Muzeum Ziemi PAN


Na mapach: 52°13′44,69″N 21°01′43,02″E/52,229081 21,028617

Muzeum Ziemi PAN w Warszawie w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z Muzeum Ziemi PAN) Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Wystawa stała Granity, granity... Wystawa czasowa z cyklu Natura Sztuka Skały eksponowane wokół Białego Pałacyku na Frascati Fragment ekspozycji w willi Pniewskiego

Muzeum Ziemi Polskiej Akademii Nauk w Warszawie – wielodziałowa placówka muzealna gromadząca zbiory geologiczne, a także prowadząca prace badawcze i dokumentacyjne oraz prowadząca działalność w zakresie popularyzacji nauk o Ziemi i upowszechniania wiedzy przyrodniczej.

Spis treści

Historia | edytuj kod

W 1932 powołano w Warszawie Towarzystwo Muzeum Ziemi, którego celem było utworzenie Muzeum Ziemi. Jednocześnie Towarzystwo gromadziło zbiory, prowadziło prace badawcze oraz wydawało pisma naukowe. Jednak samo muzeum powstało dopiero w 1948, a stałą, obecną siedzibę otrzymało ono w 1950, w której w 1951 została otwarta pierwsza stała ekspozycja muzealna. W 1966 powiększyło się o pozyskany budynek przy Alei Na Skarpie nr 27. Pierwszym dyrektorem muzeum był Stanisław Małkowski (1889-1962), który piastował swą funkcję do 1950, kolejnym dyrektorem była Antonina Halicka (1908-1973) kierująca placówką do 1973. Funkcję dyrektora w latach 1974-2008 sprawował Krzysztof Jakubowski. Od 1959 muzeum to działa w ramach Polskiej Akademii Nauk.

Siedziba | edytuj kod

 Osobne artykuły: Biały Pałacyk na FrascatiWilla Pniewskiego.

Siedzibą Muzeum Ziemi są dwie zabytkowe budowle położone w centrum stolicy, niedaleko Placu Trzech Krzyży, przy Al. Na Skarpie 20/26 i 27. Wraz z przyległymi terenami ekspozycyjnymi na otwartej przestrzeni znajdują się w obrębie dawnego zespołu pałacowo-ogrodowego "Na Górze".

Twórcą projektu zabudowy był architekt Szymon Bogumił Zug (1733–1807), który stworzył w tym miejscu rezydencję ogrodową dla brata króla, księcia Kazimierza Poniatowskiego. W roku 1781, na zboczu wąwozu, stanął reprezentacyjny budynek z dwiema dużymi salami i okazałą główną elewacją zdobioną kolumnadą. Posesja zmieniała kilkakrotnie właścicieli, aż w końcu około 1850 roku nabyli ją Braniccy. Wówczas wzniesiono pałacyk z gankiem kolumnowym. Obiekt ten, poważnie zniszczony w trakcie działań wojennych został odrestaurowany przez Biuro Odbudowy Stolicy z przeznaczeniem na Muzeum Ziemi. Sąsiedni budynek, na zboczu wąwozu, po śmierci księcia Kazimierza Poniatowskiego (1800) mieścił przez pewien czas Lożę Masońską, a później Muzeum Zoologiczne Branickich. W latach 1935–1938 został gruntownie przebudowany według projektu znanego architekta Bohdana Pniewskiego (1897–1965), który mieszkał tu i tworzył do końca swego życia. W czasie Powstania Warszawskiego w 1944 roku budynek stanowił ważny punkt oporu powstańców toczących zacięte walki w rejonie ulicy Książęcej i Placu Trzech Krzyży. Pozostał po nich niezwykły ślad w postaci utrwalonych na marmurowych schodach plam krwi nieznanego uczestnika walk powstańczych. Miejsce to, upamiętnione zostało specjalną tablicą.

Zbiory | edytuj kod

Zbiory Muzeum Ziemi liczą obecnie ponad 170 tys. obiektów pochodzących z obszaru Polski i różnych regionów świata. Są wśród nich wartościowe kolekcje minerałów i skał, kamieni ozdobnych oraz meteorytów, zasobne zbiory skamieniałości roślin i zwierząt. Zasłużoną renomą cieszą się bogate zbiory bursztynu zaliczane do najprzedniejszych kolekcji przyrodniczych w świecie. Odrębną kategorię stanowią cenne archiwalia z zakresu historii nauk o Ziemi.
Zbiory Biblioteki Muzeum Ziemi, liczą ponad 51 000 jednostek inwentarzowych, będąc jednym z większych i liczących się w Polsce zasobów piśmiennictwa specjalistycznego, z zakresu nauk o Ziemi.[3]

Działalność | edytuj kod

Zgromadzone zbiory wykorzystywane są do celów badawczych i popularyzatorskich. Różnorodna formy upowszechniania nauk o Ziemi i programy edukacyjne adresowane są do szerokich kręgów odbiorców począwszy od dzieci i młodzieży aż po publiczność "trzeciego wieku". Systematyczna działalność wystawiennicza obejmuje organizację wystaw stałych, czasowych i objazdowych prezentowanych we własnej siedzibie oraz różnych ośrodkach w kraju i za granicą.

Wystawy stałe i stoiska ekspozycyjne | edytuj kod

  • Ziemia jest jedna
  • Procesy kształtujące oblicze Ziemi
  • Z przeszłości geologicznej Ziemi
  • Granity, granity...
  • Kiedy powstał węgiel
  • Historia geologii
  • Uczeni z zakresu nauk o Ziemi na znakach pocztowych
  • Z archiwalnego skarbca Muzeum Ziemi
  • Pancerni władcy dawnych mórz
  • Świat roślin i zmiany klimatu
  • Bursztyn - od płynnej żywicy do sztuki zdobniczej
  • Meteoryty - kamienie z nieba
  • Mineralogiczny alfabet
  • Wielkie ssaki epoki lodowcowej

Wystawy czasowe | edytuj kod

  • Ekspozycje z cyklu: Natura Sztuka

Ekspozycje na otwartej przestrzeni | edytuj kod

  • Zabytkowe głazy narzutowe
  • Lapidarium - Kamienie budowlane Polski
  • Żywe skamieniałości

Ekspozycja historyczna | edytuj kod

  • Śladami krwi powstańczej - unikatowe ślady krwi z okresu Powstania Warszawskiego 1944 r., zachowane na marmurowych schodach w budynku Muzeum przy Al. Na Skarpie 27 (tzw. willa B. Pniewskiego).

Przypisy | edytuj kod

  1. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 czerwca 1948 r. o utworzeniu Muzeum Ziemi (Dz.U. z 1948 r. nr 30, poz. 202).
  2. Dr Cezary Krawczyński. W: Polska Akademia Nauk. Muzeum Ziemi [on-line]. mz.pan.pl. [dostęp 2019-08-17].
  3. Strona internetowa Biblioteki Muzeum Ziemi, dostęp: wrzesień 2013[1]

Bibliografia | edytuj kod

  • K. Jakubowski, 1982: Muzeum Ziemi - tradycje i współczesność. Przegląd Geologiczny, 12.
Kontrola autorytatywna (muzeum):
Na podstawie artykułu: "Muzeum Ziemi PAN" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy