Mistrzostwa Europy w piłce nożnej


Mistrzostwa Europy w piłce nożnej w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Mistrzostwa Europy w piłce nożnej mężczyzn (inaczej Euro[1], polski skrót ME) – rozgrywki sportowe, cyklicznie organizowane przez Unię Europejskich Związków Piłkarskich (UEFA) dla europejskich piłkarskich reprezentacji krajowych seniorów. Największy turniej piłki nożnej rozgrywany na „starym kontynencie”.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Wcześniejsze turnieje rozgrywane w Europie | edytuj kod

23 kwietnia 1906 roku odbył się w Atenach w Grecji trzeci turniej piłkarski (piłka nożna na Olimpiadzie Letniej 1906). Udział w nim wzięły 4 reprezentacje z Europy, z czego Turcja wystawiła do turnieju 2 reprezentacje (Smyrna i Saloniki). Wygrała Dania pokonując w półfinale Turków z miasta Smyrna 5:1, w finale mieli się spotkać z Grekami z Aten, ale przerwali oni mecz, a potem odmówili gry w spotkaniu o drugie miejsce, z tego powodu nie było finału tylko został rozegrany mecz o drugie miejsce między Turkami ze Smyrny a Turkami z Salonik wygrali ci pierwsi 3:0. Zawody zostały rozegrane dla uświetnienia 10-lecia nowożytnych olimpiad i uważane są za zwykłe zawody międzynarodowe.

19 października 1908 roku, kiedy FIFA liczyła 15 członków, odbył się w Londynie na terenie Wielkiej Brytanii czwarty turniej piłkarski (piłka nożna na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1908). Udział w nim wzięło 8 europejskich reprezentacji, z czego Francuzi wystawili do turnieju 2 reprezentacje. Wygrała Wielka Brytania pokonując Danię 2:0, trzecie miejsce przypadło Holandii.

29 czerwca 1912 roku o 11:00 rozpoczął się w Sztokholmie w Szwecji piąty turniej piłkarski (piłka nożna na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1912). Udział w nim wzięło 11 reprezentacji z Europy. Podium takie samo jak w poprzednim turnieju czyli złoto dla Wielkiej Brytanii, srebro dla Danii, a brąz dla Holandii.

Pierwsze mistrzostwa | edytuj kod

Pierwsze mistrzostwa odbyły się we Francji w 1960 roku pod nazwą „Puchar Narodów Europy”, a od turnieju we Włoszech w 1968 roku odbywają się jako „Mistrzostwa Europy”. W latach 1960–1976 turniej finałowy odbywał się z udziałem 4 drużyn. Od 1980 do 1992 brało w nim natomiast udział 8 zespołów, zaś od 1996 do 2012 – 16 reprezentacji. Od 2016 w finałach piłkarskich Mistrzostw Europy występują 24 reprezentacje. Od szóstych finałów awans do nich ma automatycznie zapewniony ich gospodarz (bądź obaj współgospodarze). W 1980 po raz ostatni rozegrano mecz o trzecie miejsce ME. Od Mistrzostw Europy w 1984 we Francji przegrane drużyny z półfinałów zdobywają brązowy medal.

Ciekawostki | edytuj kod

  • W Mistrzostwach Europy zdobywca złotego medalu zawsze uczestniczy w eliminacjach następnych mistrzostw.
  • Tylko raz udało się obronić tytuł Mistrza Europy. Dokonała tego drużyna Hiszpanii w 2012 roku. Warto nadmienić, że tego samego dnia, Hiszpania jako pierwsza reprezentacja w dziejach zdobyła tytuł mistrzowski trzeci raz z rzędu (posiadając tytuł mistrzów świata)
  • Trzy razy tytuł zdobył gospodarz turnieju. Miało to miejsce w 1964, 1968 i 1984.
  • Pierwszą czerwoną kartkę w historii ME otrzymał Anglik Alan Mullery w 89 minucie meczu półfinałowego (5 czerwca 1968) gdzie Jugosławia pokonała Anglię 1:0.
  • Najwięcej goli (9) na jednych mistrzostwach zdobył Michel Platini, stało się to we Francji w 1984 roku.
  • Najmłodszymi uczestnikami ME byli Holender Jetro Willems (w 2012 roku miał 18 lat i 71 dni) i Belg Enzo Scifo (w 1984 roku miał 18 lat i 115 dni).
  • Tytuł Mistrza Europy w 1992 zdobyła drużyna Danii, która nie uzyskała bezpośredniego awansu do tego turnieju, a zastąpiła wykluczoną Jugosławię (za prowadzenie przez ten kraj działań wojennych w Bośni).
  • Tylko trzy razy zdarzyło się, aby gospodarz bądź współgospodarze nie wyszli z grupy (Belgia w 2000, Austria i Szwajcaria w 2008 oraz Polska i Ukraina w 2012).
  • Euro 2012 były pierwszą dużą imprezą piłkarską, w której ani jeden mecz nie został poprowadzony przez sędziego z obywatelstwem kraju gospodarza bądź gospodarzy. Spośród sędziów liniowych także nikt nie reprezentował Polski lub Ukrainy[2][3].
  • Euro 2020 będą pierwszymi Mistrzostwami Europy bez gospodarza (jednego lub dwóch). Turniej będzie rozgrywany w 12 miastach 12 państw, a reprezentacje tych państw nie będą miały zapewnionego awansu do Mistrzostw.

System rozgrywek | edytuj kod

System rozgrywek mistrzostw Europy składa się z dwóch części:

  • eliminacji – mogą w nich uczestniczyć męskie reprezentacje seniorskie wszystkich krajowych federacji zrzeszonych pod egidą UEFA (łącznie 55 państw), które w określonym terminie zostaną zgłoszone do tych rozgrywek przez swe macierzyste związki piłkarskie i nie zostały zawieszone przez UEFA w prawach jej członków. Rozpoczynają się losowaniem poszczególnych grup eliminacyjnych, w których później toczy się cała rywalizacja;
  • turnieju finałowego/finałów (tj. właściwych Mistrzostw Europy) – od 1980 przeprowadzanego systemem mieszanym (tj. runda grupowa, a następnie faza pucharowa), od 1996 zakwalifikowanych zostaje do niego 16 drużyn: gospodarz/gospodarze turnieju oraz triumfatorzy eliminacji, od 2016 zakwalifikowane są 24 drużyny narodowe stowarzyszone w UEFA: w skład wchodzą gospodarze i drużyny, które pomyślnie przeszły kwalifikacje[4].

Każda z ww. części mistrzostw Europy odbywa się w latach parzystych, regularnie co 4 lata. Tylko raz Euro 2020 zostało przełożone o rok później, z powodu pandemii koronawirusa. Eliminacje rozpoczynają się jesienią roku dwa lata wcześniejszego, niż rok przeprowadzenia turnieju finałowego.

Medaliści Mistrzostw Europy | edytuj kod

  1. a b c d e f g h i j k Od 1984 roku mecz o 3. miejsce nie jest rozgrywany.
  2. a b Po dogrywce do złotej bramki.

Tabela medalowa zaktualizowana po turnieju ME 2016.

Liczba startów reprezentacji (1960–2016) | edytuj kod

Uwagi:

  • Występy ZSRR i Wspólnoty Niepodległych Państw wliczono do występów Rosji, a Czechosłowacji – do występów Czech.

Tabela wszech czasów | edytuj kod

W piętnastu finałach piłkarskich mistrzostw Europy lat 1960-2016 wystąpiły 33 reprezentacje narodowe. Rozegrały 286 meczów (73 zakończyło się remisem), strzelając 688 bramek (średnio 2,40 na spotkanie).

Uwagi:

  • Występy ZSRR i WNP zostały zaliczone do występów Rosji. Występy Czechosłowacji zaliczono Czechom.
  • Aktualizacja na 14 czerwca 2017
  • W latach 1960-1992 za zwycięstwo przyznawano 2 punkty, od 1996 – 3.

Mistrzowskie składy | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Słownik języka polskiego PWN, so.pwn.pl [dostęp 2017-11-25]  (pol.).
  2. Tylko Piłka Na granicy wstydu, czyli Euro 2012 bez polskiego głównego sędziego
  3. EURO 2012 niemal na pewno bez polskich sędziów
  4. UEFA ogłosiła oficjalnie decyzję w 2009 r.
  5. Przeniesione na rok 2021

Linki zewnętrzne | edytuj kod


Kontrola autorytatywna (mistrzostwa europy):
Na podstawie artykułu: "Mistrzostwa Europy w piłce nożnej" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy