. 150 lat, począwszy od 1209 roku[1]. Świątynię wzniesiono na ruinach wcześniejszego kościoła bizantyńskiego Hagia Sophia[3] z 1193 roku[4]. W czasie wizyty na Cyprze król Francji Ludwik IX dostarczył budowniczym kościoła dodatkowe środki finansowe oraz sprowadzonych przez siebie rzemieślników i artystów[5]. Kościół konsekrowano w dopiero 1326 roku[6], mimo to nie był on gotowy, a prace budowlane przebiegały opornie, dodatkowo liczne wojny spowalniały budowę, dopiero bulla papieska z roku 1347 gwarantująca budowniczym 100 dodatkowych dni odpustu przyśpieszyła nieznacznie prace budowlane[7]. W praktyce jednak budowa nigdy nie została ukończona[5]. Gmach został odnowiony częściowo przez Genueńczyków w 1373 roku[3], po uszkodzeniach związanych z genueńskim podbojem. Kolejne uszkodzenia miały miejsce po wojnie przeciw mamelukom[5]. Wschodnią część budowli uszkodziło trzęsienie ziemi z 1491 roku. Napraw dokonali wówczas Wenecjanie[3]. Po uszkodzeniach spowodowanych kolejnym trzęsieniem ziemi z roku 1547[6] konstrukcja została wzmocniona[5].

W katedrze koronowano królów Cypru[1], którzy następnie udawali się do katedry św. Mikołaja w Famaguście na uroczystość koronacji na tytularnego władcę Królestwa Jerozolimskiego[8].

W 1570 roku wyspa została zdobyta przez Osmanów, którzy uszkodzili częściowo katedrę. Zdobywcy spalili ambonę i ławki, otworzyli część grobów i rozrzucili spoczywające w nich szczątki oraz usunęli kamienie nagrobne. Wkrótce potem rozpoczęto przebudowę katedry na meczet[1]. W ramach prac budowlanych dwie niedokończone wieże przekształcone zostały w minarety[7] o wysokości 50 m, na dziedzińcu zbudowano fontannę do ablucji[1], usunięto wszelkie zdobienia, a wnętrze pomalowano na biało[7] i wykonano mihrab oraz minbar[5]. W 1735 roku meczet został po raz kolejny uszkodzony przez trzęsienie ziemi[9].

Obecnie | edytuj kod

W 1976 roku zostały odkryte od strony południowej ruiny poprzedniej budowli[9].

Budowla służy nadal jako meczet, nazwę Selimiye wprowadzono jednak dopiero w 1954 roku[1] na cześć sułtana Selima II, zdobywcy Cypru – wcześniej obowiązywała nazwa meczet Aya Sofya[4]. Zwiedzanie budowli jest możliwe, o ile nie koliduje z obrzędami religijnymi, a strój nie narusza zasad obowiązujących turystów w meczetach[1].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f g Co warto zwiedzić w Nikozji (pol.). Tanie Loty / Artweb-Media. [dostęp 2013-03-25].
  2. Stephen Murray, Andrew Tallon, & Rory O'Neill: Nicosia, Selimiye Mosque (St Sophia Cathedral) (ang.). Mapping gothic France / Media Center for Art History, Columbia University & Art Department, Vassar College. [dostęp 2013-03-28].
  3. a b c The Selimiye Mosque (The St. Sophia Cathedral) (ang.). North Cyprus Online. [dostęp 2013-03-25].
  4. a b Selimiye Mosque (St Sophia Cathedral) (ang.). Cyprus44. [dostęp 2013-03-25].
  5. a b c d e Lavinia Neville Smith: The Selimiye Mosque (Cathedral of St. Sophia) (ang.). North Cyprus. [dostęp 2013-03-28].
  6. a b Lonely Planet review for Selimiye Mosque (ang.). lonelyplanet.com. [dostęp 2013-03-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-04-01)].
  7. a b c Marek Skakuj: Nikozja (Λευκωσία) (pol.). Skakuj.net, 24 lutego 2013. [dostęp 2013-03-25].
  8. Selimiye Mosque (St Sophia Cathedral) Nicosia, North Cyprus (ang.). Whatson-Northcyprus. A Guide for Residents and Visitors. [dostęp 2013-03-28].
  9. a b Meczet Selimiye (pol.). Noclegi-Cypr.com, 30 października 2011. [dostęp 2013-03-25].
Na podstawie artykułu: "Meczet Selimiye w Nikozji" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy