Metro moskiewskie


Metro w Moskwie w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z Metro moskiewskie) Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Stacja Kijewskaja Stacja Arbatskaja Stacja Komsomolskaja

Metro w Moskwie (ros. Московский метрополитен, Moskowskij mietropoliten; pełna nazwa Государственное унитарное предприятие города Москвы «Московский ордена Ленина и ордена Трудового Красного Знамени метрополитен имени В. И. Ленина»[4]) – system kolei miejskiej, głównie podziemnej, zlokalizowany w stolicy RosjiMoskwie i częściowo w Obwodzie Moskiewskim. Jest pierwszym systemem metra oddanym do użytku w Rosji (otwarto 15 maja 1935 r.). System składa się z 15 linii; jego długość wynosi 408,1 kilometry, na których znajduje się 238 stacji. Należy do najbardziej obciążonych systemów metra na świecie. Codziennie korzysta z niego średnio 7,1 miliona pasażerów (2016 rok)[1].

Metro moskiewskie wyróżniają przede wszystkim stacje, których część uważana jest za wzorcowy przykład architektury socrealizmu (44 z nich zostały zaliczone do obiektów dziedzictwa kulturowego Rosji[1]). Ich wnętrza przypominają pałace, pod sufitami wiszą misterne żyrandole.

Spis treści

Statystyki[5] | edytuj kod

  • Odległość między stacjami:
    • średnia – 1,8 km
    • najmniejsza – 0,5 km
    • największa – 6,47 km
  • Stacji – 238
  • Największa głębokość stacji – 84 m
  • Schody ruchome:
    • liczba – 637
    • łączna długość – 66,8 km
    • największa długość – 126 m
  • Zajezdni – 20
  • Wagony:
    • liczba – 5956
    • średnio dziennie używanych – 3438
  • Średnia dzienna trasa wagonu – 548,7 km
  • Średnia prędkość – 41,62 km/h
  • Zatrudnionych – 35 623
  • Zgodność z rozkładem jazdy – 99,98%
  • Najmniejszy odstęp między odjazdami – 1,5 minuty
  • Długość przeciętnej podróży – 13 km

Historia | edytuj kod

Stacja Sokolniki w 1935

Pierwszy projekt moskiewskiego metra powstał w 1901. Do wybuchu I wojny światowej powstały także inne, nowe projekty budowy metra w Moskwie.

Pierwszą linię moskiewskiego metra uruchomiono 15 maja 1935 i przebiegała ona od stacji Sokolniki do stacji Park Kultury z odgałęzieniem do stacji Smolenskaja (to odgałęzienie to linia Arbackaja przedłużona do stacji Kijewskaja, przechodząc przez rzekę Moskwę po moście).

W latach 1957–1992 metro nosiło imię W.I.Lenina (ros. Московский метрополитен имени В. И. Ленина). Wcześniej jego patronem był Łazar Kaganowicz.

Do wybuchu II wojny światowej zbudowano jeszcze 2 nowe linie. W marcu 1938 linia Arbackaja została przedłużona do stacji Kurskaja (obecnie ta część nazywa się linią Arbacko-Pokrowską). We wrześniu 1938 otworzono linię Gorkowsko-Zamoskworeczną, od stacji Sokoł do stacji Teatralnaja.

Projekty dalszej kompleksowej rozbudowy metra zostały zawieszone podczas wojny. Rozpoczęto tylko budowę fragmentów linii: TeatralnajaAwtozawodskaja (z przejściem przez rzekę Moskwę podziemnym tunelem) oraz KurskajaIzmaiłowskij Park (4 stacje).

Jesienią 1941 metro służyło za schron przeciwlotniczy, a pewna część wagonów została ewakuowana. Zgodnie z postanowieniem państwowego komitetu obrony z 15 października 1941 w wypadku pojawienia się wroga u wrót Moskwy metro miało zostać zniszczone.

Po wojnie rozpoczęto budowę czwartego etapu metra linii Kolcewej i głębokiego odcinka linii Arbackiej od stacji Plac Rewolucji do stacji Kijewskiej.

Początkowo linię Kolcewą zamierzano poprowadzić pod Pierścieniem Sadowym (Sadowoje Kolco) (który stanowił granicę miasta w XVI wieku). Pierwsza część linii od stacji Park Kultury do stacji Kurskaja (1950) przebiegała właśnie w ten sposób. Później jednak północną część linii Kolcewej postanowiono zbudować 1–1,5 km od Sadowego Kolca i w ten sposób zapewniono dostęp do 7 z 9 moskiewskich stacji. Druga część linii Kolcewej została otwarta w 1952 (stacja Kurskaja – stacja Biełorusskaja), a w 1954 budowę linii zakończono.

Budowa głębokiej części linii Arbackiej przebiegała w czasach zimnej wojny i przewidywano jej wykorzystanie jako schronu przeciwatomowego na wypadek wojny. Po zakończeniu budowy linii w 1953, jej górna część została zamknięta (od stacji Płoszczad Riewolucii do Kijewskiej), ale w 1958 znów została оtwarta jako część linii Filowskiej.

Później już nie posługiwano się terminem „etap” jako część planu rozbudowy, jednak oddane w latach 1957–1958 określa się czasem jako piąty „etap”.

W styczniu 1977 i w lutym 2004 miały miejsce zamachy, a w marcu 2010 zorganizowano dwa zamachy.

15 lutego 2016 otwarta została 200. stacja metra – Sałarjewo[1].

Do sieci metra została zaliczona także moskiewska kolej jednoszynowa, wcześniej oznaczana М1, oraz ukończony w 2016 roku moskiewski pierścień centralny – w większości naziemny pierścień kolei otaczający historyczne granice Moskwy.

Kalendarium | edytuj kod

Linie metra | edytuj kod

Czynne: | edytuj kod

Budowane i planowane: | edytuj kod

Wykres liczby stacji metra w Moskwie na przestrzeni lat: | edytuj kod

Zajezdnie | edytuj kod

  • ТCz-1 Północna (Северное)
  • ТCz-2 Sokół (Сокол)
  • ТCz-3 Izmajłowo (Измайлово)
  • ТCz-4 Krasnaja Priesnia (Красная Пресня)
  • ТCz-5 Kałużskoje (Калужское)
  • ТCz-6 Planiernoje (Планерное)
  • ТCz-7 Zamoskworiecka (Замоскворецкое)
  • ТCz-8 Warszawska (Варшавское)
  • ТCz-9 Fili (Фили)
  • ТCz-10 Swibłowo (Свиблово)
  • ТCz-11 Wychino (Выхино)
  • ТCz-12 Nowogiriejewo (Новогиреево)
  • ТCz-13 Czerkizowo (Черкизово)
  • ТCz-14 Władykino (Владыкино)
  • ТCz-15 Pieczatniki (Печатники)
  • TCz-16 Mitino (Митино)
  • ТCz-17 Bratiejewo (Братеево)
  • TCz-18 Sołncewo (Солнцево)
  • TCz-19 Lichobory (Лихоборы)
  • TCz-20 Rudniowo (Руднёво)

Metro ściśle tajne | edytuj kod

 Osobny artykuł: Metro-2.

W Moskwie oprócz powszechnie znanej i bardzo rozbudowanej sieci metra istnieje też drugie, całkowicie niezależne od tego pierwszego. Określane kryptonimem system D-6 (Д-6) zaś od publikacji w 1992 w czasopiśmie „Ogoniok” bardziej znane jako Metro-2. Składa się prawdopodobnie z trzech linii tylko do użytku aparatu władzy i wojska.

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d Moskwa otworzyła 200. stację metra (pol.). transport-publiczny.pl, 2016-02-16. [dostęp 2016-02-16].
  2. Основные технико-эксплуатационные характеристики метрополитенов за 2018 год., Международная Ассоциация «Метро» .
  3. ГУП "Московский метрополитен", gup.mosmetro.ru [dostęp 2020-07-09] .
  4. Информация. www.mosmetro.ru. [dostęp 2019-09-09].
  5. Метрополитен в цифрах.
  6. Zamknięcie odcinka płytkiego. Ze względu na fakt, iż płytkie stacje nie mogłyby być wykorzystywane jako schrony przeciwlotnicze (w czasie II wojny światowej niemiecka bomba uszkodziła strop stacji Arbatskaja), zdecydowano się na budowę stacji i tuneli na większej głębokości
  7. Otwarcie odcinka głębokiego
  8. Zamknięcie starej tymczasowej stacji Pierwomajskaja i otwarcie nowej docelowej
  9. Zamknięcie starej tymczasowej stacji Kałużskaja i otwarcie nowej docelowej
  10. Zamknięcie z powodu korozji mostu grożącej katastrofą budowlaną
  11. Pierwotnie oznaczana numerem 11; linia utworzona poprzez wydzielenie odnogi linii nr 2
  12. Ponowne otwarcie po remoncie
  13. a b c Przystanków Moskiewskiej kolei jednoszynowej nie wlicza się w ogół stacji metra
  14. a b c d e f Stacji Moskiewskiego pierścienia centralnego nie wlicza się w ogół stacji metra
  15. Zamknięcie stacji na czas budowy linii nr 11
  16. Zamknięcie na czas remontu
  17. Zamknięcie na czas prac nad linią 11; w przyszłości linia 11A zostanie wchłonięta przez linię 11
  18. Коммунарскую линию метро начнут строить в этом году, stroi.mos.ru [dostęp 2021-01-22]  (ros.).
  19. Пять станций Рублево-Архангельской линии метро введут до 2025 года, stroi.mos.ru [dostęp 2021-01-22]  (ros.).
  20. Хуснуллин: Бирюлевскую линию метро могут начать строить в 2021 году, stroi.mos.ru [dostęp 2021-01-22]  (ros.).

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (metro):
Na podstawie artykułu: "Metro moskiewskie" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy