Mikołaj Szwan


Mikołaj Szwan w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Mikołaj Szwan (ur. 29 października 1909, zm. 28 stycznia 1999) – żołnierz Wojska Polskiego II RP i ludowego Wojska Polskiego, działacz społeczny.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Urodził się 29 października 1909 jako syn Józefa i Katarzyny. Pochodził z Serednicy z rodziny rolniczej. W okresie czterech lat kształcił się w zawodzie drukarza w Krakowie. Następnie odbył służbę w 2 pułku Strzelców Podhalańskich w Sanoku. Do września 1939 był zatrudniony w Polskiej Spółce dla Przemysłu Gumowego w Sanoku. Po wybuchu II wojny światowej brał udział w kampanii wrześniowej na stanowisku dowódcy działu artylerii przeciwlotniczej. Brał udział w walkach w rejonie miast Przemyśl, Lwów, Złoczów. Po agresji ZSRR na Polskę został zesłany w głąb Związku Radzieckiego w okolice Archangielska. Pracował przy wyrębie lasów w okolicach Komi, Omska. Tam dowiedział się o formowaniu polskiej armii w ZSRR[1]. W 1943 został przyjęty do Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR w Sielcach i służył w szeregach 1 Warszawskiej Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki. Początkowo był przydzielony do 2 pułku piechoty. Później został skierowany do szkoły oficerskiej, mianowany chorążym piechoty i przydzielony do 1 pułku piechoty. Został dowódcą 2 plutonu w III batalionie i 1 września 1943 skierowany na front. Brał udział w bitwie pod Lenino w październiku 1943, podczas której został ranny. Wzięty do niewoli przez Niemców trafił do szpitala w Orszy, a następnie w lutym 1944 został przewieziony i osadzony w Stalagu XI A koło Magdeburga. Po upływie siedmiu miesięcy skierowany do pracy w kamieniołomie w Halberstadt. W wyniku odmawiania pracy i prowadzonej agitacji został osadzony w Stalagu XI A w Altengrabow. Tam odzyskał wolność po wkroczeniu Armii Czerwonej.

Zgłosił się do Ludowego Wojska Polskiego, gdzie otrzymał orzeczenie inwalidztwa wojennego. Wraz z żoną zamieszkał w miejscowości Studniska Dolne i zajął się rolnictwem. Po upływie pięciu lat powrócił do Sanoka. Pracował w Spółdzielni Inwalidów „Spójnia”. Został działaczem Związku Inwalidów Wojennych (był prezesem honorowym oddziału ZiW), Związku Bojowników o Wolność i Demokrację[2], Ligi Obrony Kraju, Samorządu Mieszkańców. Współtworzył sanockie oddziały Polskiego Związku Emerytów, Rencistów i Inwalidów w 1960[3] oraz Polskiego Komitetu Pomocy Społecznej[4]. W 1962 utworzył w Sanoku terenowe koło Polskiego Związku Niewidomych[5]. Pod koniec życia był członkiem zarządu rejonowego PKPS w Sanoku.

Zmarł 28 stycznia 1999[6][7]. Jego żoną była Helena (1912–2002). Oboje zostali pochowani na Cmentarzu Centralnym w Sanoku.

Nagrobek Heleny i Mikołaja Szwanów

Odznaczenia i wyróżnienia | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Andrzej Brygidyn. Wierni przysiędze i żołnierskim honorem (XVIII). Nad Oką. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 5, Nr 35 (506) z 20-31 grudnia 1989. 
  2. Władysław Pruchniak: Ciąg dalszy moich wspomnień. W: Andrzej Brygidyn, Magdalena Brygidyn-Paszkiewicz: Wspomnienia i relacje żołnierzy Sanockiego Obwodu Związku Walki Zbrojnej – Armii Krajowej 1939-1944. Sanok: 2012, s. 71. ISBN 978-83-903080-5-0.Sprawdź autora rozdziału:1.
  3. a b c Józef Ząbkiewicz. 25 lat sanockiego oddziału PZERiI. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 2, Nr 23 (350) z 10-20 sierpnia 1985. 
  4. Z potrzeby serca. „Tygodnik Sanocki”, s. 5, Nr 48 (890) z 28 listopada 2008. 
  5. Calendarium. podkarpacki.pzn.org.pl. [dostęp 2015-09-11].
  6. Jolanta Ziobro. Kondolencje. „Tygodnik Sanocki”. Nr 6 (378), s. 10, 5 lutego 1999. 
  7. Odeszli na zawsze. „Tygodnik Sanocki”. Nr 10 (382), s. 7, 5 marca 1999. 
  8. Uroczyste obchody lipcowego święta w Sanoku. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 1, Nr 22 (385) z 1-10 sierpnia 1986. 
  9. Władysław Stachowicz. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. Miejska Rada Narodowa w Sanoku 1950-1990. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, s. 288, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X
  10. Władysław Stachowicz. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. Miejska Rada Narodowa w Sanoku 1950-1990. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, s. 182, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X

Bibliografia | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Mikołaj Szwan" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy