Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej


Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej (MAEA), International Atomic Energy Agency (IAEA) – organizacja pracująca na rzecz bezpiecznego i pokojowego wykorzystania energii jądrowej.

Agencja ma swoją siedzibę w Wiedniu (Austria). Dodatkowo posiada dwa biura ochrony regionalnej w Toronto (Kanada) i Tokio (Japonia) oraz laboratoria w: Seibersdorfie (Austria), Wiedniu (Austria), Monako i Trieście (Włochy).

Spis treści

Historia | edytuj kod

MAEA została założona jako autonomiczna organizacja 29 lipca 1957 r., a jej dyrektorem generalnym był Sterling Cole (USA). W latach 1997-2009 agencją kierował Muhammad el-Baradei (Egipt), który w 2005 r. odebrał dla swojej organizacji Pokojową Nagrodę Nobla. W 2009 ElBaradei zrezygnował z ubiegania się o wybór na kolejną kadencję. W dniu 2 lipca 2009 r. na stanowisko dyrektora generalnego MAEA został nominowany Yukiya Amano, ambasador Japonii przy MAEA[1]. Dzięki poparciu krajów rozwiniętych pokonał głównego kontrkandydata, Abdula Minty’ego z RPA, uzyskując 23 głosy w 35-osobowej Radzie Naczelnej MAEA[2]. Pierwsze wybory rozpisane na marzec 2009 roku nie wyłoniły następcy ElBaradei, natomiast tuż przed wyborami lipcowymi z rywalizacji wycofał się Ambasador Słowenii przy MAEA, Ernest Petrič[3].

Struktura organizacyjna | edytuj kod

MAEA jest specjalistyczną agencją ONZ, ale nie działa pod jej ścisłą kontrolą, pomimo, że raporty są przedstawiane na Zgromadzeniu Ogólnym oraz Radzie Bezpieczeństwa. Struktura i funkcjonowanie MAEA zawarte są w jej statucie. Agencja składa się z trzech głównych części: Sekretariatu, Rady Naczelnej oraz Konferencji Generalnej.

Rada Gubernatorów | edytuj kod

Rada Gubernatorów jest jednym z dwóch ustawodawczych organów MAEA. Składa się ona z 35 państw członkowskich, desygnowanych i wybieranych przez Konferencję Generalną. Rada zbiera się pięć razy do roku: w marcu, w czerwcu, dwa razy we wrześniu (przed i po Konferencją Generalną) oraz w grudniu. Na spotkaniach analizowany jest budżet, program oraz warunki przyjęcia nowych członków.

Członkowie Rady na rok 2011 – 2012 to:

Konferencja Generalna | edytuj kod

Konferencja Generalna jest najważniejszym organem ustawodawczym w MAEA. W skład wchodzą wszystkie państwa członkowskie. Konferencja Generalna odbywa się corocznie, zazwyczaj we wrześniu, by rozważyć oraz zaakceptować planowany program oraz budżet agencji.

Państwa członkowskie i daty wstąpienia do organizacji | edytuj kod

Kraje członkowskie MAEA

W maju 2014 Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej liczyła 162 państwa członkowskie[4].

  • 1957 – Afganistan, Albania, Argentyna, Australia, Austria, Białoruś, Brazylia, Bułgaria, Kanada, Kuba, Dania, Dominikana, Egipt, Salwador, Etiopia, Francja, Niemcy, Grecja, Gwatemala, Haiti, Stolica Apostolska, Węgry, Islandia, Indie, Indonezja, Izrael, Włochy, Japonia, Republika Korei, Monako, Maroko, Birma, Holandia, Nowa Zelandia, Norwegia, Pakistan, Paragwaj, Peru, Polska, Portugalia, Rumunia, Federacja Rosyjska, Serbia, Afryka Południowa, Hiszpania, Sri Lanka, Szwecja, Szwajcaria, Tajlandia, Tunezja, Turcja, Ukraina, Wielka Brytania, Stany Zjednoczone, Wenezuela, Wietnam
  • 1958 – Belgia, Ekwador, Finlandia, Iran, Luksemburg, Meksyk, Filipiny, Sudan
  • 1959 – Irak
  • 1960 – Chile, Kolumbia, Ghana, Senegal, Mali, Demokratyczna Republika Konga
  • 1962 – Liberia, Arabia Saudyjska
  • 1963 – Algieria, Boliwia, Wybrzeże Kości Słoniowej, Liban, Syria, Urugwaj
  • 1964 – Kamerun, Gabon, Kuwejt, Nigeria
  • Kambodża, dołączyła do MAEA w 1958, wycofała się z Agencji 26 marca 2003, po czym ponownie przystąpiła do Agencji 23 listopada 2009.

Dyrektorzy generalni w historii MAEA | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. IAEA Chooses New Chief (ang.). Wall Street Journal, 2009-07-03. [dostęp 8 lipca 2009].
  2. Amano in the frame for IAEA leadership (ang.). World Nuclear News, 2009-07-02. [dostęp 8 lipca 2009].
  3. Wybrano szefa IAEA (pol.). elektrownieatomowe.info, 2009-07-03. [dostęp 8 lipca 2009].
  4. Member States of the IAEA 30 kwietnia 2018 liczba członków wynosiła 170.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (specialized agency of the United Nations):
Na podstawie artykułu: "Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy