MiG-15


MiG-15 w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

MiG-15 (ros. МиГ-15) – radziecki samolot myśliwski, skonstruowany w końcu lat czterdziestych. Ten typ maszyn brał udział w wojnie koreańskiej. Oznaczenie w kodzie NATO: „Fagot”.

Spis treści

Historia rozwoju | edytuj kod

MIG-15 nr 0234 jako pomnik SB Lim-2 SB Lim-2 MiG-15 UTI w locie

W 1947 biuro Mikojana i Guriewicza zaprojektowało płatowiec myśliwca oznaczony jako I-310 ("I" od istriebitiel – myśliwiec), brakowało jednak w Związku Radzieckim silnika odpowiedniego dla tej nowej maszyny. Problem ten rozwiązano, gdy rząd brytyjski udostępnił ZSRR nowy silnik turboodrzutowy Rolls-Royce Nene Mk. I. Silnik skopiowano i oznaczono Klimow RD-45. Trzeci prototyp z nowym silnikiem wzbił się w powietrze 30 grudnia 1947 roku. Nowy typ maszyn pod oznaczeniem MiG-15 wszedł do służby w czerwcu 1949 roku[1].

W tym samym roku powstała kolejna wersja samolotu z silnikiem WK-1 o większym ciągu, oznaczona jako MiG-15bis, a w 1950 – treningowa wersja dwumiejscowa MiG-15 UTI. Produkcję licencyjną podjęto w Polsce i Czechosłowacji. Natomiast w Chinach i Finlandii zmieniano jedynie oznaczenia. Maszyny te to:

  • MiG-15 produkowany w Czechosłowacji to S-102 a w Polsce Lim-1 (od Licencyjny Myśliwiec)
  • MiG-15bis to odpowiednio: S-104 i Lim-2
  • MiG-15UTI to w zależności od silnika A-102 i A-104 z Czechosłowacji i SB Lim-1 lub SB Lim-2 z Polski

W Polsce produkowano ponadto następujące podwersje:

  • Lim-1A – samolot rozpoznawczy z aparatem fotograficznym AFA-21
  • Lim-2R – szturmowo-rozpoznawczy z miejscem na aparat w przedniej części owiewki
  • Lim-2A – dwumiejscowy samolot szturmowo-rozpoznawczy

Samoloty użytkowane przez fińskie lotnictwo nosiły oznaczenia od MU-1 do MU-4, natomiast przez Chiny oznaczano J-2 (MiG-15), J-3 (MiG-15bis) oraz JJ-2 (MiG-15 UTI z silnikiem RD-45) i JJ-3 (MiG-15 UTI z silnikiem WK-1). W Polsce produkowano również na licencji silniki jako Lis-1 (RD-45F) i Lis-2 (WK-1A) ("Lis" od "Licencyjny silnik"). Przeprojektowana konstrukcja płatowca oraz awionika posłużyła do skonstruowania przeciwokrętowego pocisku rakietowego KS-1 Komet (NATO: Kennel).

Opis konstrukcji | edytuj kod

MiG-15 jest to jednomiejscowy (wersje MiG-15 UTI i jego odpowiedniki były dwumiejscowe) średniopłat o konstrukcji półskorupowej[2]. Węzły wykonano ze stali 30ChGSA a pozostałe elementy płatowca z duraluminium D16T. Kadłub jest rozdzielany na część przednią i tylną pomiędzy wręgami 13 i 14, dzięki czemu możliwa jest łatwa i szybka naprawa lub wymiana silnika. Wzdłuż przedniej części kadłuba przechodzą dwa kanały prowadzące powietrze do silnika. W części kadłuba mieszczącej kabinę pilota i wnękę przedniego podwozia kanał powietrzny rozdziela się na boki. W tylnej części kadłuba znajduje się silnik wraz z osprzętem.

Kabina pilota jest ciśnieniowa, wentylowana i w razie potrzeby ogrzewana powietrzem z silnika. Wyposażona jest w napędzany prochowo fotel katapultowy, którego zagłówek i oparcie są opancerzone. Minimalna wysokość lotu samolotu podczas katapultowania wynosi 250‒300 m. Osłona kabiny odsuwana jest do tyłu, przednia szyba kabiny wykonana ze szkła pancernego o grubości 64 mm.

Skrzydła samolotu mają skos 35° do środka parcia i +57° do krawędzi natarcia, wznios skrzydeł jest ujemny -2°. Skrzydła mają konstrukcję półskorupową jednodźwigarową z dźwigarem skośnym i pomocniczym. Na końcach skrzydeł umieszczono zmniejszający drgania balast o masie 26 kg. Na górnej powierzchni skrzydeł znajdują się prowadnice aerodynamiczne o wysokości 10 cm, ustawione po dwie na każdym skrzydle – równolegle do osi podłużnej samolotu. Na dolnej powierzchni znajdują się wnęki podwozia głównego i węzły do podwieszania uzbrojenia i dodatkowych zbiorników paliwa. Skrzydła wyposażone są w klapy oraz lotki.

Statecznik pionowy pojedynczy o skosie 56° ma powierzchnię 3 m² w tym ster kierunku 1 m². Statecznik poziomy mocowany jest do statecznika pionowego ponad kadłubem, powierzchnia 3 m² w tym 0,79 m² ster wysokości. Sterowanie samolotem odbywa się za pomocą sztywnych drążków i popychaczy z kompensacją wagową, sterowanie trymera – elektryczne.

Samolot wyposażony jest w wahaczowe, wciągane hydraulicznie podwozie trójpodporowe. Podwozie przednie jednokołowe chowane do przodu kadłuba, koła o średnicy 480 mm. Podwozie główne jednokołowe chowane do skrzydeł, koła o średnicy 660 mm.

Samolot napędzany jest przez jeden silnik turboodrzutowy RD-45F o ciągu 22,26 kN. Silnik wyposażony w jednostopniową sprężarką odśrodkową, napędzaną przez jednostopniową turbinę oraz dziewięć komór spalania. Długość silnika: 2651 mm, średnica: 1273 mm, masa 808 kg. Paliwo – nafta T-1 – znajduje się w dwóch zbiornikach w kadłubie i dwóch dodatkowych podczepionych pod skrzydłami.

Na wyposażenie radiotechniczne samolotu składa się radiostacja nadawczo-odbiorcza RSI-6K oraz radiokompas R PKO-10M. Wyposażenie pilotażowe i nawigacyjne to między innymi prędkościomierz KUS-1000, wariometr WAR-75, zakrętomierz EUP-48 oraz sztuczny horyzont AGI-1.

Uzbrojenie stanowi jedno działko kal. 37 mm (NS-37 lub NR-37) z zapasem 40 sztuk amunicji oraz dwa działka kal. 23 mm (NS-23 lub NR-23) z zapasem amunicji po 80 szt. Działka umieszczone są na jednej lawecie znajdującej się pod podłogą kabiny pilota. Do celowania służył żyroskopowy, półautomatyczny celownik strzelecki ASP-3N lub ASP-3NM. Kontrolę wyników strzelania zapewniał fotokarabin S-13 umieszczony nad wlotem powietrza. Poza uzbrojeniem strzeleckim samolot mógł przenosić dwie bomby o masie 50 lub 100 kg na dwóch belkach podskrzydłowych.

Lim-2 #006 | edytuj kod

Lim-2 o numerze taktycznym 006, którego właścicielem była «Fundacja Orły Polskie», przybył na lotnisko w Białej Podlaskiej w roku 2012 i stacjonował w tutejszym hangarze. Jest to jedyny latający egzemplarz samolotu tego typu w Polsce i jeden z trzech w Europie. Samolot został sprzedany osobie prywatnej i 20 grudnia 2019 odleciał z Białej Podlaskiej do Mielca, z powodu przejęcia lotniska przez wojsko. W zamierzeniach – maszyna ma brać udział w pokazach lotniczych[3].

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Douglas C. Dildy, Warren E. Thompson: F-86 Sabre vs MiG-15: Korea 1950–53. Osprey Publishing, 2013, s. 6. ISBN 978-1-78096-319-8. (ang.)
  2. PiotrP. Butowski PiotrP., Samoloty MiG, Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1987, s. 213, 222, ISBN 83-206-0606-3, OCLC 69478252 .
  3. Ewelina Burda: Pożegnanie z "Limkiem". "Łezka się w oku kręci" (pol.). DziennikWschodni.pl, 2019-12-28. [dostęp 2019-12-28].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (rodzina statków powietrznych):
Na podstawie artykułu: "MiG-15" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy