Milo Đukanović


Milo Đukanović w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Milo Đukanović, cyr. Мило Ђукановић (wym. [mǐ:lɔ̝ d͡ʑǔkanɔ̝v̞it͡ɕ] i; ur. 15 lutego 1962 w Nikšiciu[2]) – czarnogórski polityk i ekonomista, czterokrotnie premier Czarnogóry (1991–1998, 2003–2006, 2008–2010, 2012–2016), stojący łącznie na czele sześciu gabinetów, w latach 1998–2002 i od 2018 prezydent Czarnogóry, od 1998 przewodniczący Demokratycznej Partii Socjalistów Czarnogóry (DPS).

Życiorys | edytuj kod

W wieku 15 lat wstąpił do komunistycznej młodzieżówki, a po osiągnięciu pełnoletniości został członkiem SKCG – czarnogórskiego oddziału Związku Komunistów Jugosławii[3]. W młodości uprawiał koszykówkę[4] (w 2011 powołany na prezesa czarnogórskiej federacji w tej dziedzinie[2]). W 1984 ukończył studia ekonomiczne na Uniwersytecie Czarnogóry[5]. Nie pracował w wyuczonym zawodzie, był zatrudniony w jako etatowy działacz partyjny, stając się bliskim współpracownikiem Momira Bulatovicia[3]. W drugiej połowie lat 80. wchodził w skład prezydiów młodzieżówek (jugosłowiańskiej i czarnogórskiej), awansował też do komitetu centralnego Związku Komunistów Jugosławii[2].

W pierwszych pluralistycznych wyborach w 1990 komuniści odnieśli w Czarnogórze zdecydowane zwycięstwo, zyskując ponad 80 miejsc w 125-osobowym parlamencie[3]. W lutym 1991 Milo Đukanović został pierwszym premierem Czarnogóry[6]. Dołączył do powołanej przez Momira Bulatovicia (którego wybrano na prezydenta Czarnogóry) postkomunistycznej Demokratycznej Partii Socjalistów Czarnogóry, powstałej z przekształcenia SKCG[2]. Od 1992 do 1993 był jednocześnie ministrem obrony[7]. W 1994 objął funkcję wiceprzewodniczącego swojego ugrupowania[5]. Już w pierwszej połowie lat 90. pojawiły się spory między nim a prezydentem, głównie dotyczące zakresu współpracy i poparcia dla serbskiego przywódcy Slobodana Miloševicia, którego bliskim stronnikiem był Momir Bulatović. Milo Đukanović w prowadzonej polityce starał się normalizować stosunku z państwami zachodnimi celem uzyskania pomocy gospodarczej. Z drugiej strony opowiadał się za pozostaniem Czarnogóry w ramach Federalnej Republiki Jugosławii, jednocześnie otwarcie żądając równego statusu tego kraju i Serbii[3].

W 1997 doszło do rozłamu w DPS, w rezultacie w wyborach prezydenckich w tym samym roku premier wystartował przeciwko dotychczasowemu prezydentowi. W drugiej turze głosowania Milo Đukanović zwyciężył z wynikiem 50,8% głosów[3]. Urząd prezydenta objął w styczniu 1998, w kolejnym miesiącu formalnie zakończył pełnienie funkcji premiera[6]. Również w 1998 ostatecznie przejął przywództwo w swoim ugrupowaniu[8]. Na czele państwa stał do listopada 2002, nie ubiegał się o reelekcję.

W styczniu 2003 powrócił na stanowisko premiera, zajmując je do listopada 2006[6]. W międzyczasie stał się orędownikiem niepodległości Czarnogóry[3], kierował ruchem politycznym zmierzającym do niezależności państwa[2]. W maju 2006 nurt niepodległościowy zwyciężył w referendum, we wrześniu koalicja kierowana przez lidera socjalistów wygrała wybory parlamentarne. W listopadzie ustąpił jednak z funkcji premiera[5] i p.o. ministra obrony (którym był przez kilka miesięcy w tym samym roku[7]). Objął natomiast mandat deputowanego do Parlamentu Czarnogóry, który wykonywał do 2008[2].

Po raz trzeci urząd premiera sprawował od lutego 2008[9] do grudnia 2010[8]. Prezydent Filip Vujanović powołał go w miejsce Željka Šturanovicia, który ustąpił z uwagi na stan zdrowia[10]. Działał na rzecz akcesji Czarnogóry do NATO i Unii Europejskiej. Zrezygnował ze stanowiska w miesiącu, w którym państwo to uzyskało oficjalny status kandydata do UE[11].

Po raz czwarty stanął na czele rządu w grudniu 2012[12]. W 2015 w kraju zaczęło dochodzić do wspieranych przez opozycję protestów, których uczestnicy zarzucali premierowi korupcję i domagali się jego odejścia[13]. W listopadzie 2016 nowym premierem został Duško Marković (również z DPS)[8].

W 2018 wystartował ponownie w wyborach prezydenckich, wygrywając w pierwszej turze z wynikiem 53,9% głosów[14]. Urząd prezydenta objął w maju 2018, powracając do pełnienia tej funkcji po blisko szesnastu latach.

Życie prywatne | edytuj kod

Żonaty z Lidiją (prawniczką), ma syna Blaža[2][5].

Przypisy | edytuj kod

  1. Od 5 listopada 2002 obowiązki premiera wykonywał faktycznie wicepremier Dragan Đurović (Filip Vujanović został wówczas wybrany na przewodniczącego parlamentu).
  2. a b c d e f g Milo Đukanović (czarnog.). dps.me. [dostęp 2018-08-28].
  3. a b c d e f Milo Djukanovic (hiszp.). cidob.org. [dostęp 2018-08-28].
  4. Obama’s Not Alone in His Athletic Pursuits (ang.). nytimes.com, 16 listopada 2008. [dostęp 2018-08-28].
  5. a b c d Prime Minister of Montenegro Milo Djukanovic – Biography (ang.). predsjednik.gov.me. [dostęp 2018-08-28].
  6. a b c Rulers: Countries Me-My: Montenegro (ang.). rulers.org. [dostęp 2018-08-28].
  7. a b Rulers: Montenegro: Ministries etc. (ang.). rulers.org. [dostęp 2018-08-28].
  8. a b c Leaders of Montenegro (ang.). zarate.eu. [dostęp 2018-08-28].
  9. Milo Djukanović ponownie premierem Czarnogóry. rp.pl, 29 lutego 2008. [dostęp 2018-08-28].
  10. Montenegro’s president nominates Djukanovic to again become premier (ang.). iht.com, 20 lutego 2008. [dostęp 2018-08-28].
  11. Montenegro Prime Minister Milo Djukanovic resigns (ang.). bbc.co.uk, 21 grudnia 2010. [dostęp 2018-08-28].
  12. Montenegro’s new government headed by Milo Đukanović gets voted in (ang.). predsjednik.gov.me, 4 grudnia 2012. [dostęp 2018-08-28].
  13. Montenegro’s fractious opposition takes to the streets (ang.). dw.com, 16 listopada 2015. [dostęp 2018-08-28].
  14. Konačni rezultati izbora za Predsjednika Crne Gore (czarnog.). dik.co.me, 28 kwietnia 2018. [dostęp 2018-08-28].
Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Milo Đukanović" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy