Mury miejskie w Piotrkowie Trybunalskim


Mury miejskie w Piotrkowie Trybunalskim w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Piotrków w 1657 – widoczna zachodnia i południowa część murów. Mury miejskie przy zespole budynków klasztornych dominikanek Fortyfikacje przy kościele pw. św. Franciszka Ksawerego Fragment murów miejskich, narożnik Krakowskiego Przedmieścia i ul. Garncarskiej

Mury miejskie w Piotrkowie Trybunalskim – ciąg murów miejskich wraz z budowlami o charakterze obronnym (m.in. bramami i basztami), otaczający niegdyś obszar całego Piotrkowa Trybunalskiego (obecnie Stare Miasto), a którego fragmenty zachowały się do dziś.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Powstanie | edytuj kod

Gród piotrkowski został otoczony murami obronnymi w XIV w. za panowania Kazimierza Wielkiego, ukończonymi pod koniec stulecia z fundacji Jadwigi Andegaweńskiej[1]. Umocnienia zbudowane z kamienia i cegły gotyckiej, osiągały wysokość do 4,5 metra, a szerokość do 2 metrów[1] (według innych szacunków grubość dochodziła do 1,8 metra, zaś wysokość do 5 metrów[2]). Miały kształt nieregularnego owalu o wymiarach około 320x300 m i długości około 1050 m[3]. Północy odcinek murów odchylał się ku zachodowi, co było spowodowane dopasowaniem do doliny rzeczki Strawa[2]. Mury otaczały one miasto lokacyjne powierzchni około 8 ha[3].

Od strony zachodniej do murów przylegał zespół budynków klasztornych dominikanek[1]. Mury miejskie włączono także w budynek probostwa kościoła farnego, a także zabudowania kolegium jezuitów[4]. Po zajęciu miasta przez Szwedów w 1657 wykonano dodatkowe umocnienia ziemne, a w murach wybito strzelnice[4]. W tym czasie wybudowano też cztery narożne bastiony i blokhauzy[4].

Wygląd murów w XVII w. znany jest ze sztychu Erika Dahlbergha[5]. Natomiast przebieg murów znany jest z najstarszego zachowanego planu Piotrkowa z 1786[2].

Na podstawie istnienia dawniej ulicy o nazwie Nowe Miasto wysuwano hipotezę, że być może mury w XIV w. obejmowały mniejszy obszar, a poszerzono je w XV wieku[3]. Jednak przeciw tej hipotezie przemawia fakt, że nie są znane z terenu średniowiecznej Polski żadne przykłady tak kosztownej inwestycji, jak przesuwanie murów miejskich[3].

Bramy miejskie

Do miasta można było się dostać tylko przez jedną z 3 bram miejskich:

Baszty

Opis z 1629 wzmiankuje istnienie w murach obronnych dziesięciu baszt[2].

Likwidacja | edytuj kod

W latach 1817–1910 mury miejskie zostały rozebrane, a budulec z rozbiórki wykorzystano do utwardzania ulic[1]. Bramę Sieradzką i Krakowską zburzono w 1817[6]. Część murów rozebrano w 1828[6].

Zachowane fragmenty | edytuj kod

Ze średniowiecznych murów miejskich Piotrkowa Trybunalskiego, pozostały do dziś trzy fragmenty[1]:

Można też spotkać informację, że czwarty fragment znajduje się w murach dawnego klasztoru dominikanów od strony rzeki Strawy[7].

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f g h Mury miejskie - Centrum Informacji Turystycznej, www.cit.piotrkow.pl [dostęp 2018-09-07]  (pol.).
  2. a b c d e f g Kalinowski i Rutkowski 1954 ↓, s. 87.
  3. a b c d Atlas historyczny Polski 1998 ↓, s. 92.
  4. a b c Kalinowski i Rutkowski 1954 ↓, s. 88.
  5. Warchulińska 2015 ↓, s. 6–7.
  6. a b Kalinowski i Rutkowski 1954 ↓, s. 90.
  7. Warchulińska 2015 ↓, s. 7.

Bibliografia | edytuj kod

  • Atlas historyczny Polski. Województwo sieradzkie i łęczyckie w drugiej połowie XVI wieku. Część II Komentarz Indeksy. Henryk Rutkowski (red.). Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Historii PAN, 1998. ISBN 83-86301-75-9.
  • Wojciech Kalinowski, Henryk Rutkowski. Piotrków Trybunalski. „Ochrona Zabytków”. 7/2 (25), s. 77-93, 1954. 
  • Agnieszka Warchulińska: Sekrety Piotrkowa. Łódź: Księży Młyn. Dom Wydawniczy, 2015. ISBN 978-83-7729-271-6.
Na podstawie artykułu: "Mury miejskie w Piotrkowie Trybunalskim" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy