Miasteczko South Park


Miasteczko South Park w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii To jest najnowsza wersja przejrzana, która została oznaczona 30 lis 2018. Od tego czasu wykonano 3 zmiany, które oczekują na przejrzenie. Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Miasteczko South Park (ang. South Park) – amerykański serial animowany dla dorosłych tworzony przez Treya Parkera i Matta Stone’a dla telewizji Comedy Central. Głównymi bohaterami są czterej chłopcy – Stan Marsh, Kyle Broflovski, Eric Cartman i Kenny McCormick – miewający dziwne przygody w tytułowym miasteczku w stanie Kolorado. Mimo popularności, cieszy się niesławą ze względu na wulgarny język, czarny humor, poruszanie kontrowersyjnych tematów i ciętą satyrę na Amerykę oraz Amerykanów.

Postaci z serialu po raz pierwszy pojawiły się w dwóch animowanych krótkich metrażach, stworzonych przez Parkera i Stone’a w 1992 i 1995 roku[1]. Drugi z nich stał się jednym z pierwszych viralowych filmów opublikowanych w Internecie, co ostatecznie doprowadziło do powstania serialu[1][2]. Pierwsza seria, której emisję rozpoczęto w sierpniu 1997 roku, okazała się sukcesem, a serial – mimo zmiennej oglądalności – do dziś pozostaje jednym z najpopularniejszych programów Comedy Central.

Pilotażowy odcinek, Sonda analna Cartmana, zrealizowany został przy wykorzystaniu animacji wycinankowej, zaś kolejne przy wykorzystaniu oprogramowania imitującego tę technikę[3]. Głosy pod większość postaci podkładają sami Parker i Stone. Od 2000 roku większość odcinków tworzona jest w ciągu tygodnia poprzedzającego ich emisję i dostarczana telewizji na kilka godzin przed premierą, co pozwala na umieszczanie w nich aktualnych tematów[1][4]. 23 października 2013 roku po raz pierwszy w historii serialu zamiast premierowego odcinka wyemitowana została powtórka – w związku z brakiem prądu w studiu, twórcy nie zdążyli ukończyć nowego odcinka na czas[5]. Na chwilę obecną serial liczy 279 odcinków w dwudziestu jeden seriach i jest drugim – po Simpsonach – najdłużej emitowanym amerykańskim serialem animowanym. W lipcu 2015 roku Comedy Central zamówiła kolejne trzy serie, przedłużając tym samym emisję do 2019 roku[6].

Serial był wielokrotnie nagradzany, zdobył m.in. pięć Primetime Emmy Awards, Peabody Award oraz liczne wyróżnienia publicystów na listach najlepszych programów telewizyjnych, w tym m.in. tygodnika „TV Guide”, który umieścił go na 10. miejscu najlepszych seriali animowanych wszech czasów[7]. Na fali popularności serialu zrealizowany został pełnometrażowy film pod tym samym tytułem, który trafił do kin w czerwcu 1999 roku.

Pełne odcinki Miasteczka South Park w wersji angielskiej i hiszpańskiej udostępniane są na oficjalnej stronie internetowej serialu[8] oraz, także w wersji polskiej, w oficjalnej aplikacji South Park opublikowanej przez Viacom[9].

Spis treści

Opis | edytuj kod

Miejsce akcji i bohaterowie | edytuj kod

Serial opowiada o przygodach czterech chłopców – Stana Marsha, Kyle’a Broflovskiego, Erica Cartmana i Kenny’ego McCormicka – mieszkających w fikcyjnym miasteczku South Park, położonym w dolinie South Park w Górach Skalistych w środkowym Kolorado[10]. Miejscami odgrywającymi w serialu ważną rolę są szkoła podstawowa, przystanek autobusowy, śnieżny krajobraz oraz sklepy i inne budynki wzdłuż głównej ulicy miejscowości, wzorowane na mieście Fairplay[10][11].

Stan Marsh przedstawiany jest jako everyman[12], na oficjalnej stronie serialu opisywany jako „przeciętny amerykański czwartoklasista”[13]. Kyle jest jedynym Żydem w grupie, przez co jego postać często staje się obiektem satyry[12]. Postać Stana wzorowana jest na osobie Treya Parkera, z kolei Kyle’a – na osobie Matta Stone’a, zaś wzajemna przyjaźń chłopców, będąca w serialu często poruszanym tematem, odzwierciedla prawdziwą przyjaźń twórców[2]. Eric Cartman, z reguły nazywany jedynie z nazwiska, przedstawiany jest jako głośny, otyły i niemiły manipulant, rasista i psychopata. Często pełni funkcję antagonisty, zaś jego antysemityzm skutkuje wieczną rywalizacją z Kyle’em, wzmacnianą silnym poczuciem moralności Kyle’a, której brak Cartmanowi[12][14]. Pochodzący z biednej rodziny Kenny nosi bluzę z ciasno nałożonym na głowę kapturem, przez co jego wypowiedzi są niezrozumiałe. Przez pierwszych pięć serii umierał w prawie każdym odcinku, powracając w następnym, co zostało wyjaśnione dopiero w 2013 roku w odcinku Szop kontra Szop i Przyjaciele, w którym Kenny wyjawia, że posiada supermoc i nie może umrzeć[15]. W szóstej serii Kenny został uśmiercony „na stałe”, zmartwychwstał jednak w finałowym odcinku serii. Od tamtego czasu uśmiercanie Kenny’ego przestało być stałym elementem serialu. W pierwszych pięćdziesięciu ośmiu odcinkach bohaterowie chodzili do trzeciej klasy szkoły podstawowej, jednak od odcinka pt. 4. klasa wyemitowanego w 2000 roku chodzą do czwartej[16][17].

Fabuła odcinków napędzana jest różnego rodzaju wydarzeniami – od zwykłych po nadprzyrodzone – mającymi miejsce w miasteczku[18]. Chłopcy często są głosem rozsądku, kiedy wydarzenie takie przyczynia się do paniki wśród dorosłych mieszkańców, przedstawianych jako niemyślący racjonalnie, łatwowierni i skorzy do przesady[10][19]. Bohaterowie często gubią się wobec sprzeczności i hipokryzji swoich rodziców i innych dorosłych[11][20].

Tematyka | edytuj kod

Ostrzeżenie poprzedzające każdy odcinek.

Każdy odcinek rozpoczyna się humorystycznym ostrzeżeniem, informującym o tym, że wszystkie postaci – nawet te prawdziwe – są fikcyjne, głosy celebrytów słabo udawane, a program zawiera rubaszny humor, wobec czego nie powinien być przez nikogo oglądany[21][22].

Miasteczko South Park było pierwszym programem w stałej emisji, który otrzymał kategorię wiekową TV-MA[23] i w zamierzeniu był produkcją skierowaną dla dorosłych widzów[24][25][26]. Główni bohaterowie oraz inne dzieci używają wulgarnego języka, chociaż podczas emisji telewizyjnej są one cenzurowane[11]. Według Parkera i Stone’a używanie wulgaryzmów ma obrazować to, jak naprawdę rozmawiają ze sobą młodzi ludzie, kiedy w pobliżu nie ma dorosłych[27][28].

Twórcy serialu bardzo często uciekają się do karnawalizacji i absurdu[29], przemocy[30][31] i podtekstów seksualnych[32][33], polegając na powtarzających się cyklicznie gagach[1], odniesieniach do popkultury oraz satyrycznym przedstawianiu celebrytów[34].

Wczesne odcinki nastawione były na szokowanie i operowały bardziej slapstickowym humorem[35]. Chociaż już wtedy okazjonalnie wykorzystywano elementy satyry na amerykańskie społeczeństwo, wraz z rozwojem serialu coraz bardziej wysuwała się ona na pierwszy plan, bohaterowie w dalszym ciągu używają jednak kloacznego humoru, co według twórców ma przypominać dorosłym widzom „jak to było, kiedy miało się osiem lat”[12]. Z czasem Parker i Stone zaczęli rozwijać inne postaci, poświęcając im większą uwagę w poszczególnych odcinkach[12] oraz rozpoczęli pisanie scenariuszy odnoszących się do religii, polityki i innych tematów postrzeganych jako drażliwe, wyszydzając zarówno liberałów, jak i konserwatystów[11]. Twórcy opisali samych siebie jako „wypośrodkowanych gorszycieli”[18], których głównymi celami są „bycie zabawnymi” i „rozśmieszanie ludzi”[36], stwierdzając, że żaden temat ani grupa nie stanowi wyjątku i może stać się obiektem satyry oraz szyderstwa[37][38][39][40].

Zdaniem twórców serial w dalszym ciągu koncentruje się na byciu dzieckiem i tym, jak wygląda ich życie w amerykańskiej szkole podstawowej[41], zaś elementy satyry wprowadzone zostały w celu nadania mu „moralnego środka”, żeby nie polegać bezustannie na wulgarności i szokowaniu, co mogłoby znudzić widza[36]. Z reguły chłopcy i/lub inne postaci wyciągają wnioski z wydarzeń, które miały miejsce w odcinku, podsumowując je krótkim monologiem. We wcześniejszych seriach przemowy takie zaczynały się od słów „Wiecie, czegoś się dzisiaj nauczyłem...” lub podobnych[42].

Geneza | edytuj kod

Trey Parker (po lewej) i Matt Stone w 2007 roku

W 1992 roku, niedługo po spotkaniu na kierunku filmowym University of Colorado at Boulder, Parker i Stone stworzyli krótkometrażowy film animowany The Spirit of Christmas[1]. Zrealizowany został on przy użyciu wycinanki i animacji poklatkowej, pojawiły się w nim prototypy postaci znanych z Miasteczka South Park, w tym m.in. postać przypominająca Cartmana, nazywana Kennym, oraz nieposiadające imion postaci przypominające Kenny’ego, Stana i Kyle’a. Brian Graden, przyjaciel Parkera i Stone’a pracujący dla Fox Broadcasting Company, poprosił ich o stworzenie kolejnego krótkiego metrażu jako kartki bożonarodzeniowej. Stworzony w 1995 roku drugi The Spirit of Christmas stylistyką znacznie bardziej przypominał późniejszy serial[43]. Żeby uniknąć mylenia obu filmów, pierwszy nazywany bywa Jezus kontra bałwan, a drugi Jezus kontra Mikołaj. Graden wysłał filmik do swoich znajomych, którzy następnie powielili go, także w Internecie, dzięki czemu stał się jednym z pierwszych filmów viralowych[1][2].

Wraz z rosnącą popularnością Jezus kontra Mikołaj, twórcy zaczęli prowadzić rozmowy na temat przekształcenia krótkometrażówki w serial telewizyjny. Fox odmówił, nie chcąc emitować produkcji, w której pojawia się m.in. mówiący kałMr. Hankey. Parker i Stone zwrócili się ku MTV i Comedy Central. Parker optował za drugą opcją, obawiając się, że MTV przekształci serial w program dla dzieci[44]. Doug Herzog, jeden z kierowników Comedy Central, po obejrzeniu filmiku zezwolił na zrealizowanie serialu[1][45].

Parker i Stone zgromadzili niewielką ekipę, z którą w ciągu trzech miesięcy stworzyli pilotażowy odcinek Sonda analna Cartmana[46]. Po słabej ocenie widowni testowej, zwłaszcza kobiet, projektowi groziła kasacja, jednak ze względu na rosnącą popularność krótkometrażówek w Internecie stacja zgodziła się na zrealizowanie sześciu odcinków[36][44]. Pilot wyemitowany został 13 sierpnia 1997 roku.

Proces produkcji | edytuj kod

Podczas gdy pierwszy odcinek tworzony był metodą wycinanki i animacji poklatkowej, wszystkie następne zrealizowane zostały przy pomocy oprogramowania symulującego taką metodę. W odróżnieniu od pilota, którego stworzenie zajęło trzy miesiące[47], i innych animowanych sitcomów, z reguły ręcznie rysowanych przez firmy outsourcingowe z Korei Południowej, co zajmuje od ośmiu do dziewięciu miesięcy[1], poszczególne odcinki Miasteczka South Park tworzone są znacznie szybciej. Pierwsze serie tworzone były w około trzy tygodnie[3], a od kiedy ekipa rozrosła się do siedemdziesięciu osób, z reguły tworzone są od trzech do czterech dni[48][49][50]. Większość ekipy produkcyjnej pracuje w biurze South Park Studios w kalifornijskim Culver City[47]. Parker i Stone od samego początku są producentami serialu. Współproducentką ostatnich odcinków pierwszej serii była Anne Garefino[51]. Przez pięć pierwszych serii komunikację pomiędzy South Park Studios a nowojorską główną siedzibą Comedy Central koordynowała Debbie Liebling, starszy kierownik ds. produkcji z 20th Century Fox[52].

Scenariusze tworzone są dopiero w momencie rozpoczęcia prac nad serią[53]. Produkcja odcinka rozpoczyna się w czwartki, od posiedzenia, podczas którego Parker i Stone naradzają się z konsultantami co do scenariusza. Wśród scenarzystów dawniej znajdowały się m.in. Pam Brady i Nancy Pimental[54]. Gościnnie funkcję konsultanta ds. scenariusza pełnił Norman Lear, idol twórców, który współpracował z nimi w 2003 roku przy odcinkach Zdjęci z anteny i Za, a nawet przeciw[53]. Podczas produkcji 12. i 13. serii konsultantem i koproducentem był Bill Harder, scenarzysta Saturday Night Live.

Po naradzie Parker pisze scenariusz odcinka, a po jego ukończeniu sztab animatorów, montażystów, techników i inżynierów dźwięku rozpoczyna pracę nad nim, co z reguły zajmuje 100–120 godzin. Od czwartej serii, wyemitowanej w 2000 roku, Parker pełni większość funkcji związanych z reżyserią, z kolei Stone koordynuje produkcję i zajmuje się kwestiami finansowymi. W środy gotowy odcinek przesyłany jest drogą internetową do centrali Comedy Central, niekiedy nawet na kilka godzin przed planowaną emisją[4].

Twórcy uważają, że proces tworzenia odcinka zamykający się w siedmiu dniach pozwala na większą spontaniczność w procesie twórczym, co skutkuje zabawniejszym serialem[1]. Pozwala to również Miasteczku South Park komentować bądź wyszydzać bieżące wydarzenia znacznie szybciej, niż innym satyrycznym animacjom[12]. Jednym z najwcześniejszych przykładów takiego podejścia jest odcinek Pięcioraczki z 2000 roku, nawiązujący do interwencji amerykańskiej Straży Granicznej wobec kubańskiego imigranta Eliána Gonzáleza, mającej miejsce na cztery dni przed emisją odcinka[55]. Odcinek Najlepszy przyjaciel z 2005 roku odnosił się do sprawy Terri Schiavo i został wyemitowany niecałe dwanaście godzin przed jej śmiercią[56]. W Świętach w Kanadzie (2003), ostatnim odcinku siódmej serii, pojawia się odniesienie do pojmania Saddama Husajna, mającego miejsce na trzy dni przed emisją[57]. Odcinek Odnośnie wczorajszej nocy... wyemitowany został niecałą dobę po wyborze Baracka Obamy na prezydenta Stanów Zjednoczonych i zawierał fragmenty jego oryginalnej przemowy[58].

15 października 2013 roku, w związku z brakiem prądu w studiu, twórcy po raz pierwszy w historii serialu nie zdążyli ukończyć odcinka, którego emisja planowana była na następny dzień, w związku z czym premiera Goth Kids 3: Dawn of the Posers została przeniesiona na 23 października[5].

Dystrybucja | edytuj kod

Poza Stanami Zjednoczonymi serial emitowany jest w niektórych krajach Europy i Ameryki Łacińskiej na kanałach powiązanych z Comedy Central lub MTV Networks, należących do koncernu Viacom[59]. W Polsce serial pierwotnie nadawany był przez Canal+, który w latach 1999–2012 wyemitował piętnaście serii. W 2001 roku pierwszą serię wyemitowała Wizja Jeden, zaś w latach 2006–2010 pierwsze serie emitowane były na MTV. Od 2006 roku serial nadaje również Comedy Central, od kwietnia 2012 roku będący jedynym kanałem emitującym Miasteczko South Park w Polsce. Na mocy porozumienia z Comedy Central, na kilku rynkach serial emitowany jest przez lokalnych operatorów. W Australii przez The Comedy Channel, SBS One (serie 1–13 w wersji ocenzurowanej, 14–15 nieocenzurowane) i SBS2 (nieocenzurowana 16. seria)[60], z kolei w Kanadzie w wersji angielskiej przez The Comedy Network, a następnie Much[61]. W Irlandii serial emituje telewizja TG4[62], w Szkocji STV[63], w Wielkiej Brytanii Comedy Central i MTV, chociaż pierwotnie emitowano go na Channel 4, zaś w Serbii B92[64].

Inne produkty | edytuj kod

Poza serialem i filmem kinowym, na rynku ukazał się również szereg produktów związanych z Miasteczkiem South Park. W 1998 roku wydany został album Chef Aid: The South Park Album, będący kompilacją piosenek z serialu oraz coverów wykonywanych przez postaci z niego[65][66]. W 1999 ukazała się płyta Mr. Hankey’s Christmas Classics, zawierająca utwory z odcinka Świąteczne piosenki pana Hankeya oraz inne piosenki bożonarodzeniowe[67]. W tym samym roku wydano singelChocolate Salty Balls” promujący Chef Aid: The South Park Album, który trafił na pierwsze miejsce list przebojów w Wielkiej Brytanii[68].

W 1998 roku na rynku ukazała się pierwsza gra komputerowa stworzona na kanwie serialu – strzelanka pierwszoosobowa South Park autorstwa Acclaim Entertainment. Rok później wydano South Park: Chef's Luv Shack, będącą zbiorem minigierek i łamigłówek, zaś w 2000 grę wyścigową South Park Rally. Parker i Stone, których udział w tworzeniu wzmiankowanych gier ograniczył się do podkładania w nich głosów, w późniejszym czasie publicznie skrytykowali Acclaim za ich słabą jakość[69]. Pierwszą grą, w której tworzeniu aktywny udział wzięli Parker i Stone, była South Park: Kijek Prawdy z 2014 roku[70]. 17 października 2017 roku została wydana gra South Park: The Fractured but Whole[71].

Obsada | edytuj kod

 Osobny artykuł: Lista uczniów szkoły podstawowej w South Parku.  Osobny artykuł: Lista członków rodzin głównych bohaterów w South Parku.  Osobny artykuł: Lista pracowników szkolnych w South Parku.  Osobny artykuł: Lista mieszkańców South Parku i okolic.  Osobny artykuł: Lista postaci epizodycznych serialu South Park.

Wersja polska w Wizja Jeden (2001)

Wersja polska na zlecenie Wizja Jeden Synthesis Media

Reżyseria: Miriam Aleksandrowicz

Dialogi polskie: Katarzyna Krzysztopik

Teksty piosenek: Jacek Bończyk i Jacek Czyż

Dźwięk i montaż: Tomasz Sikora

Kierownictwo muzyczne: Olga Bończyk

Kierownictwo produkcji: Renata Piechowska

Wystąpili:

Wersja polska w Comedy Central (2006-2012)

Wersja polska:Master Film

Tekst : Tomasz Kutner

Tekst piosenki tytułowej: Katatarzyna Dryńska i Klaudiusz Stylyński

Lektor: Jacek Kopczyński (seria 6-12), Paweł Bukrewicz (seria 13-14)

Wersja polska w Comedy Central (2013-

Wersja polska na zlecenie Comedy Central polska Start International Polska

Reżyseria dialogów i Dialogizacja tekstu: Maciej Kowalski

Tłumaczenie: Tomasz Kutner

Reżyseria piosenek, Teksty piosenek, Kierownictwo muzyczne, Dźwięk i montaż: Michał Skarżyński

Kierownictwo produkcji: Dorota Kazimierska-Nyczek

Wystąpili:

Maciej Kowalik - Eric Cartman, Nathan

Bartosz Obuchowicz - Stan Marsh, Stuart McCormick, Wielki Gej Al, Clyde Donovan, Got Pete, Thomas Tucker

Mateusz Narloch - Kyle Broflovski, Craig Tucker, Tweek Tweak, Token Black i Got Michael

Maciej Kowalski - Kenny McCormick, Timmy Burch

Jacek Kopczyński - Leopold „Butters” Stotch, Jimbo Kern, Stephen Stotch, Terrance Stoot, Dr.Doktor i Pan Tweak

Krzysztof Dracz - Herbert Garrison

Miłogost Reczek - Herbert Garrison (serie 12-19), Ojciec Maxi (serie 13-16), Marvin Marsh, Pan Hankey

Grzegorz Pawlak - Funkcjonariusz Barbrady, Pan Mackey, Gerald Broflovski, Mr. Slave, Tom Thompson

Wojciech Paszkowski - Randy Marsh, Ojciec Maxi, Harrison Yates, Skeeter, Richard Tweak, Jezus

Brygida Turowska - Sharon Marsh, Sheila Broflovski, Wendy Testaberger, Karen McCormick, Henrietta Biggle, Mama Wendy

Monika Szalaty - Liane Cartman, Dyrektorka Victoria, Burmistrz McDaniels, Matka Tweeka

Elżbieta Kopocińska-Bednarek - Shelly Marsh, Ike Broflovski, Carol McCormick, Burmistrz McDaniels (serie 13-16), Bebe Stevens, Nichole, Firkle

Grzegorz Kwiecień - Jimmy Valmer, Dyrektor PP, Tuong Lu Kim, Phillip Argyle, Szatan, Żabi Książę

Wersja oryginalna w Comedy Central (ENG) (1997-

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f g h i Devin Leonard: South Park creators haven't lost their edge (ang.). CNN, 2006-10-27. [dostęp 2016-02-04].
  2. a b c Jeffrey Ressner and James Collins: Gross and Grosser (ang.). „Time”, 1998-03-23. [dostęp 2016-02-04].
  3. a b Mike Tanner: It Ain't Easy Making South Park Cheesy (ang.). „Wired”, 1997-09-03. [dostęp 2016-02-04].
  4. a b 6 Days to Air: The Making of South Park. Arthur Bradford 2011-10-09.
  5. a b Michał Pisarski: „South Park” odcięty od prądu (pol.). newsweek.pl, 22-10-2013. [dostęp 2016-02-03].
  6. Marcin Pietrzyk: „Miasteczko South Park” wiecznie żywe (pol.). Filmweb.pl, 2015-07-09. [dostęp 2016-02-04].
  7. Rick Sands: TV Guide Magazine's 60 Greatest Cartoons of All Time (ang.). „TV Guide”, 2013-09-24. [dostęp 2016-02-04].
  8. Watch Full Episodes of South Park (ang.). [dostęp 2016-02-04].
  9. South Park (pol.). Google Play. [dostęp 2016-02-04].
  10. a b c Eric Griffiths: Young offenders (ang.). „New Statesman”, 2007-06-21. [dostęp 2016-02-04].
  11. a b c d Virginia Heffernan: Critic's Notebook; What? Morals in 'South Park'? (ang.). „The New York Times”, 2004-04-28. [dostęp 2016-02-04].
  12. a b c d e f Jaime J. Weinman: South Park grows up (ang.). Macleans.ca, 2008-03-12. [dostęp 2016-02-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-03-21)].
  13. Character Guide: Stan Marsh (ang.). South Park Studios. [dostęp 2016-02-04].
  14. Julie Rovner: Eric Cartman: America’s Favorite Little $@#&*% (ang.). NPR, 2008-04-05. [dostęp 2015-02-04].
  15. Szop kontra Szop i Przyjeciele. Trey Parker, Matt Stone. Miasteczko South Park. Comedy Central Polska. 5 kwietnia 2013. Odcinek 13., seria 13. Transkrypcja:
    Ja ciągle ginę, a wy, dupki, nigdy nie pamiętacie. Ciągle nic, tylko ginę i ginę, by obudzić się we własnym łóżku jakby nic! Czy wiesz, jak to jest oberwać nożem, być zastrzelonym, zdekapitowanym, rozerwanym, spalonym i przejechanym?! To nie jest fajne, Kyle! To zakurwiście boli i nie chce przejść!
  16. FAQ: When will the boys be in the fifth grades? (ang.). South Park Studios, 2005-01-11. [dostęp 2016-04-02].
  17. FAQ: Are the boys still in 4th grade? (ang.). South Park Studios, 2008-10-08. [dostęp 2016-02-04].
  18. a b Rebecca Raphael: Who is Andrew Philip Kyle? (ang.). „New Voices”, 1998-05-22. [dostęp 2016-02-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-08-15)].
  19. William Cohen: Respect Its Authoritah! (ang.). „The Cornell Review”, 2005-11-04. [dostęp 2016-02-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-04-02)].
  20. Randy Fallows: The Theology of South Park (ang.). The Institute for the Study of American Popular Culture, styczeń 2002. [dostęp 2016-02-04].
  21. Barry S. Fagin: Goin' Down to South Park: How kids can learn from 'vile trash' (ang.). Reason.com, maj 2000. [dostęp 2016-02-04].
  22. Show Disclaimer – South Park Studios (ang.). South Park Studios. [dostęp 2016-02-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-07-27)].
  23. Christopher Antonacci: South Park stirs up controversy, laughs (ang.). www.collegian.psu.edu, 1997-12-12. [dostęp 2016-02-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2004-09-21)].
  24. Bill Carter: Comedy Central makes the most of an irreverent, and profitable, new cartoon hit (ang.). „The New York Times”, 1997-10-10. [dostęp 2016-02-04].
  25. Richard Huff: South Park's still top dog on basic cable (ang.). W: „New York” [on-line]. www.nydailynews.com, 1998-04-16. [dostęp 2016-02-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-07-30)].
  26. Sylvia Rubin: TV 's Foul-Mouthed Funnies (ang.). „San Francisco Chronicle”, 1998-01-26. [dostęp 2016-02-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-03-16)].
  27. Abbie Bernstein: South Park – Volume 2 (ang.). AVRev.com, 1998-10-27. [dostęp 2016-02-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-05-15)].
  28. Jake Trapper and Dan Morris: Secrets of 'South Park' (ang.). ABC News, 2006-09-22. [dostęp 2016-02-04].
  29. Toni Johnson-Woods: Blame Canada!: South Park and Popular Culture. New York: Continuum, 2007, s. 89-103. ISBN 978-0-8264-1731-2.
  30. Terence Blacker: Crude, violent – but quite brilliant – Arts & Entertainment – The Independent (ang.). www.independent.co.uk, 1999-01-05. [dostęp 2016-02-04].
  31. The growth of trash TV concerns media watchers (ang.). 1998-05-05. [dostęp 2016-02-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-05-23)].
  32. Belinda Acosta: Screens: TV Eye (ang.). W: „The Austin Chronicle” [on-line]. www.austinchronicle.com, 2001-08-17. [dostęp 2016-02-04].
  33. John Kiesewetter: South Park' way crude for kids (ang.). www.enquirer.com, 1998-05-20. [dostęp 2016-02-04].
  34. Dennis Lim: Television: Lowbrow and proud of it (ang.). independent.co.uk, 1998-03-29. [dostęp 2016-02-04].
  35. David Kligman: South Park: Funny, crude ... and a trendy favorite (ang.). 1998-03-01. [dostęp 2016-02-04].
  36. a b c Melanie McFarland: Social satire keeps 'South Park' fans coming back for a gasp, and a laugh (ang.). „Seattle Post-Intelligencer”, 2006-10-01. [dostęp 2015-02-04].
  37. Frank Rich: Conservatives ♥ 'South Park' (ang.). „The New York Times”, 2005-05-01. [dostęp 2016-04-02].
  38. Dennis Lim: Television: Lowbrow and proud of it (ang.). independent.co.uk, 1998-03-29. [dostęp 2016-04-02].
  39. Melanie McFarland: Oh my God, 'South Park' killed a decade! (ang.). „Seattle Post-Intelligencer”, 2006-09-29. [dostęp 2016-02-04].
  40. Brian C. Anderson: We're Not Losing the Culture Wars Anymore (ang.). Manhattan Institute, 2003. [dostęp 2016-02-04].
  41. Saunders: At 10,F 'South Park' still bites (ang.). „Rocky Mountain News”, 2006-07-17. [dostęp 2016-02-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-01-04)].
  42. Robert Arp: South Park and Philosophy: You Know, I Learned Something Today. Malden: Blackwell Publishing, 2007, s. 58. ISBN 978-1-4051-6160-2.
  43. Michael Gregoris: The evolution of South Park (ang.). www.gazette.uwo.ca, 2007-11-09. [dostęp 2016-02-05].
  44. a b Matt Stone, Trey Parker, Larry Divney 'Speaking Freely' transcript (ang.). 2002-03-02. [dostęp 2016-02-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-01-17)].
  45. Halbfinger, David M.: 'South Park' Creators Win ad Sharing in Deal (ang.). „The New York Times”, 2007-08-27. [dostęp 2016-02-05].
  46. Driver, Dustin: South Park Studios: No Walk in the Park (ang.). Apple Inc.. [dostęp 2016-02-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-08-16)].
  47. a b Matt Cheplic: 'As Crappy As Possible': The Method Behind the Madness of South Park (ang.). Penton Media, 1998-05-01. [dostęp 28 kwietnia, 2009]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-03-29)].
  48. Lisa Zeidner: A Study Guide for 'South Park' (ang.). „The New York Times”, 2000-11-19. [dostęp 2016-02-14].
  49. FAQ: How much time did it actually take to make all the actions and drawings of the kids in their anime phase? (ang.). South Park Studios, 2004-03-19. [dostęp 2016-02-14].
  50. FAQ: I've read around that South Park episodes can be made in 5 days, but what is the speed record for producing an episode, and which one was it? (ang.). South Park Studios, 2004-11=15. [dostęp 17 stycznia, 2012].
  51. Suzanne Mantell: The wrangler (ang.). bcm.bc.edu, jesień 2006. [dostęp 2016-02-14].
  52. Michael Fleming: Fox folding Atomic label (ang.). variety.com, 2009-04-19. [dostęp 2016-02-14].
  53. a b Jesse McKinley: Norman Lear Discovers Soul Mates in 'South Park' (ang.). „The New York Times”, 2003-04-10. [dostęp 2016-02-14].
  54. John Sellers: A Fun Woman: Nancy Pimental (ang.). „Esquire”, 2002-06-01. [dostęp 2016-02-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-03-05)].
  55. Stephen M. Silverman: South Park Salutes Elian (ang.). www.people.com, 2000. [dostęp 2016-02-14].
  56. Kate Aurthur: 'South Park' Echoes the Schiavo Case (ang.). „The New York Times”, 2005-04-05. [dostęp 2016-02-14].
  57. FAQ: December 2003 (ang.). southparkstudios.com, 2003-12-19. [dostęp 2016-02-14].
  58. Fickett, Travis: How South Park Pulled off „About Last Night...” (ang.). IGN, 2008-11-06. [dostęp 2016-02-14].
  59. Pooja Pillai: Comedy, censored (ang.). www.indianexpress.com, 2009-05-12. [dostęp 2016-02-14].
  60. SBS Special Broadcasting Service (ang.). www.perthsites.com. [dostęp 2016-02-14].
  61. Only in Canada, You Say? (ang.). ctvmedia.ca, 2007-09-12. [dostęp 2016-02-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-02-16)].
  62. Catherine O’Mahony: TG4 gives South Park early evening slot: ThePost.ie (ang.). archives.tcm.ie, 2007-10-07. [dostęp 2016-02-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-08-12)].
  63. Jane Graham: Brace yourself Scotland: STV has some depressingly cliched programme ideas (ang.). guardian.co.uk, 2009-06-22. [dostęp 2016-02-14].
  64. Ed Waller: South Park heads north (ang.). www.c21media.net, 2009-04-28. [dostęp 2016-02-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-07-23)].
  65. Errol Nazareth: „Chef” Hayes cooks crazy stew (ang.). W: jam! Showbiz: Music [on-line]. Canadian Online Explorer. [dostęp 2016-02-04].
  66. David Browne: Shower Hooks (ang.). „Entertainment Weekly”, 1999-01-08. [dostęp 2016-02-04].
  67. M.V. Moorhead: Mr. Hankey's Christmas Classics (ang.). Phoenix New Times, 1999-12-23. [dostęp 2016-02-04].
  68. One Hit Wonders (ang.). The Official Charts Company. [dostęp 2016-02-04].
  69. PlayStation 2 Premiere (ang.). treyparker.info, 2000-10-18. [dostęp 2016-02-04].
  70. Adam W. Kepler: Finally, Cartman Can Come Out to Play (ang.). „The New York Times”, 2014-03-03. [dostęp 2016-02-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-03-23)].
  71. South Park: The Fractured But Whole zapowiedziane; zobacz zwiastun (pol.). GRY-Online.pl, 2015-06-15. [dostęp 2016-02-04].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (serial animowany):
Na podstawie artykułu: "Miasteczko South Park" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy