Mistrzostwa Polski w piłce nożnej mężczyzn


Mistrzostwa Polski w piłce nożnej mężczyzn w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Mistrzostwa Polski w piłce nożnej mężczyzn (oficjalny skrót MP) – rozgrywki piłkarskie, prowadzone cyklicznie - corocznie lub cosezonowo (na przełomie dwóch lat kalendarzowych) - mające na celu wyłonienie najlepszej męskiej drużyny w Polsce.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Mistrzostwa Polski w piłce nożnej rozgrywane są od 1920. Obecnie rozgrywki są organizowane na następujących poziomach ligowych: Ekstraklasa, I liga, II liga, 4-grupowa III liga, 21-grupowa IV liga. Ponadto funkcjonują szczeble okręgowe: klasa okręgowa oraz klasy A, B i C.

Pierwszy w dziejach udokumentowany mecz piłkarski rozegrany przez Polaków na ziemiach polskich odbył się 14 lipca 1894 we Lwowie, pomiędzy drużynami Sokoła lwowskiego oraz krakowskiego (1:0). Latem 1903 we Lwowie założono pierwszy polski klub piłkarski (Lechię Lwów), następnie Sławę (Czarnych) (w sierpniu 1903) oraz Klub Gimnastyczno-Sportowy IV. Gimnazjum (Pogoń) (wiosną 1904). Potem w Krakowie zostały utworzone: Cracovia (13 czerwca 1906) i Wisła (wrzesień 1906).

W 1911 w Galicji powstały: najpierw Związek Footbalistów Polskich, zaś później Związek Polski Piłki Nożnej. Ten drugi działał prężnie do wybuchu I wojny światowej dwukrotnie organizując Mistrzostwa Galicji w piłce nożnej. 8 maja 1913 na własnym stadionie Cracovia pokonała Wisłę 2:1, a mecz ten to historyczne pierwsze spotkanie polskich drużyn w oficjalnych rozgrywkach w ramach struktur FIFA.

Równolegle w zaborze pruskim w 1913 powstał piłkarski Związek Polskich Towarzystw Sportowych, który organizował mistrzostwa Wielkopolski w piłce nożnej. Pierwsza edycja tych rozgrywek rozpoczęła się 18 maja 1913 meczem Posnanii z Wartą Poznań. Kolejne edycje zorganizowano w latach 1914 i 1919.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, Związek Polski Piłki Nożnej stał się zalążkiem dla Polskiego Związku Piłki Nożnej (PZPN), założonego 20 grudnia 1919, po czym rozpoczęto organizowanie pierwszych oficjalnych mistrzostw kraju w sezonie 1920.

W latach 1920–1926 oraz 1946 i 1947 mistrza Polski wyłaniano systemem nieligowym – podczas Turnieju Finałowego Mistrzostw Polski – spośród zwycięzców rozgrywek regionalnych (Klasy A), organizowanych we wszystkich okręgach piłkarskich przez właściwe miejscowo Okręgowe Związki Piłki Nożnej. W sezonie 1951 – mistrzostwo Polski przyznano nie zwycięzcy ówczesnej I ligi, lecz zdobywcy Pucharu Polski. W pozostałych latach (tj. 1927–1938 i od 1948 do dziś) mistrzem Polski zostawał zawsze triumfator ligowych rozgrywek najwyższego szczebla. Od 1927 do 1948 najwyższa liga nazywała się Liga polska, a od 1949 I liga polska.

Rozgrywki zawodowej Ekstraklasy zainaugurowano w sezonie 2008/2009[1].

Mistrzowie i pozostali medaliści | edytuj kod

Uwagi:

  1. W sezonie 1920 nieligowe rozgrywki I Mistrzostw Polski nie zostały dokończone. Zaplanowaną na termin od 29 sierpnia 1920 do 31 października 1920 rundę finałową MP – ze względu na trwającą wojnę polsko-bolszewicką – odwołano. Przeprowadzono jedynie niepełną fazę eliminacyjną Klasy A – w okręgu krakowskim (od 25 kwietnia 1920) zakończono rozgrywki i wyłoniono zwycięzcę (została nim Cracovia), nie dokończono rozgrywek w okręgach lwowskim (od 6 czerwca 1920) i poznańskim (od 9 maja 1920), zaś w okręgu łódzkim oraz warszawskim zmagań tych nawet nie zainaugurowano;
  2. W sezonie 1924 – z powodu przygotowań piłkarskiej kadry narodowej do Igrzysk Olimpijskich w Paryżu, nie rozegrano rundy mistrzowskiej. Wyłoniono natomiast wszystkich mistrzów okręgowych;
  3. W sezonie 1927 – pierwszy i jedyny raz w historii, MP przeprowadzono zarówno w formie nieligowej, tj. pucharowej (oficjalnej) oraz ligowej (nieoficjalnej). Z powodu braku zgody PZPN Liga działała całkowicie nielegalnie, mimo iż oprócz Cracovii należały do niej wszystkie czołowe polskie kluby piłkarskie. Dopiero 29 grudnia 1927 – już po zakończeniu wszystkich zmagań – zjazd futbolowej centrali zdecydował post factum, że tytuł mistrza Polski otrzyma zwycięzca rozgrywek ligowych (Wisła Kraków);
  4. W sezonie 1939 – z powodu wybuchu II wojny światowej rozgrywek nie dokończono (przerwano je w trakcie 13. kolejki; 1. miejsce zajmował Ruch Chorzów), a w trakcie niemieckiej okupacji w latach 1940–1945 w ogóle ich nie prowadzono;
  5. W sezonie 1951 – mistrzostwo Polski przyznawano nie zwycięzcy I ligi (Wisła Kraków), lecz zdobywcy Pucharu Polski (Ruch Chorzów). Podium ligowe wyglądało następująco: Wisła Kraków (1. miejsce), Górnik Radlin (2. miejsce), Legia Warszawa (3 miejsce); Więc Górnik Radlin i Legia powinni być na podium a nie półfinaliści Pucharu Polski. Nigdzie nie ma rozporządzenia komu miał przypaść tytuł vicemistrzowski. Powinno raczej być: 1) Ruch 2) Wisła 3) G. Radlin.
  6. 21 czerwca 1993 – dzień po zakończeniu sezonu 1992/1993, Prezydium Zarządu PZPN stosunkiem głosów 5:4 odebrało zwycięzcy ligi – Legii Warszawa – mistrzostwo Polski (podejrzenie przekupstwa w wygranym 6:0 wyjazdowym meczu z Wisłą Kraków w ostatniej kolejce sezonu). Po ostatecznej weryfikacji – decyzją z 10 lipca 1993 – ten sam organ przyznał tytuł mistrzowski Lechowi Poznań, klasyfikując jednocześnie Legię na 2. miejscu w końcowej tabeli. Wszystkie dotychczasowe wnioski dotyczące uchylenia tej decyzji (ostatnie z grudnia 2004 i stycznia 2007) zostały rozpatrzone negatywnie.

Statystyka | edytuj kod

Klasyfikacja według klubów[3] | edytuj kod

W dotychczasowej historii MP na podium stawało w sumie 36 drużyn. Liderem klasyfikacji jest Legia Warszawa (14 mistrzostw), wyprzedzając Ruch Chorzów oraz Górnika Zabrze większą liczbą tytułów wicemistrzowskich.

Stan na lipiec 2020.

1 jako zdobywca Pucharu Polski, a nie zwycięzcy I ligi (Wisła Kraków).
2 pierwsze miejsce odebrano zwycięzcy ligi – Legii Warszawa

33 pozycja - Górnik Radlin.

Klasyfikacja według miast | edytuj kod

GarbarniaCracoviaPogoń LwówWisłaWarta PoznańRuchPolonia WarszawaPolonia/SzombierkiLegia WarszawaGórnikŁKSStal MielecŚląsk WrocławWidzew ŁódźLech PoznańZagłębie LubinPiast Lokalizacja drużyn mistrzowskich
10 i więcej mistrzostw Polski
5-9 mistrzostw
1-4 mistrzostwa

Tabela obejmuje wyłącznie pierwszą piętnastkę klasyfikacji. Stan na koniec sezonu 2019/2020.

Uhonorowane kluby | edytuj kod

Po zdobyciu określonej liczby tytułów mistrza Polski zezwala się na umieszczanie na koszulce gwiazdki symbolizującej liczbę wywalczonych tytułów mistrzowskich.

Ustanowiono 3 rodzaje gwiazdek:

  • biała gwiazdka – symbolizująca wywalczenie od 1 do 4 tytułów mistrza Polski
  • srebrna gwiazdka – symbolizująca wywalczenie od 5 do 9 tytułów mistrza Polski
  • złota gwiazdka – symbolizująca wywalczenie 10 i więcej tytułów mistrza Polski

Obecnie (stan na lipiec 2020) mistrzowskie gwiazdki mają:

Uczestnicy | edytuj kod

Jest 86 zespołów, które wzięły udział w 84 ligowych Mistrzostwach Polski, które były prowadzone od 1927 do 1939 i od 1948 do sezonu 2018/19 łącznie. Żadna z drużyna nie była zawsze obecna w każdej edycji. Nieligowe Mistrzostwa Polski odbyły się 7-krotnie (w latach 1921-1926 i 1946-1947). Wzięło w nich 37 klubów, z czego dwa były obecne w każdej edycji.

Pogrubione zespoły biorące udział w sezonie 2019/20.

Zobacz też | edytuj kod

Uwagi | edytuj kod

  1. Z powodu trwającej wojny polsko-bolszewickiej.
  2. Z powodu przygotowań reprezentacji Polski do udziału w turnieju piłkarskim Letnich Igrzysk Olimpijskich 1924.
  3. Z powodu wybuchu II wojny światowej.
  4. a b c d e f Z powodu trwającej II wojny światowej.

Przypisy | edytuj kod

  1. Poland 2008/09 - RSSSF
  2. Piętnasta seria II rundy I ligi. „Piłka Nożna”. 25 (381), s. 2, 17 czerwca 1980. Warszawa. 
  3. Mistrzostwa Polski 1920 - 2019, www.90minut.pl [dostęp 2020-05-14] .
  4. MarcinM. Ogonowski MarcinM., Oficjalna strona Ekstraklasy, 23 maja 2020 .
  5. PiłkarskaP. Prawda PiłkarskaP., Co oznaczają gwiazdki na koszulkach w Ekstraklasie?, 5 września 2017 .

Bibliografia | edytuj kod

  • Gowarzewski A. i inni: Liga Polska (Encyklopedia piłkarska Fuji, tom 25). Katowice: Wydawnictwo GiA, 2000, s. 1-216. ISBN 83-88232-02-9.
  • Gowarzewski A. i inni: 75 lat PZPN Księga jubileuszowa (Encyklopedia piłkarska Fuji, tom 12). Katowice: Wydawnictwo GiA, 1994, s. 1-199. ISBN 83-902751-1-2.
  • Gowarzewski A. i inni: Album 80 lat PZPN (Encyklopedia piłkarska Fuji). Katowice: Wydawnictwo GiA, 2000.
  • Gowarzewski A. i inni: Album 90 lat PZPN (Encyklopedia piłkarska Fuji). Katowice: Wydawnictwo GiA, 2010.
  • Hałys J.: Polska Piłka Nożna. Kraków: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1986, s. 1-995. ISBN 83-03-00804-8.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Mistrzostwa Polski w piłce nożnej mężczyzn" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy