Motocyklowe mistrzostwa świata


Motocyklowe mistrzostwa świata w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Motocyklowe mistrzostwa świata (ang. Grand Prix motorcycle racing) – najbardziej prestiżowe na świecie zawodowe wyścigi motocyklowe, odpowiednik samochodowej Formuły 1, nazywane też „klasą królewską”, organizowane przez Międzynarodową Federację Motocyklową (FIM). Rozgrywane są od 1949 roku[1]. Pierwszym wyścigiem zaliczanym do tego cyklu był wyścig o Tourist Trophy Wyspy Man. W zawodach tych uczestniczyli zawodnicy, którzy startowali na motocyklach o pojemności 250 cm³, 350 cm³ oraz 500 cm³. Ta ostatnia była najważniejszą kategorią do 2001 roku, kiedy to zastąpiona została klasą MotoGP. Pierwszym mistrzem świata w najwyższej klasie był Leslie Graham pochodzący z Wielkiej Brytanii[2].

Mistrzostwa obecnie składają się z 19 wyścigów tzw. Grand Prix, odbywających się na kontynentach: europejskim, amerykańskim, azjatyckim oraz w Australii[3]. Zawodnik, który zdobędzie najwięcej punktów podczas wszystkich wyścigów, zdobywa mistrzostwo świata.

Podobnie jak Formuła 1, „Królewska klasa” jest poligonem do testowania najnowszych technologii z dziedziny konstrukcji motocykli i ich opon. Motocykle te mają masę od 135 do 165 kg (w zależności od liczby cylindrów), silniki benzynowe o pojemności 1000 cm³, osiągające moc do ok. 250 KM i prędkości do 350 km/h. W 2016 roku Andrea Iannone na torze w Mugello osiągnął prędkość 354,9 km/h[4], co jest rekordem prędkości w historii MotoGP. Hałas o natężeniu 130 decybeli, jaki wytwarzają, zmusza kierowców do używania stopperów.

W sezonach 2007–2011 wszystkie motocykle w najwyższej klasie były wyposażone w silniki o pojemności zmniejszonej z 990 cm³ do 800 cm³. Powodem były zbyt wysokie prędkości osiągane na torze przez zawodników. Kolejnym była śmierć w 2003 roku japońskiego motocyklisty Daijiro Kato po wypadku na japońskim torze Suzuka.

Obecnie w MotoGP wyróżnić można 6 producentów: Yamaha, Honda, Ducati, Suzuki, Aprilia oraz KTM[5][6][7].

Od sezonu 2012 pojemność motocykli w klasie MotoGP wynosi 1000 cm³.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Początki | edytuj kod

Mapa przedstawiająca państwa, z których startowali zawodnicy we wszystkich klasach motocyklowych mistrzostw świata

Pierwsze wzmianki jakie ukazały się na temat szosowych wyścigów motocyklowych przypadają na koniec XIX w. we Francji. W 1949 r. FIM stworzyła jednolite przepisy torowych wyścigów motocyklowych oraz zorganizowała motocyklowe mistrzostwa świata[8].

Zasady rozgrywania zawodów „Formuły 1 na dwóch kółkach” uległy znacznym zmianom na przestrzeni 50 lat. Już w 1946 roku podczas wyścigów motocyklowych zabroniono stosowania specjalnych paliw oraz silników z turbodoładowaniem, a w 1958 roku zabroniono stosowania owiewek „typu lotniczego”.

Podczas ostatniego półwiecza motocykle tak ewoluowały, iż zmusiło to FIM do znaczących zmian w regulaminie. Dotyczy to głównie zastosowania nowych materiałów konstrukcyjnych zmniejszających masę pojazdów oraz elementów poprawiających jego dynamikę. Przez długi czas ramy motocykli były wykonywane z rur i elementów stalowych, ale pod koniec lat 70. XX w. dominować zaczęły konstrukcje aluminiowe. Najnowszym osiągnięciem techniki motoryzacyjnej jest coraz szersze i powszechniejsze stosowanie włókien węglowych, które z powodzeniem zastępują tradycyjne tworzywa sztuczne i metale. Stosowane są one głównie do produkcji owiewek, wsporników, błotników czy tarcz hamulcowych.

Wraz z rozwojem motocykli styl jazdy również uległ zmianie w porównaniu z tym z lat 50. i 60. Obecnie dominującym stylem jazdy jest tzw. „wysunięte biodro”. Technika ta polega na maksymalnym przesunięciu masy ciała do wewnątrz zakrętu. Jako pierwszy ten sposób jazdy zaprezentował Fin Jarno Saarinen. Dzięki znaczącemu postępowi w konstrukcji opon i zawieszeń motocykli jazda z wysuniętym biodrem stała się powszechnym sposobem na jeszcze szybszą jazdę.

Kalendarium | edytuj kod

Klasy składowe MMŚ na przestrzeni lat
  • 1949: Start motocyklowych mistrzostw świata.
  • 1957: Gilera, Mondial i Moto Guzzi wycofują się na koniec sezonu.
  • 1958: MV Agusta wygrywa klasyfikacje klasyfikacje indywidualną i drużynową we wszystkich 4 klasach. Zabronienie stosowania owiewek „typu lotniczego”.
  • 1959: MV Agusta broni wszystkich 8 mistrzostw. Honda debiutuje w TT Wyspy Man.
  • 1960: MV Agusta ponownie broni wszystkich tytułów.
  • 1961: Gary Hocking zostaje pierwszym mistrzem świata klasy 500 cm3 pochodzącym spoza Europy.
  • 1962: Wprowadzenie klasy 50 cm³.
  • 1964: John Surtees zostaje jedynym zawodnikiem w historii który został mistrzem świata w Formule 1 i MMŚ.
  • 1966: Pierwsze mistrzostwo świata Giacomo Agostiniego Honda wygrywa wszystkie 5 klas drużynowo.
  • 1967: Ostatni rok z nieograniczoną liczbą cylindrów.
  • 1968-1972: Giacomo Agostini (MV Agusta) wygrywa klasę 500 cm3 i 350 cm3. cztery razy z rzędu (w latach 1968-70 wygrywa wszystkie 54 wyścigi tych klas w których startował).
  • 1972: Śmierć Gilberto Parlotti w TT Wyspy Man, bojkot 4 ostatnich rund przez zawodników ze względu na bezpieczeństwo.
  • 1973: Śmierć Jarno Saarinena i Renzo Pasoliniego podczas GP Włoch na Monzy.
  • 1975: Giacomo Agostini (Yamaha) po raz ostatni wygrywa klasę 500 cm3. Yamaha jest pierwszym teamem spoza Europy, który wygrał mistrzostwo.
  • 1976: Barry Sheene wygrywa pierwsze mistrzostwo dla Suzuki. TT Wyspy Man znika z kalendarza motocyklowych mistrzostw świata.
  • 1977: Barry Sheene wygrywa klasę 500 cm3. Giacomo Agostini kończy karierę. GP Wielkiej Brytanii wchodzi do kalendarza zamiast TT Wyspy Man.
  • 1978-1980: Kenny Roberts wygrywa klasę 500 cm3 (w 1978 roku wygrywa jako debiutant w najwyższej klasie).
  • 1980: Patrick Pons i Malcolm White (pasażer Phila Love'a w klasie sidecar) giną w GP Wielkiej Brytanii.
  • 1981: Marco Lucchinelli (Suzuki) wygrywa klasę 500 cm3
  • 1982: Franco Uncini (Suzuki) wygrywa klasę 500 cm3. Yamaha jako pierwsza używa silników V4.
  • 1982: Jock Taylor (pasażer Benga Johansson'a w klasie sidecar) ginie w GP Finlandii, które po sezonie opuszcza kalendarz MotoGP.
  • 1982: Klasa 350 cm3 opuszcza MMŚ.
  • 1984: Michelin dostawcą opon, klasa 50 cm3 zmienia się w klasę 80 cm3.
  • 1987: Tzw. „Push start"(startującego zawodnika pchają mechanicy) został zakazany.
  • 1988: Wayne Rainey wygrywa klasę 500 cm3, zostaje wprowadzony hamulec tarczowy.
  • 1988: Alfred Heck (pasażer Andreasa Räcke'go) ginie w GP Francji.
  • 1989: Iván Palazzese (Aprilia) ginie w klasie 250 cm3 w GP Niemiec na Hockenheim.
  • 1990: Klasa 80 cm3 opuszcza MMŚ.
  • 1993: Shin’ichi Itō przekracza prędkość 320 km/h na Hockenheim.
  • 1993: Nobuyuki Wakai (Suzuki) ginie w klasie 250 cm3 w GP Hiszpanii.
  • 1994: Simon Prior ginie w wypadku 7 sidecarów w GP Niemiec.
  • 1996: Wycofanie klasy sidecar po sezonie.
Casey Stoner
  • 1998: Przejście na paliwo bezołowiowe.
  • 2000: Kenny Roberts Jr. wygrywa ostatnie mistrzostwo dla Suzuki.
  • 2001: Valentino Rossi wygrywa swoje pierwsze mistrzostwo w najwyższej klasie.
  • 2002: MotoGP zastępuje klasę 500 cm3.
  • 2003: Daijirō Katō ginie uderzając w barierę w GP Japonii w klasie MotoGP.
  • 2004: Makoto Tamada wygrywa pierwszy wyścig dla opon Bridgestone (GP Brazylii).
  • 2006: Nicky Hayden zostaje mistrzem świata.
  • 2007: Casey Stoner wygrywa ostatnie mistrzostwo dla Ducati. Pojemność silnika motocykla MotoGP jest ograniczona do 800 cm3.
  • 2008: Dunlop wycofuje się z MotoGP.
  • 2009: Jak na razie ostatnie mistrzostwo świata wywalczone przez Valentino Rossiego. Michelin wycofuje się z MotoGP, Bridgestone zostaje jedynym dostawcą opon. Kawasaki zawiesza działalność w MotoGP. Dani Pedrosa ustanawia rekord prędkości 349,288 km/h na Mugello.
  • 2010: Jorge Lorenzo zostaje mistrzem świata. Moto2 zastępuje klasę 250 cm3. Shoya Tomizawa ginie w GP San Marino Moto2.
  • 2011: Casey Stoner zostaje mistrzem świata. Marco Simoncelli ginie w wyścigu MotoGP w Malezji. Suzuki wycofuje się z MotoGP na koniec sezonu.
  • 2012: Jorge Lorenzo zostaje drugi raz mistrzem świata. Moto3 zastępuje klasę 125 cm3. Zwiększenie pojemności silników motocykla MotoGP do 1000 cm3.
  • 2013: Marc Márquez najmłodszym mistrzem świata i zostaje pierwszym debiutantem od 1978 roku, który zdobył mistrzostwo świata w najwyższej klasie[9]. Marc Márquez zalicza wypadek przy prędkości 338 km/h (przeciążenie wynosiło ponad 25G) na torze Mugello, jest to „najszybszy” wypadek w historii MotoGP, zawodnikowi nic się nie stało[10]. Zostaje wprowadzony dwuczęściowy format kwalifikacji w klasie MotoGP.
  • 2014: Marc Márquez zdobywa drugi tytuł mistrza świata w najwyższej klasie, wygrywając 13 wyścigów i osiągając 13 razy pole position i 12 najszybszych okrążeń wyścigu. Likwidacja CRT na rzecz klasy Open. Nowy rekord prędkości: Andrea Iannone na torze Mugello osiągnął prędkość 349,6 km/h[11]. Do sezonu 2014 włącznie wyścigi rozgrywano na 71 torach.
  • 2015: Suzuki wraca do MotoGP, trzecie mistrzostwo Lorenzo w MotoGP.
  • 2016: Michelin głównym dostawcą opon klasy MotoGP, likwidacja klasy Open. Luis Salom ginie w treningu przed GP Katalonii w klasie Moto2.
  • 2017: KTM startuje w klasie Moto GP

W historii wszystkich kategorii MMŚ wszystkie miejsca na podium jednego wyścigu zajmowali reprezentanci Włoch, Wielkiej Brytanii, Niemiec, Argentyny, USA, Francji, Hiszpanii i Japonii[12].

Mistrzowie 500 cm³/MotoGP | edytuj kod

 Osobny artykuł: Lista sezonów MotoGP.  Osobny artykuł: Mistrzowie Świata motocyklistów Motocyklowych Mistrzostw Świata w klasie 500 cm³/MotoGP. Marc Márquez i Valentino Rossi podczas GP Wielkiej Brytanii 2013 Jorge Lorenzo podczas GP Portugalii 2011 Loris Capirossi, Nicky Hayden i Valentino Rossi podczas GP Malezji 2005 GP Włoch 2003 Kevin Schwantz podczas GP Japonii 1993 Wayne Rainey podczas GP Japonii 1989 Giacomo Agostini podczas GP Niemiec 1976 Holenderskie TT w 1960 roku

Najlepsi zawodnicy w historii | edytuj kod

 Osobny artykuł: Lista zwycięzców wyścigów Motocyklowych mistrzostw świata.

Mistrzowie świata najwyższej klasy to:

W hali sław są też:

  • Daijirō Katō (1 mistrzostwo klasy 250 cm3, wygrał w sezonie 2001 11 wyścigów z 16, zginął w 2003 roku na torze Suzuka),
  • Marco Simoncelli (1 mistrzostwo klasy 250 cm3, zginął w 2011 roku na torze Sepang),
  • Anton Mang (2 mistrzostwa klasy 350 cm3 i 3 klasy 250 cm3 ),
  • Angel Nieto (7-krotny mistrz świata klasy 125 cm3 ),
  • Jim Redman (4 mistrzostwa klasy 350 cm3 i 2 klasy 250 cm3 ),
  • Jarno Saarinen (1 mistrzostwo klasy 250 cm3, pierwszy zawodnik jeżdżący stylem „wysunięte biodro”),
  • Carlo Ubbiali (3 mistrzostwa klasy 250 cm3 i 6 klasy 125 cm3 ).

Z obecnie startujących zawodników zwycięstwo w najwyższej klasie ma 5 zawodników: Mistrzowie świata:

Oraz zawodnicy którzy jeszcze nie wygrali sezonu:

Uwagi | edytuj kod

Pogrubionym drukiem zaznaczeni są kierowcy, którzy nie zakończyli kariery. W nawiasie podana została liczba zwycięstw w najwyższej klasie 500 cm3 i MotoGP. Liczba zwycięstw zawodników startujących obecnie jest aktualna na dzień 11.04.2016.

System punktacji | edytuj kod

 Osobny artykuł: Lista systemów punktacji Motocyklowych mistrzostw świata.

Aktualny system punktacji.

Tory | edytuj kod

 Osobny artykuł: Lista torów Motocyklowych mistrzostw świata.

Tory na których są obecnie rozgrywane wyścigi zaliczane do MMŚ.

Państwa, w których były (kolor czerwony) lub są (kolor zielony) rozgrywane wyścigi MotoGP Liczba wyścigów w sezonach MotoGP

Tory na których wyścigi zaliczane do MMŚ były rozgrywane w 10 ostatnich latach (2004-2013), ale nie ma ich teraz w kalendarzu.

Motocykle i technologia | edytuj kod

Dane techniczna | edytuj kod

Dane techniczne motocykli w 2014 roku[13].

Kokpit w motocyklu Daniego Pedrosy

Kombinezony | edytuj kod

Kombinezony w MotoGP wykonywane są głównie ze skóry kangura, która jest bardziej odporna, elastyczna i lżejsza od skóry krowiej. Ponadto posiadają ochraniacze w najbardziej narażonych na kontuzje miejscach: plecach, łokciach i kolanach, które ochraniają zawodników podczas wywrotki, jednakże nie mogą jednak krępować ruchów i spowalniać refleksu zawodnika.

Na plecach zawodnicy mają na kombinezonie „garby”, które poprawiają bezpieczeństwo, wpływają na lepszą aerodynamikę podczas jazdy i są miejscem na magazynowanie wody. Zawodnicy posiadają również ochraniacze na klatkę piersiową i kręgosłup, które są wykonane z karbonu, kevlaru oraz tytanu. Rękawice i buty zawodników są lekkie i elastyczne, dają motocyklistom odpowiedni zakres ruchów, jednocześnie są także specjalnie wzmocnione w miejscach szczególnie podatnych na urazy.

Na łokcie, ramiona i kolana zawodnicy zakładają slidery. Są one wykonane ze specjalnych, termoplastycznych materiałów i pomagają zawodnikom w lepszym wyczuciu sytuacji podczas jazdy w zakrętach (gdzie kąty nachylenia zawodnika do podłoża dochodzą do 64 stopni).

Honda RC213V

Stworzono również specjalne poduszki powietrzne, które uruchamiają się w momencie wywrotki i chronią kark oraz barki kierowcy. Chwilę później powietrze schodzi, co jest niezwykle istotne w momencie, gdy wywrotka była niegroźna i zawodnik może kontynuować jazdę. Wówczas poduszka powietrzna nie krępuje mu ruchów, ale co ważniejsze – w przypadku kolejnej wywrotki – system zadziała raz jeszcze.

Ponadto zawodnicy podczas opadów deszczu zakładają na kombinezon specjalne plastikowe ubrania. Dzięki temu kombinezon nie wchłania wody, a co za tym idzie – nie nabiera na masie, co dodatkowo mogłoby wpływać negatywnie na osiągi. Łączna waga kombinezonu z ochraniaczami wynosi od 3 do 3,5 kg[15].

Kaski | edytuj kod

Kaski wyścigowe nie są znacznie inne od tych dostępnych do użytku na normalnych drogach. Różnią się jedynie detalami, zwłaszcza jeśli chodzi o komfort, kształt i rozmiar. Część zewnętrzna jest zbudowana z włókna węglowego, karbonu, kevlaru i poliuretanu. Wewnętrzna część musi być natomiast dobrze przymocowana do zewnętrznej powłoki, a przy okazji ma chronić czaszkę i zapewniać komfort zawodnikowi. Wyściółka musi również dobrze pasować do twarzy, a zwłaszcza takich jej części jak skronie, nos, czoło czy szczęka. Ważna jest również akustyka: zawodnik musi słyszeć jak pracuje motocykl oraz rywali, jadących za nim lub przed nim. Z przodu kasku znajduje się wizjer, który jest zbudowany z plastiku. Chroni on zawodnika przed owadami, kroplami deszczu czy drobinkami opon.

Poza ochroną życia kask jest też kluczowym elementem do wyrażenia osobowości zawodników, którzy umieszczają na nich np. symbole, maskotki. Dzięki temu ułatwiona jest identyfikacja zawodników na torze[16].

Sesje podczas weekendu wyścigowego | edytuj kod

Aktualna lista sesji, które są rozgrywane podczas weekendu MotoGP. W tabeli podany jest też czas trwania danego wydarzenia[17].

Flagi | edytuj kod

Lista flag stosowanych w MotoGP[21].

Czerwona flaga podczas GP Indianapolis 2008

Kobiety startujące w motocyklowych mistrzostwach świata | edytuj kod

Inne informacje | edytuj kod

Informacje przekazywane są kierowcom przez zespoły poprzez wystawianie tablic na prostej startowej, a od Grand Prix Niemiec 2017 informacje od zespołu mogą być pokazywane także na desce rozdzielczej motocykla.

W jednej linii startowej wyścig rozpoczyna trzech zawodników.

Przypisy | edytuj kod

  1. MotoGP™ Basics Overview.
  2. Leslie Graham (ang.). motogp.com.
  3. 2014 Calendar (ang.). motogp.com.
  4. Iannone breaks speed record (ang.). marca.com.
  5. KTM wystartuje w MotoGP w 2017 roku!.
  6. KTM w MotoGP od 2017 roku.
  7. Bradley Smith zawodnikiem KTM!.
  8. MotoGP™ Basics.
  9. Marc Marquez: MotoGP™ World Champion.
  10. Marc Marquez Mugello Crash 338km/h more than 25G in 15meters.
  11. Flying Iannone breaks MotoGP™ top speed record and nears 350kph (ang.). motogp.com.
  12. Statistics.
  13. Wszystko o MotoGP: Motocykle.
  14. W Moto2 i Moto3 brana jest pod uwagę łączna waga motocykla z kierowcą.
  15. Wszystko o MotoGP: Kombinezony.
  16. Wszystko o MotoGP: Kaski.
  17. Wszystko o MotoGP: Ogólnie o serii.
  18. RED BULL GRAND PRIX OF THE AMERICAS CIRCUIT OF THE AMERICAS 11-12-13 April 2014.
  19. Overview.
  20. a b c bez ustalonego czasu
  21. Flagi i światła.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Motocyklowe mistrzostwa świata" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy