Mimoza


Mimoza w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Mimosa spegazzini Mimosa diplotricha

Mimoza, czułek (Mimosa) – rodzaj tropikalnych roślin, rozpowszechniony w Ameryce Południowej oraz na wyspach Oceanu Spokojnego.

Spis treści

Biologia | edytuj kod

Wyróżnia się niezwykłą czułością na dotyk (tigmotropizm). W momencie dotyku roślina reaguje zamykaniem (składaniem) liści (ruchy sejsmonastyczne). Listki odcinków drugiego rzędu składają się do góry i stykają ze sobą górnymi powierzchniami, całe odcinki zbliżają się do siebie, a ogonek wiotczeje i zwisa, tak samo roślina reaguje na brak światła słonecznego (czyli w nocy). Mechanizm tego ruchu polega na zmianach turgoru w komórkach poduszeczek funkcjonujących jako tzw. staw przegubowy. Poduszeczki są zlokalizowane u nasady liścia oraz u podstaw wszystkich odcinków liścia i składają się ze zdrewniałej, sztywnej osi osadzonej u podstawy tkanki miękiszowej. Ruch tej osi silnie podrażnia utwory czuciowe, znajdujące się po dolnej stronie poduszeczek. Sygnał przenoszony jest prawdopodobnie przez aminokwasy[2]. W efekcie następuje regulacja ilości wody w wakuolach komórek liścia – po dotknięciu woda jest wydalana z komórek przez co tracą one turgor i liście wiotczeją.

Taka reakcja na bodziec występuje u wielu gatunków z rodzaju Mimosa, ale najkrótszy czas reakcji na bodziec wykazują liście mimozy wstydliwej – nawet 0,08 sek. Po ustąpieniu bodźca powrót do położenia wyjściowego zajmuje 15–20 min. Reak­cja rośliny w niższych temperaturach jest wolniejsza, w wyższych – szybsza[3].

Systematyka | edytuj kod

Pozycja systematyczna

Jeden z rodzajów tradycyjnie zaliczany (np. jeszcze w systemie Revala z lat 1993–1999[4]) do podrodziny mimozowych Mimosaceae w rodzinie bobowatych Fabaceae s.l.[1], a w obrębie mimozowych do plemienia Mimoseae[5]. W 2017 mimozowe umieszczone zostały w podrodzinie brezylkowych Caesalpinioideae[6][1].

Wykaz gatunków[7]

Obecność w kulturze i symbolice | edytuj kod

W powszechnej tradycji mimoza symbolizuje wrażliwość i wstydliwość[8].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c P.F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website/Fabaceae (ang.). 2001–. [dostęp 2009-09-23].
  2. Wielka Encyklopedia Przyrody. Rośliny kwiatowe. Warszawa: Muza SA, 1998. ISBN 83-7079-778-4.
  3. MarekM. Ples MarekM., Wstydliwa roślina, „Biologia w Szkole”, 6 (2015), Poznań: Forum Media Polska Sp. z o.o., str. 52-56 .
  4. System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999 Systematyka rodzaju Mimosa według Reveala
  5. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-05].
  6. Legume Phylogeny Working Group. A new subfamily classification of the Leguminosae based on a taxonomically comprehensive phylogeny. „Taxon”. 66, 1, s. 44–77, 2017. 
  7. Mimosa L.. W: Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2020-05-02].
  8. Leksykon symboli. Warszawa: ROK Corporation, 1991. ISBN 83-85344-23-3.

Bibliografia | edytuj kod

  1. Zygmunt Hejnowicz: Anatomia i histogeneza roślin naczyniowych. Organy wegetatywne. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002. ISBN 83-01-13825-4.
Na podstawie artykułu: "Mimoza" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy