Mira Zimińska-Sygietyńska


Mira Zimińska-Sygietyńska w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii To jest najnowsza wersja przejrzana, która została oznaczona 9 sie 2019. Od tego czasu wykonano 1 zmianę, która oczekuje na przejrzenie. Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Grób Miry Zimińskiej-Sygietyńskiej na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie Tablica upamiętniająca teatrzyk Qui Pro Quo i jego artystów na Senatorskiej 29/31 w Warszawie

Mira Zimińska-Sygietyńska, właśc. Marianna Zimińska-Sygietyńska, de domo Burzyńska (ur. 22 lutego 1901 w Płocku, zm. 26 stycznia 1997 w Warszawie) – polska aktorka, reżyser i pedagog, współzałożycielka i w latach 1957–1997 dyrektor Państwowego Zespołu Pieśni i Tańca "Mazowsze". Dama Orderu Orła Białego.

Życiorys | edytuj kod

Urodziła się w Płocku jako córka Jakuba. Nieoficjalnie aktorka podawała rok 1895 jako datę swoich urodzin[1]. Od dziecka była związana z teatrem. Jej rodzice pracowali w Teatrze w Płocku. Matka była bileterką i bufetową, a ojciec dekoratorem. Zadebiutowała w wieku siedmiu lat jako Dziecko w Ich czworo Zapolskiej. Udany występ sprawił, że powierzano jej także inne role.

Dwudziestolecie międzywojenne | edytuj kod

Podczas występów w Teatrze Polskim w Radomiu zauważył ją i zaangażował jeden z właścicieli warszawskiego teatrzyku Qui Pro Quo – jednego z najpopularniejszych polskich kabaretów dwudziestolecia międzywojennego. W 1919 przeniosła się do Warszawy. W latach 1918–1939 występowała jako aktorka i śpiewaczka m.in. w „Qui Pro Quo”, „Morskim Oku”, „Bandzie”, „Cyruliku Warszawskim”, „Ali Babie”, Teatrze Kameralnym. Zdarzało się, że występowała również w roli konferansjera, tak jak to było podczas występu w Hallo! Ciotka!, kiedy to jej wdzięk w połączeniu z werwą i ciętym dowcipem podbił publiczność. Zimińska stała się ulubienicą inteligentów. Była jedną z pierwszych polskich automobilistek. Jeździła luksusowymi mercedesami oraz słynnym wtedy w Warszawie czerwonym kabrioletem marki Bugatti.

W 1929 zadebiutowała jako aktorka teatralna, występując w Teatrze Polskim w Artystach. Swoimi rolami dramatycznymi szybko zdobyła uznanie zarówno krytyki jak i publiczności. W latach 1928–38 i 1946–48 była aktorką dramatyczną i komediową w warszawskich teatrach: Polskim, Ateneum, Kameralnym.

W 1934 redagowała kolumnę satyryczną „Duby smalone” w Kurierze Porannym oraz wraz ze Stefanem Jaraczem i Karolem Bendą prowadziła Teatr Aktora.

Z powodzeniem występowała również w filmach. Zadebiutowała jeszcze w epoce kina niemego. Występowała głównie w rolach komediowych, np. Ada to nie wypada, Papa się żeni, Manewry miłosne.

Nagrywała także płyty dla Syreny Rekord, Columbii oraz Polskich Nagrań. W 1938 występowała z programem estradowym z Eugeniuszem Bodo[2].

II wojna światowa | edytuj kod

Podczas okupacji niemieckiej należała do Armii Krajowej. W czasie powstania warszawskiego była pielęgniarką w szpitalu. Pisała także antyhitlerowskie piosenki dla warszawskich gazeciarzy. W 1942 roku została aresztowana i uwięziona na Pawiaku. Po jej uwolnieniu (dzięki staraniom męża oraz Adolfa Dymszy), występowała w tak zwanych jawnych teatrach np. w "Złotym Ulu" mieszczącym się przy Nowym Świecie 19. W czasie powstania warszawskiego występowała w Teatrze Frontowym AK. Po upadku powstania była w obozie w Pruszkowie, skąd wraz z Sygietyńskim trafiła do Tarczyna. W Warszawie zjawili się oboje tuż po zajęciu miasta przez wojska sowieckie.

Po wojnie | edytuj kod

W 1947 roku została pozytywnie zweryfikowana przez Komisję ZASP, jednak rola w spektaklu Żołnierz królowej Madagaskaru (pomimo odniesionego wielkiego sukcesu) była pożegnaniem Zimińskiej ze sceną, z której odeszła u szczytu sławy.

W 1948 wraz z Tadeuszem Sygietyńskim założyła Państwowy Zespół Ludowy Pieśni i Tańca „Mazowsze”. W 1955, po śmierci Sygietyńskiego, Zimińska została kierownikiem artystycznym zespołu, natomiast od 1957 była jego dyrektorem.

Była założycielką i pomysłodawczynią Dziecięcego Zespołu Pieśni i Tańca "Varsovia" z siedzibą w Warszawie (nazywanego "Małym Mazowszem"). Zespół istnieje od roku 1978 do dzisiaj.

Była członkiem zasłużonym ZASP.

Życie prywatne | edytuj kod

W wieku 16 lat wyszła za mąż za Jana Zimińskiego. Małżeństwo przetrwało do 1920 roku. Drugim mężem Miry Zimińskiej był Tadeusz Sygietyński, z którym wzięła ślub w 1954[3].

Jednym z jej wielbicieli był Tadeusz Boy-Żeleński, przyjaźniła się z Jerzym Stempowskim i skamandrytami. Witkacemu pozowała do aktu.

Autorka wspomnień Nie żyłam samotnie, Warszawa, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1985, ​ISBN 83-221-0340-9​ oraz Druga miłość mego życia, Warszawa, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1990 ​ISBN 83-221-0563-0​.

Została pochowana wraz z mężem w Alei Zasłużonych warszawskiego Cmentarza Wojskowego na Powązkach.

8 czerwca 2014 r. odsłonięto pomnik Miry Zimińskiej-Sygietyńskiej w rodzinnym Płocku[4]

Nagrody i odznaczenia | edytuj kod

Spektakle teatralne (wybór) | edytuj kod

  • 1908 – Ich czworo
  • 1920 – Cyrkówka, Qui Pro Quo
  • 1921 – Hania chce tańczyć, "Wodewil"
  • 1922 – Uj, choroba, "Wodewil"
  • 1922 – Wszystko się kręci, "Roccoco"
  • 1924 – Ghetto, "Qui Pro Quo"
  • 1924 – Serwus, Jarosy, "Qui Pro Quo"
  • 1925 – Hallo! Ciotka!, "Qui Pro Quo"
  • 1925 – A tymczasem pod łóżkiem, "Qui Pro Quo"
  • 1927 – Sałatka majowa, "Qui Pro Quo"
  • 1928 – Popatrz, popatrz, "Qui Pro Quo"
  • 1928 – Jubileusz Qui Pro Quo, "Qui Pro Quo"
  • 1929 – Artyści, Teatr Polski
  • 1931 – Pierwsza pani Frazer, "Teatr Mały"
  • 1931 – W murowanej piwnicy, "Qui Pro Quo"
  • 1932 – Panna Maliczewska, "Teatr Ateneum"
  • 1932 – Serce na oścież (z gęby na klucz), "Banda"
  • 1932 – Przebój Warszawy, "Morskie Oko"
  • 1933 – Moja siostra i ja, "Banda"
  • 1933 – Ram-pam-pam, "Cyganeria"
  • 1934 – W małym domku, "Teatr Kameralny"
  • 1934 – Moralność pani Dulskiej, "Teatr Aktora"
  • 1934 – Madame Sans-Gêne, "Teatr Aktora"
  • 1935 – Na jeża, "Cyrulik Warszawski"
  • 1936 – Mycie głowy, "Cyrulik Warszawski"
  • 1936 – Mira i satyra, "Teatr 13 rzędów"
  • 1937 – Wiosenna parada gwiazd, "Wielka Rewia"
  • 1937 – Cabaretissimo, "Cyrulik"
  • 1937 – Na pięterku, kawiarnia "Mała Ziemiańska"
  • 1937 – Naprzód marsz, "Wielka Rewia"
  • 1938 – Dama od Maxima, "Teatr Letni"
  • 1939 – Sezonie otwórz się, "Ali Baba"
  • 1947 – Żołnierz królowej Madagaskaru, Teatr Muzyczny Domu Wojska Polskiego

Filmografia | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Mira Zimińska. [dostęp 2013-01-02].
  2. Z Teatru Wielkiego. Mira Zimińska – Eugeniusz Bodo. „Gazeta Lwowska”, s. 2, Nr 396 z 31 grudnia 1938. 
  3. Sławomir Koper: Życie artystek w PRL s. 189.
  4. Płock. Odsłonięto pomnik Miry Zimińskiej Sygietyńskiej.
  5. 16 lipca 1955 „za osiągnięcia artystyczne w dziedzinie sztuki regionalnej” M.P. z 1955 r. nr 98, poz. 1332
  6. 17 lutego 1994 „za wybitne zasługi dla kultury polskiej, ze szczególnym uwzględnieniem osiągnięć w pracy artystycznej z Zespołem Pieśni i Tańca "Mazowsze"” M.P. z 1994 r. nr 22, poz. 172
  7. 21 lutego 1996 „w uznaniu znamienitych zasług dla Rzeczypospolitej Polskiej” M.P. z 1996 r. nr 26, poz. 264

Bibliografia | edytuj kod

  • Ludwik Sempoliński: Wielcy artyści małych scen. Warszawa: Czytelnik, 1977.
  • Syrena Record : pierwsza polska wytwórnia fonograficzna = Poland's first recording company : 1904-1939. ISBN 83-917189-0-5.
  • Zbigniew Adrjański: Kalejdoskop estradowy : leksykon polskiej rozrywki 1944-1989 : artyści, twórcy, osobistości. Warszawa: Bellona, 2002. ISBN 83-11-09191-9.
  • Tomasz Mościcki: Mira Zimińska-Sygietyńska. [dostęp 2013-01-02].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Mira Zimińska-Sygietyńska" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy